Zondag 20/09/2020

De eeuwige NEE van het ABVV

Morgen bekijkt het nationaal bureau van het ABVV of er nieuwe acties komen tegen het sociaal akkoord dat de vakbond vrijdag verwierp. 'We betreuren het einde van het gemeenschappelijk vakbondsfront, maar we vinden het belangrijker om onze geloofwaardigheid te behouden', klinkt het.

Zowat alle commentatoren toonden zich het voorbije weekend behoorlijk hard voor het ABVV: een vakbond waarvoor het nooit genoeg is en die geen akkoorden kan sluiten, was de algemene teneur. De vaststelling dat het ABVV met de verwerping van dit voorontwerp van het sociale akkoord niet bepaald aan zijn proefstuk toe was, versterkte die perceptie alleen maar. "Kijk, we hebben vrijdag 340 afgevaardigden samengebracht, mensen die de voorbije maanden letterlijk in de kou hebben gestaan om te protesteren tegen een aantal maatregelen, zoals de indexsprong", stelt Jef Maes, federaal secretaris van de vakbond. "Zij vonden het akkoord dat nu voorlag echt niet kunnen. Ik maak me dus echt wel sterk dat onze basis ons volledig steunt in deze afwijzing."

De suggestie als zou het ABVV nu op federaal vlak vooral geplooid zijn voor de druk vanuit Franstalige hoek, waar de extreem linkse PTB stevige invloed uitoefent op de achterban, slaat volgens Maes nergens op. "Tijdens het overleg met onze afgevaardigden heb ik geen enkele tussenkomst gehoord van iemand van die partij. Ik zal niet zeggen dat er nooit signalen vanuit die hoek zijn uitgestuurd, maar onze stemming van vrijdag is daardoor zeker niet beïnvloed."

De hamvraag, in eerste instantie voor het ABVV zelf, is uiteraard wat de toekomst nu brengt. De vakbond mag dan al behoorlijk stoer het been stijf gehouden hebben, zoals de kaarten nu liggen zullen de regering en de overige sociale partners het voorliggende ontwerpakkoord gewoon uitvoeren. Waarbij het ABVV niet veel anders rest dan aan de kant lijdzaam toe te kijken. "We beseffen zelf ook dat het moeilijk wordt", geeft Maes grif toe. "Het is heel duidelijk dat we vandaag een stuk minder sterk staan dan vroeger. Ik denk niet dat we, en al zeker niet in Vlaanderen, de volgende weken op eigen houtje nog stakingen zullen kunnen organiseren. In eerste instantie gaan we onze mensen nu goed informeren, waarna we zullen bekijken of er nog andere acties mogelijk blijven." Dat kunnen prikacties zijn, verdere sensibilisatie, noem maar op, aldus Maes.

"We moeten er ook niet flauw over doen: het feit dat het vakbondsfront nu gebroken is, is voor ons een pijnlijke zaak. Maar het is niet het ABVV dat de eisen heeft laten vallen waarvoor we twee maanden geleden nog samen de straat op trokken." Grootste dupe zijn de werklozen, stelt Maes. "Voor zover ik me kan herinneren zijn zij voor het eerst echt volledig in de kou gelaten binnen een sociaal akkoord. Vanuit een puur ideologisch discours: laat werklozen maar onder de armoededrempel zakken, dan worden ze wel verplicht om te gaan werken."

Maes is dus ontgoocheld in de houding van de andere vakbonden, en vindt ook dat het ABVV in dezen vooral heel consequent is geweest. "Finaal hebben wij het belangrijker geacht om onze geloofwaardigheid te behouden bij onze leden dan nu absoluut een compromis te willen aanvaarden. Het klopt natuurlijk dat we daar weinig mee kopen, maar hadden we dit akkoord dan moeten slikken en tegelijk toch actie blijven voeren tegen die indexsprong? Dat konden we toch ook niet maken?"

Hij ontkent ook formeel dat de stugge houding van het ABVV ingegeven zou zijn door een soort misplaatste profileringsdrang naar de volgende sociale verkiezingen toe. "Sociale verkiezingen worden in een bedrijf gewonnen of verloren in functie van de kwaliteit en inzet van je kandidaten binnen dat bedrijf. Niet met dit soort politieke spelletjes."

Sociale vrede

Een sociaal akkoord binnen bereik, het gemeenschappelijk vakbondsfront gebroken: dat lijkt in eerste instantie vooral goed nieuws voor de sociale vrede én voor de werkgevers. Stan De Spiegelaere, onderzoeker sociaal overleg bij het HIVA (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving), is het daar in grote lijnen mee eens, maar nuanceert ook. "Het grote succes van de recente stakingen was vooral te danken aan de heel sterke mobilisatie van alle vakbonden, ook en vooral het ACV. Zij zullen zich nu inderdaad gedeisd houden, maar of dit nu volledige sociale vrede betekent, dat valt toch nog even af te wachten. Het ABVV zal wél verder actie voeren, en binnen specifieke sectoren valt er dus ongetwijfeld nog een en ander te verwachten."

Volgens De Spiegelaere is het ook iets te kort door de bocht om dit nu als een grote overwinning voor de werkgevers voor te stellen. "Met het akkoord dat nu voorligt, hebben de vakbonden toch ook wel een en ander binnengehaald. Ik zie dit dus eerder als een overwinning van het sociale overleg in ons land."

Dé grote vraag voor de komende maanden lijkt me De Spiegelaere vooral: wat met de tax shift en de vermogenswinstbelasting, waar het ACV maandenlang op gehamerd heeft? "Daarover staat er uiteraard niets in dit akkoord - dat zou ook niet kunnen - maar misschien zijn er informeel wel afspraken over gemaakt? Dat zou het ACV dan wel toelaten om ook op langere termijn nog een belangrijke prijs binnen te halen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234