Zondag 20/06/2021

De gaucho-factor

Latijns-Amerika heeft nog flink wat vrolijke wijnen in voorraad, meestal in het voor onze portemonnee milde genre. Brak Chili door in de jaren tachtig, dan lijken de Argentijnse wijnen pas nu klaar om deze operatie dunnetjes over te doen in dit fin de siècle.

Dat Argentijnse wijn aan een bescheiden klim in onze rekken is begonnen, blijkt voor iedereen die niet met oogkleppen door de handel loopt. Kijk maar naar de Belgische horeca en grootdistributie. Waar tot voor kort zelfs in zogeheten Argentijnse grillrestaurants slechts zelden een volbloed Argentijnse wijn te krijgen was - tenzij stoofheet geserveerd en dus per definitie meer alcoholwolk dan fruitbom -, dan lijkt deze situatie stilaan gekeerd. Durvers in Franse eethuizen zetten zelfs sporadisch een supergeparfumeerde torrontés op hun kaart.

Hetzelfde zien we gebeuren in de grootdistributie, die sedert het begin van de jaren negentig wél collectief Chilenen, Bulgaren of Zuid-Afrikanen omarmde, zelfs niet vies keek naar een eikbeladen Nieuw-Zeelander of trendy Australiër, maar meestal Argentijnen links liet liggen. Alleen de GB-keten pionierde al vroeg met het soms uitstekende Etchart-gamma. Anno '99 heeft echter vrijwel elke supermarktketen minstens één degelijk rood en één dito wit exemplaar in voorraad, tussen pakweg 200 tot 300 frank per fles. Nog een voorbeeld van deze zachte ommekeer is onze wijnkoopgids 'De Driehonderd Beste Wijnen'. Tot en met editie negen bleek Argentijnse wijn de witte raaf in de uiteindelijke selectie. Hooguit vijf à tien exemplaren werden aangeboden op een totaal van 1.700 proefflessen, daarmee ruimschoots overklast door andere 'exotische' wijnnaties zoals Nieuw-Zeeland, Oostenrijk of Bulgarije. Zo niet deze twaalfde editie, waaraan we nu volop werken en waarvoor naar schatting reeds 25 à 30 'Made In Argentinia'-flessen de revue passeerden en vermoedelijk ook een serieus aantal deze tour de bouteille succesvol zal uitrijden. Alles goed en wel, maar wat heeft Argentinië nu wijnkundig in huis om onze verwende tongen en harten te veroveren?

Troef 1 Argentijnse wijnbouw, een exponent van de Nieuwe Wereld? Vergeet het, want de druiventeelt heeft hier stokoude wortels die terugggaan tot het einde van de 16de eeuw toen de allereerste Europese missionarissen hier hun dorst lesten met het sap uit de allereerste wijngaarden die ze hier aanplantten. Het Woord van God loopt historisch inderdaad vaak langs de tong en het verhemelte.

Troef 2 Argentinië is beslist geen smurf onder de wijnproducenten. Het druiventeeltareaal, dat zich van noord tot zuid als een lange worm uitstrekt over bijna 1.800 km en vooral in het westen en aan de voeten van de Andes is geconcentreerd, overschrijdt fluitend de 200.000 hectare. Met deze score is het land qua oppervlakte zelfs de kwantitatieve druiventeeltkampioen in Zuid-Amerika. Qua productie staat Argentinië zelfs op nummer vijf op de wereldhitparade. Troef 3 Kwantiteit is nochtans niet het heilige doel, want begin de jaren tachtig werd de snoeischaar gezet in het aantal toegestane wingerds, waarvan de totale oppervlakte toen ruimschoots de 320.000 ha overschreed. Eerlijkheidshalve moet worden gezegd dat deze inkrimping niet alleen is ingegeven door streven naar kwaliteitsverbetering, ze heeft meer te maken met de afkalvende binnenlandse wijnconsumptie. Bovendien is niet alles wat uit de druivengaarden komt bestemd voor kwaliteitswijn. Integendeel, slechts een klein volume, exportgeoriënteerde wijn voldoet aan een internationale norm, die evenwel met elke oogst hoger wordt gesteld. De voor binnenlandse consumptie bestemde wijnen zijn vaak een banaal allegaartje. Inmiddels is Argentinië nog steeds een van de gigaproducenten van druivenconcentraat. Ruim vierhonderd jaar invloed van Franse, Italiaanse en Spaanse immigranten heeft inderdaad niet kunnen verhinderen dat de Argentijnen zelf vooral jug wines dronken en drinken.

