Zaterdag 26/11/2022

De geur van succes

Een soms aanstekelijke dwaze parabel over afgunst versus vriendschap, die finaal uit balans geraakt

Zwarte komedie l Excentrieke burenstrijd in 'Envy'HH

Luc Joris

Dat Envy alsnog tot in een bioscoop bij u in de buurt geraakt is, is te danken aan het succes van School of Rock en zijn ster Jack Black. Black speelt samen met Ben Stiller de hoofdrol in deze absurde komedie over geld en hebzucht, vriendschap en jaloezie, die eind 2002 werd ingeblikt, maar totnogtoe op de planken bleef liggen. Na teleurstellende proefopnamen wilde de DreamWorks-studio deze film van Barry Levinson (met films als Diner, Good Morning Vietnam, Bugsy, Rain Man en Bandits op zijn naam) immers rechtstreeks op video uitbrengen. Black pompte zoveel aanstekelijke energie in School of Rock (alleen al in de VS bracht de film vier keer meer op dan hij kostte) dat het dom zou zijn van DreamWorks om niet van zijn nieuwe en stijgende reputatie als cultidool te profiteren.

Het probleem van Envy is niet dat het om een volledig mislukte film gaat, maar in plaats van consequent een rake satirische sociale komedie te proberen zijn spelevaart hij doelloos rond de absurde premisse (een dwaze dagdromer bouwt een gigantisch imperium op dankzij de uitvinding van een vapoeporisator, een spray om hondenpoep te laten verdwijnen) zonder ooit met scherp te schieten op de aangesneden thema's zoals dat van de milieupolitiek, de drang naar succes, consumptie en materialisme.

Het onevenwichtige Envy opent aanstekelijk met een droge, zwarte kijk op de afstompende routinesleur van arbeid. Zowel Nick Vanderpark (Jack Black) als zijn buurman Tim Dingman (Ben Stiller) werken als hogere bedienden in een schuurpapierfabriek. Hun ritjes naar het werk zijn al even monotoon en saai als de werkplek waar hun prestatie nauwkeurig in ontledende tabelletjes gegoten wordt. Terwijl Tim kickt op zijn pas verworven promotie en zijn gezin van een zwembad droomt, glijdt zijn joviale buurman almaar meer weg in inertie en dagdromerij. Tijdens een rit naar huis groeit bij Nick de idee om in de ontwikkeling van een soort kakspray te investeren. Tim ziet het echter niet zitten om 2.000 dollar op te hoesten voor zo'n dom idee.

Nicks uitvinding slaat evenwel in als een bom en hij wordt - sorry voor de woordspeling - stinkend rijk: weldra rijdt hij rond in een knalgele Lamborghini met 'Caca King' als nummerplaat, verbouwt hij zijn bescheiden suburbane woning om tot een smakeloos paleis met draaimolen, galoppeert hij op zijn wit paard als een Lone Ranger over zijn domein, slaapt hij in een ongelooflijk kingsize bed of trimt hij zijn lichaam op zijn virtuele jogger. Ondanks zijn tycoonstatus blijft hij even joviaal tegenover zijn buurman. Hij bedenkt hem zelfs met originele geschenken. Maar Tim, en vooral zijn vrouw Debby (Rachel Weisz), krijgen het almaar moeilijker met het succes en de excentrieke luxueuze levensstijl van hun buren, die zich van geen kwaad bewust zijn.

Wanneer Tim in een bui van wanhoop van een gewezen pretzelverkoper en filosoferende dronkelap (Christopher Walken in een van zijn typische waanzinnige, hilarische bijrollen) de raad meekrijgt om 'de boel in rep en roer' te zetten, trekt de film al zijn absurde registers open en krijgen we een dwaze parabel over bittere afgunst versus vriendschap.

Regisseur Levinson en zijn acteurs houden lange tijd gelijke tred met het vrolijke scenario van Steve Adams. De farce, door Devo-stichter Mark Mothersbaugh voorzien van sarcastische liedjes die als een soort Grieks koor fungeren, zoekt echter geleidelijk een humaner en veiliger register op (het thema vergiffenis). Daardoor geraakt Envy uit balans, ook al zorgen het offbeat-karakter en de dwaze toon voor enkele opmerkelijke aanstekelijke momenten.

VERTOLKING Ben Stiller, Rachel Weisz, Jack Black, Christopher Walken, Amy Poehler REGIE Barry Levinson LAND VS DUUR 99 minuten

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234