Dinsdag 26/05/2020

De geboorte van 'method acting'

'a streetcar named desire' van elia kazan (vs, 1951)

Net als populaire boeken lijken gevierde toneelstukken vaak een gemakkelijke manier om het gebrek aan originele scenario's op te vullen. Soms zijn die verfilmingen echter zo geslaagd dat ze grote gevolgen krijgen. Katherine Hepburn maakte met A Philadelphia Story een comeback die haar opgang tot meest gelauwerde actrice van Hollywood verzekerde. Met A Streetcar Named Desire werd het begrip 'acteren' grondig herschreven. De nieuwe definitie heette The Method en bracht ook een nieuwe ster mee: Marlon Brando.

Regisseur Elia Kazan was verbonden met de Actors Studio, waar de lessen van toneelregisseur Stanislawski in ere werden gehouden. Brando had die beginselen al bij de opvoering van het toneelstuk toegepast. Dat wil zeggen dat hij Stanley Kowalski vertolkte zoals schrijver Tennessee Williams hem beschreef: als een beest. Krabbend aan zijn kruis zwaait hij de plak over zijn volgzame vrouwtje Stella, gespeeld door Kim Hunter. Hun dubieuze huiselijke geluk wordt grondig verstoord wanneer ze haar zus Blanche Dubois moeten opvangen. Deze fragiele fabulante is in alles het tegendeel van Stanley. Haar overgesofisticeerde maniertjes en gefingeerde verhaaltjes geven de kijker oorspronkelijk - net als Stanley - zin om haar eens grondig door elkaar te schudden. Naarmate de film vordert, groeit het mededogen voor het complexe personage, dat voortreffelijk gespeeld wordt door Vivien Leigh. De inhoud van het stuk was op zich al controversieel, beladen met seksuele promiscuïteit, huiselijk geweld, homoseksualiteit en verkrachting. De realistische manier waarop er geacteerd werd, ontnam de kijker voorts de illusie dat het hier slechts om een spel zou gaan. De indruk die dat maakte, reflecteert zich in drie Oscars voor beste actrice (Vivien Leigh) en beste bijrollen (Kim Hunter en Karl Malden). Het was de eerste keer dat de hoogste eer in drie acteurscategorieën voor één film gereserveerd werden. Marlon Brando zou na die eerste keer nog drie achtereenvolgende jaren genomineerd worden voor hij met On The Waterfront (opnieuw een samenwerking met Malden en Kazan) een beeldje in ontvangst mocht nemen.

Het blijft fascinerend hoe zo'n donker verhaal een delicate en breekbare uitstraling kreeg. Het heeft heel wat te maken met die ene zin waar het zwaartepunt van de film op komt te liggen: "I have always depended on the kindness of strangers." Op dat moment spat de kwetsbaarheid van het doek voor iedere kijker die zich ook maar een beetje open heeft gesteld voor deze uitzonderlijke film. Pedro Almodovar heeft dat moment in ieder geval nooit vergeten, want in zijn Todo Sobre Mi Madre laat hij een aantal van zijn personages het toneelstuk met de regelmaat van de klok opvoeren. Net zo vaak zal deze productie weer opduiken in filmmusea, omdat kwaliteit geen tijd kent. (LW)

A Streetcar Named Desire wordt vertoond in het Filmmuseum van Brussel op zaterdag 13 april om 20.15 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234