Troef 4 Argentinië is, vooral sedert de 19de eeuw, altijd al een enthousiast importeur geweest van Europese kwaliteitswijnstokken. Vandaar dat we nu in de wijnproducerende provincies - waarvan Mendoza het kloppend hart is, met de plateaus van de Andes als rugdekking - een bont gezelschap van druivenfamilies vinden: chenin blanc, cabernet sauvignon, malbec, chardonnay, gewürztraminer, pinot noir, sémillon, cabernet franc, viognier, barbera, merlot, sangiovese en syrah. Ook andere 'Italianen' zijn nog in zwang - waaronder de bonardo, lambrusco en nebbiolo - terwijl ook de Spaanse tempranillo aanhangers heeft. Uiteraard worden nog de oude koloniale druiven criolla en cereza gecultiveerd, maar deze hoogrenderende types worden vooral in lokale producten verwerkt. Tot op grote hoogte zijn de wijnen van de Europese druivenrassen dus hoogst herkenbaar voor onze westerse smaakpapillen. Zo kunnen veel van de (unwooded) chardonnays onbekommerd concurreren met de betere vin de pays d'oc, terwijl de eikversies van ondermeer Bodegas Trapiche in bepaalde oogsten mini-meursaults in een tropische verpakking lijken.

Troef 5 Wat de Argentijnse exportwijn echter groot kan maken, zijn vooral twee druiven. In wit heeft de lokale wijnbouw immers een spectaculair geparfumeerde, superflorale druif op de velden staan: de torrontés. Excellent, uit het glas stuivend aperitief, altijd kleuterjong te drinken (maximaal één jaar na botteling), maar ook gulzig bereid tot experimenten met groenteterrines, asperges of zelfs soms gerookte vis. In rood is de malbec het ideaal inzake kwaliteit. In Frankrijk ook bekend onder de doopnaam 'cot' en gecultiveerd in de streek van Bordeaux, het zuidwesten en de Loirevallei, bereikt deze druif in Argentinië vooral de beste resultaten in het departement Maipu, in Mendoza en vooral in de lokaliteiten Cruz de Piedra, Lujàn de Cuyo en Vistalba. Meestal een krachtpatser, fors van kleur en geur, kruidig en met een flinke dosis tannines, die soms wordt versneden met porties cabernet of merlot, maar die zich toch het best in zijn sas voelt als cavalier seul. Het is te hopen dat de Argentijnse wijnbouwers inzien hoe belangrijk de malbec is en hem niet gaan slachtofferen op het modieuze cabernet-altaar. Vergeten we immers niet dat de renaissance van de malbec maar van recente datum is. Pakweg tien tot vijftien jaar geleden kreeg een wijnbouwer namelijk nog dezelfde prijs voor één liter ordinaire criolla als voor één liter hoogstaande malbec, hoewel de eerste veertig tot vijftig ton (!) per hectare opbracht en de malbec amper twaalf. Vandaar dat in die jaren ruim driekwart van alle malbec-wingerds werden gerooid, wat veel wijnbouwers zich in de huidige marktcontext bitter beklagen.

Ondertussen zijn er opnieuw een 11.000 ha malbec in exploitatie. Inmiddels dringt zich een andere discussie op inzake de malbec: lagering of geen lagering in houten vaten. Veel zogeheten oak aged-versies lijden immers aan dezelfde kwaal die ook de tannatdruifwijnen in Uruguay de das omdoen: de eik is te log en verdrijft de vinnigheid van het fruit. Duurder is ook in Mendoza niet per definitie beter of fijner. Troef 6 De prijs. Voorlopig lijden de Argentijnse wijnen nog niet aan het bordeaux-syndroom. Aangezien ze nog niet de status van de Chileense wijnen hebben bereikt, houden de producenten de prijs angstvallig binnen redelijke proporties. De meeste Argentijnse wijnen vinden we daarom in de Belgische detail- en groothandel tussen 180 en 280 frank, terwijl de betere cuvées rond de 300 à 350 frank schommelen.

Kortom, Argentinië moet voor zijn rolmodel niet angstvallig naar buur Chili kijken. Het beschikt namelijk, vooral dankzij het geschakeerde aanbod van Europese druiven, over een troef die maar weinig Nieuwe-Wereldlanden in hun mouw zitten hebben. Terwijl de malbec commerciële deuren kan openen, kunnen de barbera's of tempranillo's verder marktaandeel veroveren. Vooral omdat de lokale wijnmakers niet gehinderd worden door overdreven strakke appellatieregels en dus - ook met de fameuze malbec - technisch hun zin kunnen doen.

Argentinië in België

Het lijstje met importeurs dikt met de dag aan. Volgende pioniers hebben ondermeer Argentijnen op hun wijnenlijst:

* De Heerlyckheid (Berchem, 03/235.84.94): het gamma van J & F Lurton

* Matthys Wijnimport (Brugge, 050/38.63.80): Santa Julia

* Van Hende (Gavere, 09/362.51.95): Bodegas Trapiche

* Ad Bibendum (Hasselt, 011/26.27.00): Norton

* PR Belux (Brussel, 02/421.75.75): Etchart (ook gedeeltelijk, vaak onder nevenetiketten, gedistribueerd door GB, Spar en/of Colruyt)

* Pergul (Antwerpen, 03/232.42.52): Lagarde, Simonassi Lyon en Martins Domingos

* Delta Fine Wines (Damme, 050/50.10.80): La Riojana Coop. en Valentin Bianchi.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234