Vrijdag 22/11/2019

Frankrijk

De Franse revolutie volgens Macron: president zet lijnen uit voor meer democratie, veiligheid en liberalisering

Emmanuel Macron op weg naar zijn - volgens critici - 'vorstelijke' monoloog. Beeld AFP

In het pompeuze decor van Versailles hield de Franse president Emmanuel Macron gistermiddag zijn eerste ‘State of the Union’. Van deze toespraak over de stand van het land voor de gezamenlijke vergadering van de Assemblée Nationale en de Senaat wil hij een jaarlijkse traditie van maken. Macron wil volgens zijn abstracte verhaal vooral de grote lijnen uitzetten, met name op deze drie gebieden.

Democratie

Het meest concreet was de Franse president over de hervorming van het Franse politieke bestel. Hij wil het aantal parlementariërs met een derde verkleinen. Daardoor zou het aantal zetels in de Assemblée Nationale van 577 naar ongeveer 380 gaan.

Daarnaast wil Macron een ‘dosis’ evenredige vertegenwoordiging aan het systeem toevoegen. In het huidige districtenstelsel komen de partijen op de flanken er bekaaid van af. Zo haalde het Front National bij de afgelopen parlementsverkiezingen 13 procent van de stemmen in de eerste ronde, waarmee het uiteindelijk slechts 8 zetels (1,5 procent van het totaal) kreeg. Macron vindt dat niet democratisch.

Niemand in Frankrijk wil echter volledige evenredige vertegenwoordiging. Dat zou leiden tot een versnipperd parlement en de noodzaak om coalities te vormen.

Macron staat een hybride stelsel voor ogen, waarbij het districtenstelsel dominant blijft, maar een deel van de zetels via evenredige vertegenwoordiging wordt gekozen. Macron zei niet hoe groot dat deel zal zijn. De krant Le Figaro deed een rekenexperiment: als bij de laatste verkiezingen 20 procent van de zetels via evenredige vertegenwoordiging was gekozen, had het Front Nationaal geen 8 maar 19 zetels gehaald.

Macron wil het politieke bestel ingrijpend veranderen. De Assemblée zal binnenkort stemmen over een wet op de ‘moralisering van het politieke leven’ die het parlementariërs onder meer verbiedt om hun partners en kinderen in te huren. Ook mogen zij nog maar drie keer achter elkaar gekozen worden. Zo wil Macron afrekenen met de politiek als baan voor het leven. Politiek is geen beroep, zegt hij, maar een dienst aan de gemeenschap die iemand enige tijd verleent.

Als het parlement niet binnen een jaar akkoord gaat met de verkleining van het parlement en andere hervormingen van het politieke bestel zal Macron ‘zo nodig’ een referendum uitschrijven, zo kondigde hij aan.

Veiligheid

Macron kondigde aan dat hij de noodtoestand ‘in de herfst’ wil beëindigen. Waarschijnlijk wordt het 1 november. Tegelijkertijd wil hij de Fransen beschermen door sommige elementen uit die noodtoestand over te hevelen naar het gewone recht. Hij kondigde tevens aan het asielrecht te ‘hervormen’ om de immigratie in te dammen. Maar ‘echte’ vluchtelingen blijven welkom, aldus Macron.

Liberalisering

In zijn State of the Union sprak Macron slechts in algemeenheden over de belangrijkste verandering die de komende maanden op stapel staat: de verandering van de arbeidswet. Door de arbeidsmarkt te liberaliseren, hoopt hij dat bedrijven eerder mensen inhuren en de werkloosheid daalt.

Premier Philippe zal het parlement nog voor de zomer vragen om een volmacht om de arbeidswet te veranderen. Door snel te handelen wil Macron een psychologische schok veroorzaken die Frankrijk zelfvertrouwen en energie moet geven.

Tegenstanders stellen echter dat zijn beleid slechts zal leiden tot afbraak van sociale rechten en meer flexwerk. Voor 12 september heeft de communistische vakcentrale CGT een grote demonstratie aangekondigd. Gisteren al verzamelde de radicaal-linkse leider Jean-Luc Mélenchon, die de toespraak van Macron boycotte, zijn aanhangers op Place de la République in Parijs. ‘Verzet, verzet’, scandeerden ze.

Zoals altijd probeerde Macron in zijn toespraak schijnbaar tegenstrijdige standpunten met elkaar te verzoenen. Hij wil de arbeidsmarkt liberaliseren én de zwakkeren beschermen, de noodtoestand opheffen én elementen daarvan naar het gewone recht overhevelen, immigranten weren én ‘echte’ vluchtelingen toelaten. Volgens zijn critici is het onmogelijk op deze manier kool en geit te sparen. Macron beschuldigde zulke opposanten van kwade trouw en meende overigens dat de media te veel op zoek zijn naar schandalen.

Tussen Macron en de media botert het niet. Op 14 juli geeft hij ook geen tv-interview, een traditie die in 1974 werd ingesteld door president Giscard d’Estaing. Volgens Macrons entourage zijn de presidentiële ideeën ‘te complex’ voor een kat-en-muisspel met de media. In plaats daarvan hield hij een monoloog in Versailles. Als een vorst, zeiden zijn critici.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234