Zaterdag 08/08/2020

De frontlijn tegen het terrorisme

Reportage n VS-douaniers controleren mogelijke verdachten in een onmenselijk tempo

Het is laat in de middag. Aan de grens tussen Mexico en de Verenigde Staten is het 37 graden in de schaduw. Andreas Guerra haast zich in een blauw wollen uniform van de ene auto naar de andere. Hij ondervraagt de bestuurders, bekijkt met zijn spiegel de onderkant van hun voertuigen, doorzoekt de benzinetanks en controleert de lading met zijn detector. Zijn jongste vangsten bestaan uit een ton marihuana, 300 kilo cocaïne, meer dan een miljoen valse dollars en drie jonge alligators die vanonder de bloes van de smokkelaar kwamen gekropen.

Tim Weiner

Sinds 11 september zoekt Guerra ook naar een veel dodelijkere lading. Hij en zijn collega's staan sinds vorig jaar in de frontlinie van de Amerikaanse oorlog tegen het terrorisme. De controleposten langs de 3.000 kilometer lange grens met Mexico worden dag en nacht bewaakt. De douaniers draaien dubbele diensten om dat mogelijk te maken. Maar na een jaar hebben ze toch wel een plafond bereikt. "Wij zijn niet onuitputtelijk", zegt Rudy Santos, chef van de douane in Laredo, ongeveer 80 mijl ten noordwesten van Roma. "De jongens hier werken dagen van zestien uren in een onmenselijke hitte tot ze er bijna bij neervallen."

Bovendien maken ze zich ook nog zorgen over de toekomst van hun bedrijf, het 213 jaar oude Customs Service. Er is een grote kans dat het wordt overgenomen door een nieuw agentschap, Homeland Security Department, dat speciaal opgericht werd in de strijd tegen het terrorisme. Voor 11 september hielden de werknemers van Customs Service zich vooral bezig met het bevorderen van de handel en het tegenhouden van het smokkelen. Maar ze hebben altijd al nauw samengewerkt met de immigratiedienst en de grenswacht.

"Opsplitsen of opheffen van de dienst zou een grote vergissing zijn", zegt het hoofd van de douane, Robert C. Conner, die het werk van Customs Service wil inlijven in het nieuwe veiligheidsplan van de Verenigde Staten. Guerra en zijn collega's stellen zich veel vragen bij die veranderingen en de effecten ervan op de werkvloer. Het veiligheidsplan is de grootste reorganisatie van de regering sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.

De noordelijke en zuidelijke grenzen van de Verenigde Staten zijn de langste onbetwiste en onbeschermde grenzen ter wereld. Douane-inspecteurs weten heel goed dat iedereen die wil, vanuit Mexico de Verenigde Staten kan binnensluipen. Tenminste, iedereen die het aandurft om de Rio Grande of de woestijn over te steken.

"Mensen steken de rivier over alsof het niets is", zegt Ventura Cerda, een douaneagent die langs de Rio Grande patrouilleert. "De grens is open en de bewaking ervan is onmogelijk. De mensen hier zijn goed getraind in het smokkelen. Ze kunnen alles over de grens krijgen, van mensen tot wapens. Het enige wat ze moeten doen is over de rivier zien te komen en dan zijn ze veilig."

Een kwart van de 20.000 personeelsleden van Customs Service werkt in de grensposten. Elke dag moeten ze gemiddeld 1,3 miljoen mensen in 350.000 voertuigen controleren. Van alle organisaties in de Verenigde Staten vindt de douane jaarlijks de grootste hoeveelheden drugs. En ze verzamelen meer overheidsinkomsten (ongeveer 22 miljard dollar per jaar) dan om het even wie uitgezonderd de fiscus.

Aan de Mexicaanse grens halen de inspecteurs ook jaarlijks een kwart miljard dollar op. Ze proberen ook iedere mogelijk verdachte persoon die het land binnenkomt te ondervragen. "De wachter aan de grens moet in een aantal seconden al kunnen bepalen of hij de persoon wil ondervragen", zegt Santos.

Volgens hem is er te veel druk om de handel tussen Mexico en de Verenigde Staten soepel te laten verlopen en blijft het een moeilijke afweging tussen het bewaren van de vrije handel enerzijds en de nationale veiligheid anderzijds. "Het is niet mogelijk om de twee met elkaar te verzoenen", aldus Santos.

Laredo, een plaats waar 4.000 opleggers dagelijks de Verenigde Staten binnenrijden, is de drukste grenspost voor het vrachtvervoer. Sinds de vrije handelsovereenkomst met Mexico in 1994 is het transport hier verzesvoudigd.

"Je moet alles hier behandelen als een mogelijke dreiging", zegt Francis Brown, de assistent van de douanedirecteur voor handelsoperaties in Laredo. "De inspecteur moet alle onderdelen van de vracht controleren. Hij heeft 30 seconden tot twee minuten om een beslissing te nemen over zijn controle. Kan hij dan echt weten wat er allemaal de grens overgaat?"

In San Ysidro, Californië, waar ook veel toeristen de grens oversteken, komen elke dag 50.000 Mexicanen legaal de grens over, meestal pendelend tussen Tijuana en de streek rond San Diego, waar ze werken. Zonder deze goedkope grensarbeiders zouden honderden restauranten, hotels en andere kleine bedrijfjes in de VS het hoofd niet boven water kunnen houden. Francisco Luna, de hoofdinspecteur in San Ysidro, zegt dat het agentschap geen minuten kan verspillen om elke auto te controleren omdat dat de lokale economieën zou ruïneren.

Bij de heropening van de grenzen na 11 september werden er 15 uur lang intensieve controles uitgevoerd op de drukste punten. Maar nu zijn de files aan de grens op de meeste punten naar dezelfde lengte teruggevallen als voor 11 september. De douaniers verklaren dat dat alleen maar mogelijk was omdat zij efficiënter en sneller zijn gaan werken.

Met röntgen- en gammastralen worden de vrachtwagens doorzocht op verdachte ladingen. De grenswachters mogen alles wat de grens overgaat controleren. Ze hebben daarvoor geen bevelschrift, aanleiding of verdenking voor nodig. Maar sommige controleurs beweren dat ze toegang moeten krijgen tot gedetailleerdere informatie zoals belastinggegevens om de mogelijke terroristen er uit te pikken. David Higgerson, de douanedirecteur in Pharr, Texas, denkt dat de toegang tot die informatie er misschien kan komen onder het nieuwe Department of Homeland Security.

'De inspecteur moet alle onderdelen van de vracht controleren. Hij heeft 30 seconden tot twee minuten om een beslissing te nemen over zijn controle'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234