Vrijdag 06/12/2019

www

De godfather van het wereldwijde web wil zijn uitvinding redden met een ‘contract’

Tim Berners-Lee stelt vandaag een ‘Contract for the Web’ voor om zijn geesteskind te redden van de ‘digitale dystopie’. Beeld Oliver Berg/dpa

Tim Berners-Lee, de uitvinder van het wereldwijde web, heeft een ‘contract’ klaar om zijn geesteskind te behoeden van de ‘digitale dystopie’. Opvallend: onder meer Google en Facebook ondersteunen zijn plannen. Is dat geen pact met de duivel(s)?

Politieke manipulaties, fake news of de gelekte gegevens van miljoenen mensen, het wereldwijde web lijkt de laatste jaren met ‘een probleem’ te zitten. Grote aanhanger van dat gevoel: Tim Berners-Lee, nota bene de man die 30 jaar geleden ‘de drie w’s’ uitvond. “Als we het tij niet doen keren, zouden we met een digitale dystopie kunnen eindigen”, zegt hij in The Guardian.

We hebben volgens Berners-Lee een acute aanpak nodig. De 63-jarige godfather lanceert daarom een ‘Contract for the Web’, een globaal actieplan om het web te ‘redden’. Zo’n 80 organisaties hielden zich meer dan een jaar bezig met het uitlijnen van negen kernpunten – telkens drie voor overheid, bedrijven en het individu.

Zo stelt het document onder meer dat overheden zich moeten inzetten om ons meer zeggenschap te geven over de persoonlijke data die online verzameld worden. Dat is al langer een speerpunt van Berners-Lee, die vorig jaar met ‘Inrupt’ nog een project lanceerde om de dominante datapositie van bedrijven als Google en Facebook aan banden te leggen. 

Die twee laatstgenoemden ruggensteunen nu het contract, samen met een hele resem andere techorganisaties zoals Microsoft en Twitter. Aangezien de regels vrij simpel zijn – de principes implementeren of je vliegt van de lijst met ‘voorbeeldige leerlingen’ – engageren zij zich dus ook voor een aantal zaken. Daaronder: het beheren van persoonlijke gegevens simpeler maken op hun platform en de risico’s van gebruikte technologieën afwegen tegen de verspreiding van desinformatie of grensoverschrijdend gedrag.

Bedrijven als Facebook en Google krijgen steeds vaker de wind van voren. Beeld AP

Perceptie

Opvallend: Berners-Lee, die vorig jaar nog schreef dat het web verworden is tot “een motor van ongelijkheid en verdeeldheid, aangestuurd door machtige krachten die het voor hun eigen agenda’s inzetten”, slaat nu dus de handen in elkaar met diezelfde machtige krachten. 

Op zich hoeft die handtekening van Google en Facebook niet te verbazen. Sinds het Cambridge Analytica-schandaal ligt Zuckerbergs platform onder vuur over politieke inmengingen en fake news, Google moest recentelijk nog door het stof omdat de medische gegevens van 50 miljoen Amerikanen werden verzameld zonder hun instemming. Beide techgiganten “maken schade aan de mensenrechten mogelijk op bevolkingsschaal”, stelt een nieuw rapport van Amnesty International.

Waarom zouden die bedrijven in godsnaam een ecosysteem veranderen waar zij momenteel zo goed in gedijen? Neem de maatregelen die Marc Zuckerberg begin dit jaar aankondigde om van Facebook een ‘privacy-focused’ sociaal netwerk te maken. Die snijden volgens experts amper in eigen vel – en winstmodel – maar proberen vooral de perceptie te keren.

“Facebook en Google doen er inderdaad alles aan om ons nu over privacy te doen praten, terwijl ze er de laatste vijftien jaar alles aan gedaan hebben om dat begrip uit te hollen”, zegt professor webtechnologie Ruben Verborgh (UGent), die nauw samenwerkt met Berners-Lee. “Privacy is hier trouwens niet de kwestie, wel het gebrek aan controle over onze data. Daar kunnen zowel overheden als bedrijven wel degelijk een mouw aan passen.” In die zin is Verborgh het volmondig eens met zijn collega: het is nog niet te laat, maar we komen stilaan wel op een kantelpunt.

Toch lijkt het gevaar ook nu weer dat zo’n contract vooral rond perceptie draait, en een soort pact met de duivel(s) wordt. “Het probleem is vooral dat de status van data hiermee niet verandert”, zegt professor en technologiesocioloog Ben Caudron (Erasmushogeschool Brussel), die Berners-Lee naïef noemt. “De incentive om data op een brutale manier te exploiteren blijft behouden. Niet alleen voor commerciële bedrijven trouwens, ook voor overheden.”

Volgens Caudron kunnen we beter investeren in initiatieven die een nieuwe infrastructuur proberen uit te bouwen voor het internet. “Met intentieverklaringen of wetgeving kan je wel de gaten stoppen, maar het schip blijft lek.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234