Dinsdag 29/11/2022

De eenzame guerrilla van de Sabena-piloten

Filip Van Rossem: 'Voor de passagiers is vliegen banaal geworden. Mensen nemen een charter zoals ze op een bus stappen. Nu proberen ze die banaliteit naar de cockpit door te trekken door ons als buschauffeurs te behandelen'Denis De Meulemeester: 'De directie is zich maar al te goed bewust van de macht van de piloten. Het is zoals de machinisten bij het spoor, zij kunnen in een mum van tijd de hele zaak lamleggen'

Erik Raspoet

Foto's Filip Claus

Drie dagen België, daar waren de Schotse voetbalsupporters duidelijk niet op voorzien. Stoppelbaarden, wallen onder de ogen, zweterige T-shirts, al een geluk dat ze onder die kilt geen slip dragen. Deze trip is er een om zo snel mogelijk te vergeten. Eerst wordt hun nationale elftal op de Heizelvlakte in de pan gehakt, vervolgens breekt een pilotenstaking uit die alle luchtverkeer naar Schotland lamlegt. Such A Bad Experience Never Again, het belegen grapje over Sabena heeft intussen ook de Schotse highlands bereikt. Echt vervelen doen ze zich nochtans niet: het wemelt hier van de cameraploegen op zoek naar exotische figuranten in de grijze massa van de gestrande passagiers. Het is vrijdag 7 september, de Gebeurtenissen liggen nog in de nevelen van de nabije toekomst gehuld, het reizigersleed in Zaventem is nog belangrijk genoeg voor internationale nieuwsgaring.

De verantwoordelijken voor de chaos troepen drie verdiepingen lager samen, op de binnenplaats achter de oude luchthaven. De stemming is grimmig. De eerste stakingsdag van de Sabena-piloten was geen onverdeeld succes, ook al omdat de directie zich grondig had voorbereid. Jonge piloten van dochtermaatschappij DAT stonden onder druk om te werken, piloot-instructeurs werden opgevorderd om zoveel mogelijk vluchten te verzekeren. De tweede, niet aangekondigde stakingsdag sorteerde wel het beoogde effect. Maar zopas is het nieuws bekend geraakt: de Brusselse rechtbank van eerste aanleg heeft het eenzijdige verzoekschrift van de Sabena-directie aanvaard. Honderdduizend frank per dag per stakende piloot, de dwangsom is niet mis. De Belgian Cockpit Association (BeCa), de beroepsvereniging van piloten, kan geen kant op. Dienstroosters worden rondgedeeld, de eerste slachtoffers trekken mopperend naar het flight center om er hun vlucht voor te bereiden. De naam van Christoph Müller klinkt in deze middens als een vloek. Allerlei complottheorieën over de Duitse Sabena-baas doen de ronde, meestal betreft het variaties op het bekende thema. Müller die de Belgische flag carrier leegzuigt ten bate van Swissair. Sommigen doen er nog een schep bovenop. Dat Müller niet voor Swissair rijdt maar een geheime missie voor zijn vorige werkgever vervult. "Voor Lufthansa", zegt een jonge piloot. "Je zult het zien: Müller zal Sabena eerst in een regionale maatschappij omturnen om die vervolgens voor een prikje aan de Duitsers te verkopen. Niet dat Lufthansa echt in ons geïnteresseerd is, maar ze willen een poot aan de grond in Zaventem. Lufthansa heeft pas honderd extra vliegtuigen besteld. Iedereen in de sector weet dat ze die op geen enkele Duitse luchthaven geparkeerd krijgen. Ze zoeken dringend uitbreiding, bij voorkeur in Brussel, het hart van Europa."

