Woensdag 23/09/2020

De geldautomaat als biechtstoel

Het New Yorkse gezelschap Sponsored By Nobody gaat met ATM or this is [not] new york in wereldpremière in Monty. Ze staan garant voor geëngageerd maatschappijkritisch toneel zonder verwijtend vingertje of politiek correcte zeurtoon.

“We komen uit New York, maar we zijn geen Broadwaygezelschap”, zegt regisseur en artistiek leider Kevin Doyle. Nadat zijn voorstelling Styrofoam (Feed The Herd) in de New Yorkse alternatieve scene enthousiast werd ontvangen, richtte hij in 2005 Sponsored By Nobody op. Doyle wilde geen jaren wachten op een kans in een volgende productie en dus zocht hij een aantal vrienden uit zijn studentenjaren in de dramaopleiding bij elkaar en begon hij een eigen gezelschap. Zonder budgetten of structurele subsidies, vandaar de naam, maar met een hoofd vol ideeën. “Ik merk dat het hier helemaal anders werkt, maar in New York is het niet ongewoon dat we allemaal een normale dagjob hebben, de dramatische kunsten worden bij ons bij nachte bedreven.”

In 2009 waren ze al eens eerder te gast in Monty, Beursschouwburg en Vooruit met W.M.D. (just the low points). Een voorstelling over een rapport waaruit blijkt dat in 2004 al duidelijk was dat er geen massavernietigingswapens te vinden zijn in Irak. Omdat ze de impact van dat gegeven vanuit Amerikaans en Iraaks perspectief wilden belichten, kwamen ze bijna noodzakelijkerwijs in België, meer bepaald Monty, terecht. “Door het immigratiebeleid in de States kom je bij ons geen Irakezen tegen die de oorlog hebben beleefd en bereid zijn om er kritisch toneel over te maken. Als bij toeval kwam ik hier de naam van Mokhallad Rasem (onlangs met Irakese geesten nog laureaat KBC-creatieprijs Jong Theater op TAZ, sd) tegen op het programma van Bagdad Bazaar (2008), hij bleek onmiddellijk enthousiast om mee te werken. De samenwerking en wederzijdse interesse tussen Monty en Sponsored By Nobody is sindsdien blijven groeien.”

Dakloze portier

Deze zevende productie is ontstaan vanuit Doyles ontmoetingen met daklozen aan de ATM-geldautomaten. “Die toestellen vind je bij ons op elke straathoek, in elke bar of winkel. Sinds hun opgang in de jaren ’90 zijn ze ook de thuis van verschillende daklozen geworden. Zij doen zich voor als huisbewaarder/portier, in de hoop wat wisselgeld te ontvangen.” Sinds de financiële crisis stuiken de prijzen in heel de VS in elkaar, behalve in New York. “Steeds minder mensen kunnen het zich veroorloven om in deze stad te blijven wonen, ook al groeiden ze hier op. Het aantal daklozen is dramatisch gestegen en de mensen worden radeloos. Als je elke bedelaar die je tegenkomt een aalmoes zou geven, hou je zelf niets meer over.” In ATM or this is [not] new york zie je mensen die de geldautomaat als biechtstoel gebruiken. Ze klagen over het feit dat ze niet meer op reis of restaurant kunnen gaan. De groeiende onzekerheid zorgt voor frustratie en ze zoeken een zondebok. Ze vinden die in de dakloze portier en dat lucht uiteindelijk enigszins op.

“Mijn artistieke roots liggen in het absurd theater, ik ben aanhanger van Beckett en Ionesco. Op een gelijkaardige manier probeer ik maatschappelijke thema’s een surreële twist te geven. De mooiste kritiek die ik in Amerika kreeg is dat Sponsored By Nobody actuele problemen of tendensen aan de kaak stelt zonder de mensen plat te slaan. We brengen een publiek aan het lachen terwijl ze in een spiegel van verschrikking staren.” Doyle wenst ons Europeanen niets dan goeds maar vreest dat zijn voorstelling hier wel eens een profetische relevantie kan hebben: “The crisis hit us first.” Als bepaalde zekerheden wegvallen, komen een aantal waarden en normen plots op losse schroeven te staan, dat is een universeel gegeven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234