Woensdag 12/08/2020

De eerste Amerikanen waren Russen

In een grote, ondergelopen grot in Mexico hebben duikers een eeuwenoud en vrijwel intact skelet van een tienermeisje gevonden. De beenderen zijn niet de oudste, maar wel de best bewaarde op het Amerikaanse continent. En dat levert bewijs dat de 'native Americans' van Siberië afkomstig zijn.

Een vreselijk ongeval zorgt 12.000 tot 13.000 jaar later voor een belangrijke, wetenschappelijke ontdekking. Vlakbij het schiereiland Yucatan vonden duikers een vrijwel intact skelet van een tienermeisje. Zij maakte allicht een dodelijke val in een kalksteengrot. Na de IJstijd - zo'n 10.000 jaar geleden - liep de grot onder met smeltwater. Analyse van de beenderen werpen nu een nieuw licht op de oorsprong van de eerste Amerikanen.

Het skelet werd al in juli 2007 opgevist, maar de resultaten van het onderzoek raakten nu pas bekend in het wetenschappelijk tijdschrift Science. De gevonden tiener was vijftien à zestien jaar oud, 1,47 meter groot en kreeg de naam Naia, het Grieks voor 'waternimf'. Vermoedelijk was het meisje op zoek naar water in de grot toen ze in een 30 meter diepe, weinig zichtbare put viel.

Genetische testen hebben het meisje nu gelinkt aan de hedendaagse indiaanse bevolking. Niet de gezichtskenmerken gaven de doorslag, wel het DNA gevonden in een wijsheidstand. Dat vertoonde veel gelijkenissen met de huidige 'native Americans'. De voorouders van de Amerikaanse indianen trokken waarschijnlijk via de noordelijke Beringlandbrug naar het zuiden. Dat kon omdat de Beringstraat die Alaska met Siberië verbond in de IJstijd nog droog stond.

Zoogdieren

Dat de 'native Americans' andere gezichtskenmerken vertonen, koppelen de onderzoekers aan evolutie. Want de eerste inwoners van het continent, de Paleoamericans, raakten na de IJstijd genetisch geïsoleerd van Azië. Zo zijn ze de rechtstreekse voorouders van de huidige indianen en worden eerdere theorieën van verschillende migratiegolven, zoals uit de Polynesische gebieden, tegengesproken. Naia is de zesde ouste mens gevonden op het Amerikaanse continent, maar het is wel de eerste keer dat een geraamte zo goed bewaard was gebleven.

In dezelfde grot werden trouwens ook beenderen van 26 zoogdieren gevonden, onder meer dat van een uitgestorven luiaard. Om bij de open plek te geraken, moesten de duikers zo'n kilometer zwemmen door een tunnel. "Het moment dat we de kamer binnenkwamen, wisten we dat dit een speciale plaats was", zegt Alberto Nava van het duikteam.

"De vloer verdween onder ons en we konden de andere kant niet zien. Ook al schenen we met onze lampen, ze zagen enkel duisternis. Maar het vinden van het skelet was bijzonder. Het was klein, lag ondersteboven, met donkere oogholtes die ons leken aan te kijken. Alleen handen en voeten ontbraken."

Perfect gebit

Ook het perfecte gebit viel de duikers meteen op. Uiteindelijk werden enkel de schedel en enkele botten bovengehaald voor onderzoek.

Volgens forensisch antropoloog James Chatters die het onderzoek voerde, is er eindelijk een sluitend antwoord op de vraag wie de eerste Amerikanen waren. "Maar ook de andere vondsten zijn prachtig", zegt Chatters. "De grot zelf, de geweldig goed bewaarde skeletten van uitgestorven zoogdieren, een bijna volledig bewaard menselijk skelet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234