Zaterdag 08/08/2020

'De Europese Unie heeft geen ziel'

Solidariteit als kernwoord van het nieuwe Europa. Onder toeziend oog van Eurocommissaris Karel De Gucht buigen 185 jongeren uit 22 landen zich over de toekomst van ons continent. 'Het Europees Parlement moet belastingen kunnen heffen.'

Een eiland in een zee van euroscepticisme. In het universiteitsforum van de Universiteit Gent verzamelen bijna 200 jongeren uit heel Europa. Op het moment dat de Europese Commissie ingrijpende besparingen eist in Spanje en Slovenië, nemen zij deel aan de zeven dagen durende tweede editie van het European Youth Parliament. Urenlang sleutelden de jongeren in fracties aan moties over ondernemerschap, jeugdwerkloosheid en de groeiende desinteresse in politiek. Voordat de verschillende groepen overgaan tot een stemming, spreekt Europees Commissaris voor Handel Karel De Gucht de menigte à l'improviste toe.

Macht van parlement

Er is een gapend gat tussen wat de Europese Unie is en hoe ze ervaren wordt, meent De Gucht. "Er zijn weinig belangrijke beslissingen in een land die niet beïnvloed of gemaakt worden door Europa. De lidstaten boeten in aan macht en dat zal in de toekomst niet veranderen. We kunnen niet terugvallen op nationalisme of regionalisme. Voor de transparantie zou het dan ook goed zijn als burgers de voorzitter van de Europese Commissie rechtstreeks kunnen kiezen."

In de zaal tekenen zich de krijtlijnen af van een toekomstig Europa. "We kunnen ons niet verschuilen voor de burgeroorlog in Syrië. We zijn het aan onszelf verplicht om bij een dergelijke crisis in te grijpen." In één adem stelt De Gucht dat er van minder Europa nooit sprake zal zijn. "Het Europees Parlement heeft op verschillende gebieden juist meer macht nodig. Er mogen geen heilige huisjes zijn. Zo moet het Europees Parlement belastingen kunnen heffen. De unie behoeft eigen financiering om niet afhankelijk te zijn van het geld van de lidstaten. Zij geven ons immers steeds meer taken, maar verminderen hun Europees budget. Uiteindelijk zullen de landen moeten toegeven, omdat de macht van het parlement zo groot is geworden. En dat gaat ook gebeuren."

Europa heerst in het auditorium Leon De Meyer. Na felle discussies keuren de verschillende fracties allerhande moties goed. Zo moeten burgers de mogelijkheid krijgen om online hun stem uit te brengen om zo de interesse in de politiek aan te wakkeren. Ook zouden bedrijven die jongeren werk geven een belastingbonus tegemoet mogen zien. Om het ondernemerschap aan te wakkeren, kan de Europese Commissie dan weer renteloze leningen uitschrijven. Toekomstmuziek, allicht. "Maar," zo klinkt het, "wij zijn Europa. Zet eens een stap terug en kijk naar jezelf. Wat je hier ziet, is Europese solidariteit."

Carlos Severo Esteban

18 jaar

Spanjaard

Woont in Bilbao

'Verraden door noordelijke landen'

"De Europese Unie heeft geen ziel." Severo Esteban leunt voorover en balt zijn rechtervuist. "Ik geloof dat Europa verder moet integreren, maar ben tegelijkertijd bevreesd." Dat Europees Commissaris voor Economische en Monetaire Zaken Olli Rehn verdere loonmatiging vraagt, zit hem niet lekker. "En als we er niet aan voldoen, krijgen we een boete. De Spanjaarden voelen zich onderdrukt door de rijkere West-Europese landen. Zelfs ik, een Europaliefhebber, wil geen marionet van het noorden zijn."

Severo Esteban spreekt zacht, maar vastberaden. Net als de andere mannelijke deelnemers draagt hij een nauwsluitend pak. "Maar ik sta pal achter de indignados. Als de bijna zes miljoen Spanjaarden zonder baan op straat zouden komen, kreeg Europa een duidelijk signaal."

"Van thuis uit heb ik meegekregen dat alle Europeanen broeders en zusters zijn. Maar hoe graag ik het ook zou willen, vandaag is dat gevoel verdwenen. Ik voel me verraden. Door de Duitsers, maar ook de Nederlanders. Zij lenen aan goedkope rentevoeten, terwijl de noodlijdende Zuid-Europese landen veel meer moet betalen. Waarom geeft Duitsland ons geen goedkopere leningen? Zij maken misbruik van ons ongeluk."

