Vrijdag 30/10/2020
11 juni 2016: voorstelling van het nieuwe progressieve kartel van sp.a Gent en Groen Gent voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 - Tom Balthazar en Daniel Termont voor sp.a, Elke Decruynaere en Filip Watteeuw voor Groen.Beeld Bob Van Mol

Passie van Devos

De Gentse kartelkuiten zijn verzuurd

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

Dat Publipart een schokgolf door politiek Gent trekt, heeft uiteraard te maken met de vergoeding voor haar zeventien bestuurders, onder wie twee Gentse topschepenen. En met dubieuze beleggingen. Maar ook met gespannen verhoudingen en de grote inzet van 2018.

Tussen Publipart en Publifin zitten slechts enkele letters verschil, maar de dossiers zelf zijn vrij verschillend. Zoals ook de politieke situatie waarin beide schepenen terechtkwamen. Die van Tom Balthazar (sp.a) werd volgens hem onhoudbaar. Open Vld-schepen Christophe Peeters blijft zitten en zijn partij, nochtans heel kritisch voor intercommunales, bevestigt dat hem niets te verwijten valt. Die vergoeding kan voor een socialist wat gevoeliger zijn dan voor een liberaal, maar de een zit in kartel en de ander niet. Balthazar gooide de handdoek in de ring nog voor het politieke debat erover echt kon starten. Hier zit meer achter. Meer dan paniekvoetbal. De kartelkuiten zijn verzuurd.

Carl Devos.Beeld photo news

De verdediging van Balthazar en Peeters, dat hun harde werk voor het afgesproken vertrek uit Publipart Gent miljoenen opleverde, nam de vraag niet weg of ze daarvoor nog eens extra vergoed moesten worden. Dat er geen sprake is van fraude, dat nog niet duidelijk is of en hoe excessief de vergoedingen zijn, deed er evenwel niet toe. De verdediging overtuigde velen niet.

Er waren immers ook dubieuze beleggingen waarvan ze op de hoogte waren of hadden moeten zijn. En er was een rekening bij Optima. Vooral die '1.600 per vergadering' bleef hangen: 'PS aan de Leie, graaicultuur', klonk bij de oppositie. Balthazar nam zeer snel ontslag, zonder dat de verdediging en nuancering echt los kwamen. Bij kartelpartner Groen was er weinig begrip. Die zetten druk.

Te veel streken

De vergoedingen en beleggingen vallen zwaar bij de groene achterban. Balthazar nam ontslag omdat hij "de toekomst van een progressief Gent niet wil laten verlammen". Hij schreef ook: "Zonder vertrouwen kan je niet overtuigen. Zonder onbetwist gezag kan je geen burgemeester worden." Velen lezen er het gebrek aan vertrouwen bij Groen in.

Nadat daags na de herbevestiging van het kartel de Optima-zaak was losgebarsten, had Groen al twijfels. Nu is er Publipart. Groen wordt meegesleurd in een oude politieke cultuur, van een coalitie die zo lang aan de macht is dat ze te veel gewoon werd. Groen wil een cultuurbreuk met het verleden. Zelfs het kartel herbekijken. Een signaal aan sp.a dat ze ver moeten gaan om het vertrouwen te herstellen. Bij sp.a voelen er zich in de hoek geduwd.

Na het vertrek van Balthazar zijn alle vragen nu voor burgemeester Termont (sp.a). Alweer.

Groen blaakt overal van zelfvertrouwen, in Gent soms meer dan gemiddeld. De relaties met sp.a waren nooit echt hecht. Het succes van het kartel in 2012 was grotendeels dat van Termont en van de partij die hem voor 2012 bestreed: Groen. Het kartel was electoraal een meesterzet, maar tijdens de coalitiegesprekken werd duidelijk dat de groenen hun succes stevig wilden verzilveren. Nogal wat kameraden vonden al vanaf de eerste minuut dat Groen te veel streken had. Zeker het mobiliteitsplan van Groen-schepen Filip Watteeuw krijgt daar niet altijd steun. Dat Termont bij de nieuwjaarsreceptie door Gentenaars werd uitgefloten toen hij dat plan vermeldde, vergeten ze niet. Groen en sp.a hebben ook in Gent een ander DNA en andere achterban.

Groen weigerde om ex-lijsttrekker Balthazar nu te steunen, dat zal sp.a onthouden. Als het verstandshuwelijk al overleeft, is het zonder liefde. Het zou een wonder zijn mocht het eventuele coalitiegesprekken na oktober 2018 overleven. Elke partner heeft zonder de ander dan meer bewegingsruimte. Bij sp.a weten ze dat een andere lijsttrekker sommigen bij Groen ook goed uitkomt. Publipart en ethiek zijn een belangrijk deel van het verhaal, maar ook strategische overwegingen.

Democratische controle

Tussen schepenen Balthazar (sp.a), Watteeuw (Groen) en De Clercq (Open Vld) draaide het nooit wonderwel. Open Vld is het socialistische 'verraad' van paars niet vergeten, toen Termont plots een kartel met Groen sloot. Mathias De Clercq, de politieke zoon van Termont, moet sindsdien veel centrumrechtse kritiek op de coalitie verdragen. Nog een geluk dat de oppositie niet sterk staat. VB en CD&V missen een kopman, bij N-VA laat de partijtop na een keuze voor de Gentse lijsttrekker te maken. De twijfel speelt, wie het ook haalt, in het nadeel: alsof die keuze zo lang mogelijk werd uitgesteld omdat men naar beter bleef zoeken. Dat paars-groen in Gent niet overweldigend liefdevol draait, ligt niet aan de oppositie. Dan moet het mobiliteitsplan nog komen.

In 2018 ligt de slag om Gent open. Het kan er fundamenteel verschillende kanten uit. Er staat veel op het spel. Ook daarover gaat Publipart, niet enkel om een vergoeding van een schepen. Dat is ook niet het belangrijkste. Beter is het debat uit de schandaalsfeer te houden en belangrijkere vragen te stellen. Hoe kunnen we de onmisbare intercommunales transparanter, goedkoper en met meer democratische controle en minder bestuurders organiseren? Die controle is er formeel, maar veel verkozenen missen tijd en kennis om ze effectief te maken. Wat is de rol van intercommunales in ons bestuursmodel? Moeten lokale bestuurders er extra vergoed worden? Hoeveel? Wie mag er de stad vertegenwoordigen (bijvoorbeeld een ex-kabinetschef van de burgemeester)? Enzovoort.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234