Maandag 10 september. Collega's van radio en televisie ijsberen voor de poort van Sabena Technics. Geduld is in hun vak een schone deugd. Geduld en de gave om hopeloos ingewikkelde dossiers in enkele zinnen samen te vatten. Leg de kijker maar eens uit dat de echte sociale onderhandelingen over het nieuwe businessplan van Sabena nog moeten beginnen. De beelden van delegaties van directie, vakbonden en piloten die al wekenlang het journaal teisteren? Dat maakt deel uit van de informatie- en consultatieronde die aan de onderhandelingen voorafgaat. In deze fase moet de directie de ondernemingsraad voorlichten over haar plannen, in afwachting mag ze gedurende een welbepaalde periode geen afdankingen doorvoeren. Alleen de collega van het radiomagazine Actueel zou zich hier een uitweiding over de wet-Renault kunnen permitteren. Die wet stelt extra voorwaarden voor collectieve ontslagmaatregelen en verschaft de ondernemingsraad de mogelijkheid om tijdens de informatie- en consultatieronde het businessplan aan allerlei audits te onderwerpen en alternatieven te formuleren. Alsof dat alles nog niet complex genoeg was, is het overleg intussen in juridische haarklieverij verzand. Oorzaak: het staaltje jurisprudentie dat op 7 september door de rechtbank van eerste aanleg werd afgeleverd. De opgelegde dwangsommen slaan immers niet alleen op wilde stakingen. Prikacties, werkonderbrekingen, bedrijfsbezetting, iedere vorm van sociaal protest wordt door de beschikking de facto verboden. Een nooit vertoonde aanslag op het stakingsrecht, roepen piloten en vakbonden met opvallende eensgezindheid. Opvallend, want in eerste instantie hadden de vakbonden de pilotenstaking scherp afgekeurd.

Heeft Müller met zijn eenzijdig verzoekschrift zijn hand overspeeld? De Sabena-baas wil zijn strategisch plan zo snel mogelijk doordrukken, alleszins voor het einde van de maand. Een kwestie van leven en dood, liet hij zich op zaterdag 8 september bij Walter Zinzen ontvallen. Op 3 oktober komt de raad van bestuur samen. Als er dan geen sociaal akkoord is, zullen de aandeelhouders, te weten de Belgische staat en Swissair, niet met de eerste schijf van de beloofde 17 miljard over de brug komen en is de crash onafwendbaar. Een akkoord lijkt echter verder af dan ooit tevoren, zeker nu de vakbonden het voorbeeld van de piloten hebben gevolgd door boos van de onderhandelingstafel weg te lopen. Het hele weekend heeft een sociaal bemiddelaar geprobeerd het probleem van de vermaledijde dwangsommen weg te masseren. Met ampel resultaat: de directie heeft zich bereid verklaard het vonnis in de koelkast te stoppen en het voorlopig niet door een deurwaarder te laten betekenen. Sympathiek maar onvoldoende, oordelen de vakbonden, die niet willen onderhandelen met het zwaard van Damocles boven hun hoofd. De intersyndicale is eindelijk afgelopen, de vakbonden formuleren voor de camera hun eis. De directie moet morgen voor de rechtbank formeel afstand doen van haar beding, waardoor het hele vonnis tot lucht verdampt. Blijkbaar werden de violen binnenskamers niet goed gestemd, want de piloten kondigen een radicaal andere koers aan. Afstand van beding, de BeCA gelooft er niet in. De piloten willen morgen het vonnis aanvechten, in de vaste overtuiging dat de dwangsommen in beroep vanzelf ongedaan worden gemaakt.

Zo ontstaat dus een patstelling die men in de Wetstraat als de kwadratuur van de cirkel zou omschrijven. De directie staat voor een dilemma: zolang het voor haar gunstige vonnis zijn schaduw over het conflict werpt, weigeren de sociale partners te praten. Maar wat als ze de vordering zou terugtrekken? Dan keren weliswaar de vakbonden naar de onderhandelingstafel terug, maar dreigt onmiddellijk een nieuwe pilotenstaking. Immers, de BeCA heeft er de voorbije dagen geen twijfel over laten bestaan. De staking is wel opgeschort maar niet voorbij, de piloten vliegen louter onder dwang. Televisiecollega's krabben zich in het haar. Hoe gaan ze dit stukje Kafka straks duiden? Misschien moeten ze het begrip catch 22 maar van stal halen.

