Woensdag 29/01/2020

De eerlijkheid van het moment

'Mission Impossible' van Dood Paard is intrigerend theater over grote twijfels

Menig theaterganger heeft het al eens meegemaakt. Je gaat naar een voorstelling, vermoeid na een werkdag en twijfelend of je niet liever thuis in elkaar wilt zakken, al dan niet voor de televisie. Met die gedachte nog in het achterhoofd kies je een plekje in het halfduister van de zaal, klaar voor alles en niets tegelijk. Dan blijkt dat de voorstelling je daar als het ware komt opzoeken, je zelfs een energiestoot geeft omdat de mensen op het toneel praten over iets dat je aanspreekt, al kun je het onderwerp van de avond niet met enkele woorden benoemen. Het is vooral hun eerlijkheid die je verovert, de herkenbaarheid van hun twijfels. Zo'n voorstelling is Mission Impossible van het Nederlandse toneelspelerscollectief Dood Paard, een theatrale momentopname par excellence.

Nochtans begint de voorstelling niet overdonderend. Daarvoor is er om te beginnen te veel licht in de zaal: een spot gericht op een wit doek boven de stoelen verspreidt een zachte gloed en houdt het publiek bewust van zijn aanwezigheid. Op het toneel staat een draaitafel van een dj die bijna de hele voorstelling lang opzwepende beats en melancholische muziekstukjes aan elkaar rijgt. De toneelspelers zelf laten hun blik over de zaal glijden en kijken je recht aan, waardoor je niet de tijd krijgt om in je schulp te kruipen. En er is de tekst, in dit geval geschreven door Rob de Graaf. Een woordenstroom vol impressies van het jachtige, moderne leven, waarbij sommige zinnen zich vasthaken omdat ze zo... zinnig zijn. "Onze generatie heeft een thema nodig." "Onze helden zijn dood." "Onze woorden zijn alleen maar woorden." Of het is de beschrijving die voor herkenning zorgt: over een demonstratie met borden die "te klein zijn om indruk te maken", of over een man en een vrouw "in stevige, degelijke windjacks" met "draagtassen van linnen", op weg naar de markt. Hopen details die elkaar volgen, alsof je met de wagen door de stad rijdt terwijl je een conversatie voert én diep in gedachten bent verzonken.

Het gezelschap Dood Paard buigt zich al langer over de informatiebrij in onze samenleving. Na min of meer traditionele stukken als Wie..., Titus (naar Shakespeares Titus Andronicus) en Tussen ons gezegd en gezwegen lijken enkele zekerheden op vormelijk vlak - inclusief taaltekens als punten en komma's - verdwenen. De somberheid over het menselijke ras bleef; in de plaats van de dialoog tussen personages kwamen alternatieve tekstvormen, zeg maar teksthopen: een opsomming van songtitels in medEia, die de Griekse tragedie van Medea in het Engels navertelde; kromme taal en woordspelletjes in Blaat, de vorige productie die onder meer de vermoeide kunstwereld op de korrel nam. Verdwenen zijn intussen ook de lederen fauteuils op het toneel: de acteurs van Dood Paard staan of zitten op tafels, projecteren dia's alsof die de beperkingen van het gesproken woord kunnen opvangen (medEia) en stellen je als toeschouwer voor de keuze: binnenkomen of buiten blijven, nú beslissen.

Het is dat Dood Paard een jong gezelschap is, of je zou van een midlife crisis kunnen gewagen. Misschien is er toch iets van: Oscar van Woensel, Kuno Bakker en Manja Topper produceren theater in een hoog tempo en lijken als collectief in een overgangsfase beland. Dat maakt hun voorstellingen niet minder spannend, wel een stuk vluchtiger op inhoudelijk vlak. Mission Impossible is in dat opzicht een titel die boekdelen spreekt: de voorstelling confronteert het publiek met oprechte twijfels over het theatermedium en niet iedereen zal daar een boodschap aan hebben. Desondanks zit er veel metier in deze voorstelling, waarbij elke acteur een deel van de tekstmassa voor zijn of haar rekening neemt: mompelend en schijnbaar verstrooid (Van Woensel), prettig met de glimlach (Topper), helder en kordaat (Bakker, al bij al de beste acteur van de drie). Ook ten tijde van verwarring stáán ze er toch maar weer, deze volbloeden.

Steven Heene

Voorstellingen morgen en vrijdag in STUC, Leuven. Reserveren op tel. 016/20.81.33. Op dinsdag 30 maart in De Velinx, Tongeren. In april te zien in Gent (Vooruit), Brugge (De Werf) en Brussel (Kaaitheater).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234