Vrijdag 21/02/2020

'De euro is onomkeerbaar'

De uittredende Nederlandse premier Mark Rutte heeft in het Amsterdamse theater Carré een aardig nummer opgevoerd tijdens een van de grote electorale televisieshows die het land momenteel teisteren. Hij wil geen eurocent meer geven aan Griekenland. En desnoods verdwijnen de Hellenen uit de eurozone.

Rutte mag er op rekenen dat het videofragment in alle media zorgvuldig bewaard wordt in een aparte file, afspeelbaar met één muisklik. Want in oktober is de VVD'er zo goed als zeker nog steeds demissionair premier en dus lid van de Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders als die het licht op groen zullen zetten voor verdere steun aan Athene. Zelfs Ruttes minister van Financiën, Jan Kees de Jager, anders ook geen doetje als het om de euro en de Griekse problemen gaat, vindt dat zijn premier te ver is gegaan. "Als wij niet leveren, hebben we ook een probleem. We moeten allebei leveren", zeiDe Jager.

Er is de afgelopen dagen in Brussel en in andere Europese hoofdsteden met grote ergernis gereageerd op die grote electorale lichtzinnigheid van een van de leden van de Europese Raad, net nu de Europese Centrale Bank de eurocrisis eindelijk probeert te keren met het weliswaar voorwaardelijke maar "onbeperkte" opkopen van overheidsobligaties en zelfs kanselier Angela Merkel zich binnenskamers engageert om Griekenland in de eurozone te houden.

Veel wijst erop dat de financiële en politieke berekeningen gemaakt zijn aan de top van de Europese Unie, in de ECB en in Parijs en Berlijn. Als de Grieken vertrekken, zal dat op termijn veel meer kosten dan ze in de eurozone te houden. Het wordt al toegegeven en dat is een sterk politiek signaal. Want het risico dat de Griekse regering achterover gaat leunen, is reëel. Maar de Griekse premier Antonio Samaras heeft zich blijkbaar geëngageerd om de inspanningen voort te zetten als hij tijd krijgt, en herwon daardoor geloofwaardigheid. Bovendien hoor je in Brussel ook meer en meer spreken over het niet te nemen risico op verlies aan geostrategische invloed van de Europese kernlanden in dat deel van de Middellandse Zee, als Griekenland zou vertrekken. Rusland en China zullen zich niet laten pramen om wat extra fondsen vrij te maken, als de eurolanden Athene laten vallen en zij op dat bruggenhoofd aan de zuidflank van Europa en in Cyprus - dat met aanzienlijke nieuwe gasvondsten pronkt - politieke invloed kunnen kopen.

Ruttes uitglijder is het zoveelste teken van de echte kwaal die de eurozone teistert: de politieke lichtzinnigheid onder druk van het populisme, hoewel dat in het jongste decennium ook bij nationale verkiezingen vaak is afgestraft. Het recentste voorbeeld is in Griekenland zelf te vinden. Ondanks de enorme besparingen en hoge werkloosheid verkozen de Grieken in juni niet degenen die uit de euro wilden vertrekken maar zij die erin wilden blijven. En in Nederland zelf herrees het al dood verklaarde D66 bij de vorige Kamerverkiezingen uit de as met een uitgesproken pro-Europees programma.

Het is dus niet zomaar aan te nemen dat de publieke opinie onverschillig of zelfs sceptisch staat tegenover Europa. Ze moet wel correct geïnformeerd worden en dat vraagt politieke durf. Gisterennamiddag zei voorzitter Mario Draghi van de ECB nog maar eens dat de euro onomkeerbaar is. "Het engagement rond de euro en het besef van de grote voordelen van de eenheidsmunt worden onderschat", zei de ECB-voorzitter. Dat de voorspellingen over het uiteenvallen van de eurozone en het vertrek van de Grieken op het moment van de waarheid telkens worden tegengesproken door de feiten, toont dat Mario Draghi allicht gelijk heeft. Maar de ECB-voorzitter waarschuwde ook dat dit niet eeuwig blijft duren. De financiële markten zullen in oktober van de Europese Raad een gedetailleerd plan willen zien over de politieke toekomst van de eurozone, voegde hij eraan toe.

Wat ook de uitslag van de Nederlandse verkiezingen moge worden, Mark Rutte heeft de kans gemist om Europees niet af te gaan, zoals zijn inmiddels totaal vergeten voorganger Jan Peter Balkenende.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234