Het Europa van de toekomst kan volgens Esteban bol komen te staan van conflicten. "Kijk naar mijn geboortestreek. Zestig procent van alle jongeren is werkloos. Zij voelen zich in de steek gelaten door Europa. Dat sentiment zal jarenlange sporen achterlaten. Op een dag zal onze economie sterker staan dan de Duitse, daar twijfel ik niet aan. Ik vraag me af of de Spanjaarden hen dan zullen helpen."

Gonçalo Sampaio

16 jaar

Portugees

Woont in Porto

'Jobcreatie gaat pessimisme tegen'

"Binnen twee jaar verhuis ik naar de VS. Ik ben ervan overtuigd dat ik daar meer kansen zal krijgen." Gonçalo Sampaio kijkt indringend. Net als vele duizenden anderen verlaat hij zijn moederland. Weliswaar niet naar de voormalige kolonies, maar naar de bakermat van de crisis. De last die de Portugezen moeten dragen wordt alsmaar groter. Zo klom de werkloosheid naar 18 procent en zit 30 procent van de jongeren thuis zonder baan. "Het is niet al te best, nee", zegt Sampaio bijna verontschuldigend. "Ik ken genoeg familieleden en vrienden met masterdiploma's die geen werk vinden. Maar gelukkig doen we het nog altijd beter dan Spanje."

Hij zegt de besparingen te begrijpen. "De rijkere Europese landen hebben gelijk. Iedereen maakt een recessie mee en er moeten maatregelen worden genomen, ook al zorgt dat voor ongenoegen bij de bevolking. Ik ben ook niet blind. Ik zie ook dat steeds meer Portugezen het vertrouwen in de Europese Unie verliezen. Tegelijkertijd dwing ik mezelf om optimistisch te zijn."

Om uit de crisis te geraken, kijkt Sampaio naar de gegoede middenklasse. "Er moeten meer ondernemingen worden opgezet. Europa dient ondernemerschap aan te moedigen, want zo krijgen we mensen zonder baan aan het werk. Als elk land solidair is en er een Marshallplan ontstaat, zoals vlak na de Tweede Wereldoorlog, kan het snel bergop gaan. Maar omdat punt te bereiken, moet de onderlinge concurrentie binnen Europa drastisch verminderen. Alleen op die manier kunnen we de negativiteit bestrijden en kunnen we voorkomen dat een generatie zonder dromen opgroeit."

Noah Schöppl

16 jaar

Duitser

Woont in Augsburg

'Duitsland profiteert en moet betalen '

"De Grieken vergelijken onze bondskanselier Angela Merkel met Hitler, terwijl de Polen haar afbeelden als gevangene in een concentratiekamp. Waar zijn we dan nog mee bezig?" Noah Schöppl kijkt naar een verdeeld Europa. "De landen binnen de Europese Unie worden te veel tegen elkaar uitgespeeld. Het is toch cynisch dat Merkel in Duitsland populairder wordt als ze zich streng opstelt ten opzichte van Spanje en Griekenland?"

"Er bestaat geen Europese maatschappij en er zijn geen Europese media. Als een premier in Europa zijn slag thuis haalt, is het zijn verdienste. Als de onderhandelingen falen, is het de schuld van de Europese bureaucratie. Dan hebben 'zij' in Brussel het gedaan. Zo kun je geen gezamenlijke unie opbouwen", foetert Schöppl. "Burgers zijn angstig, omdat ze opeens wakker zijn geworden in een Europa dat zij niet hebben gewild. Zij hebben tijd nodig om dat te accepteren, iets wat alleen kan als de verschillende regeringen de Europese droom verdedigen. Mijn generatie is vergeten waaruit die droom bestaat, omdat we erin zijn opgegroeid."

Om de Europese gedachte nieuw leven in te blazen, is er volgens de jonge Duitser vooral meer solidariteit nodig. "De investeerders en bedrijven die veel geld hebben verdiend voor en door de crisis moeten gedwongen worden te investeren in de armere Europese landen. Zij die profiteren, zoals ook Duitsland doet door de lage rentevoet, moeten mee de rekening betalen. Ik weet dat ik mij met die stelling niet populair zou maken in eigen land. Maar dat hoeft ook niet, ik ben geen doorsnee Duitser."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234