Zondag 31/05/2020

'De EU is rotzooi. We moeten eruit!'

De tuinstad Basildon is het regeringscentrum van de zwevende Britse kiezer. En die heeft meestal niet veel op met de EU. Patrick van IJzendoorn

June Elms zit op de rand van een vijver waarvan de bodem bezaaid ligt met penny's. De 71-jarige inwoonster van de tuinstad Basildon heeft ook een wens. Een referendum over lidmaatschap van de Europese Unie, een onderwerp waar ze "mixed feelings" over heeft. Dat blijkt een understatement te zijn.

"Ik heb het gevoel dat we veel geven en weinig terugkrijgen, behalve veel regeltjes. Het lijkt erop alsof we ons land niet meer zelf mogen besturen. Ons nationaal erfgoed is in het geding", zegt Elms, die net als veel andere bewoners van dit stadje in Essex is opgegroeid in Londen, en op een gegeven moment genoeg had van de drukte, krappe woningen en vieze lucht. Basildon ontstond in dezelfde periode als de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Als de electorale barometer van Engeland is Basildon een populaire plek voor eenieder die zoekt naar de vox populi. Dit is het territorium van de ambitieuze lagere middenklasse, en regeringscentrum van de zwevende kiezer.

Duitse auto's

Een partij die dit kiesdistrict wint, kan zeker zijn van een landelijke verkiezingszege. Drie jaar geleden stuurden de inwoners de Conservatief John Baron naar Westminster, waar deze oud-soldaat en bankier de afgelopen dagen faam verwierf als de rebellenleider der eurosceptici. Woensdag bezorgde hij David Cameron een blauw oog met uniek amendement waarin de treurnis werd uitgesproken over het feit dat de troonrede geen referendumbelofte bevatte. Hij benadrukte de wens van zijn eigen achterban te verwoorden.

Dat blijkt inderdaad het geval te zijn. Wie in Basildon over Brussel begint, hoort de echo van Thatchers 'No! No! No!'. "Out!" roept de 61-jarige Peter Lamb zodra de term 'EU' klinkt. "Ik had het er vanmorgen nog over met mijn vrouw", zegt de stevige, kale technicus voor de Halifax-bank. "Het wordt tijd dat we weer soeverein zijn. Invoer. Uitvoer. Daar is Europa voor bedoeld, niet om landen in een keurslijf te proppen." Zijn vrouw knikt instemmend.

Twee winkelende vriendinnen van in de dertig zijn eenzelfde mening toegedaan. "Hoe kan het", vraagt Melica Patmore zich af, "dat wij een beslissende stem hebben in de VN-veiligheidsraad maar niet in Brussel?"

"Rubbish", is het eerste woord dat opborrelt bij de 70-jarige Sheila Mills als Europa ter sprake komt. "We won the war, love, en kijk wie nu Europa overheerst. We moeten eruit. Eruit!" Bang voor de handelsbetrekkingen is deze charmante dame met de roze nagels niet. "Luister love. De Duitsers moeten hun auto's kwijt en de Fransen hun wijn. Ze zullen wel gek zijn om ons buitenspel te zetten." Een gemeenteambtenaar die in het lentezonnetje een elektronische sigaret staat te roken toont zich eveneens euroscepticus, maar voegt eraan toe dat het laag staat op haar prioriteitenlijst. "Banen zijn belangrijker dan Brussel."

Depeche Mode

Het Europese project kent ook volgelingen in de nieuwbouwstad die de Britse cultuur heeft verrijkt met Depeche Mode. "Ik vind het belangrijk dat mijn kinderen kunnen studeren en werken in Europa als ze dat willen, en dat ze er probleemloos naar de dokter kunnen gaan", zegt de jonge moeder Caroline Fill. Europese samenwerking is ook het verlangen van de 24-jarige IT'er Steven Dodds, die op weg is naar een sollicitatiegesprek. "Uittreding levert op korte termijn misschien geld op, maar op lange termijn vrijwel zeker niet." Bij The Moon at the Square-kroeg ontpopt de gepensioneerde schroothandelaar Jack Coner zich als een Euro-agnost. "Ik heb geen flauw idee wat beter is, in of uit. Niemand weet het. Zelfs David Cameron niet."

De Britse Conservatieve Partij ligt met zichzelf overhoop wat betreft het beloofde referendum over het EU-lidmaatschap. Grote vraag is niet of de volksraadpleging er moet komen, maar wanneer. Aangemoedigd door partijcoryfeeën en benauwd voor de opkomst van de UK Independence Party hebben een kleine honderd Conservatieve eurosceptici geen geduld meer om vier jaar te wachten, zoals Cameron voorstelt. Een 'Brexit', een Britse uittrede uit de EU, is nu een reële optie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234