Dinsdag 11 september. Ver weg in de Nieuwe Wereld zijn enkele passagiers druk in de weer met het verstoppen van zakmessen en cutters in hun handbagage. Het wordt een historische dag in de hedendaagse wereldgeschiedenis, maar dat beseft nog niemand wanneer ik het kantoor van de Belgian Cockpit Association in Evere binnenstap. Met zijn 1.200 leden is de BeCA een machtige speler in de Belgische luchtvaart. Virgin, City Bird, DHL, de organisatie heeft overal een vinger in de pap, zelfs militairen, helikopterpiloten en werkzoekende vliegeniers kunnen aansluiten. Toch is het geen toeval dat BeCA in de eerste plaats met Sabena wordt geassocieerd. Van de 1.100 Sabena-piloten, een getal waarin ook dochters Sobelair en DAT worden verrekend, heeft 90 procent een lidkaart op zak. De BeCA beschikt over aanzienlijke middelen. Begin dit jaar lieten ze een gespecialiseerd revisorenbureau uit Amerika overvliegen om het Blue Sky-plan tegen het licht te houden. Ook nu hebben ze 3 miljoen uit eigen zak veil om het strategisch businessplan aan een financiële en economische audit te onderwerpen. Maar BeCA is meer dan louter een belangenorganisatie. De club kijkt ook toe op kwaliteit, veiligheid en arbeidsvoorwaarden van de Belgische piloten. Medische controles, pilotenexamens, simulatietests, boordinspecties, het wordt allemaal van hieruit georganiseerd. En vooral: de BeCA waakt over het carrièreplan van alle piloten die met een Belgische licentie vliegen. Niet Sabena maar de BeCA bepaalt wie morgen van copiloot tot gezagvoerder promoveert, of wie van een kleine Avro naar een Boeing 737 mag overstappen. Willekeur is uitgesloten, de pikorde wordt bepaald door de zogenaamde senioriteitslijst, die op anciënniteit is gebaseerd.

Precies daar ligt het voornaamste motief van de voorbije staking. De piloten eisen dat Müller plechtig belooft niet te raken aan de heilige senioriteitslijst. Dat ligt echter moeilijk voor de Sabena-baas. Volgens het strategisch plan moeten bij Sabena zo'n tweehonderd piloten afvloeien. Als hij bij die operatie de senioriteitslijst hanteert, zijn de gevolgen niet te overzien. Het principe last in, first out zou vooral de minst ervaren piloten treffen, meteen de reden waarom de stakingsbereidheid bij Sabena-dochter DAT nogal te wensen overliet. Bij die maatschappij werken hoofdzakelijk jonge piloten die weinig te verliezen hebben bij de senioriteitslijst. Vergelijk het met een piramide: iedere ingreep aan de basis brengt onvermijdelijk een cascade teweeg. Van hoog tot laag moeten alle piloten van stoel veranderen, tel uit de kosten voor herscholing. Nog volgens het strategisch plan worden alle Boeing 737's geschrapt. Het zou voor Müller handig zijn mocht hij met die toestellen ook de bijbehorende piloten kunnen lozen, al was het maar om de peperdure omschakeling naar Airbus te vermijden. Maar dat kan zomaar niet, tenminste niet zolang de senioriteitslijst standhoudt. Uiteraard formuleert de BeCA een alternatief. Geen ontslagen, wel natuurlijke afvloeiingen via brugpensioen, deeltijds werken of verlof zonder wedde. En als dat niet volstaat, moet de productievermindering over alle overblijvende piloten worden uitgesmeerd. Achter het gekissebis over de afslankingsoperatie gaat een bittere machtsstrijd schuil. Müller is de eerste Sabena-baas die de confrontatie met de pilotenorganisatie aandurft. Geen beter middel om het bastion van de BeCA te kraken dan het afschaffen van de senioriteitslijst, het cement dat tot op heden alle piloten verenigt.

Terechte grieven of niet, de pr-oorlog hebben de piloten verloren. Na de staking, die een hap van 200 miljoen uit de magere Sabena-reserves heeft genomen, doopten verscheidene krantencommentatoren hun pen in vitriool. De piloten zijn een verwende kaste, alleen bekommerd om hun corporatistische belangen veilig te stellen. Ook Christoph Müller haalde zwaar uit. Sinds zijn aantreden in 1999 heeft hij er een erezaak van gemaakt geen interviews aan Belgische journalisten te geven. Dat hij plots bereid bleek tot een liveconfrontatie met Walter Zinzen op zaterdag, zegt veel over de hoogspanning bij Sabena. "Sommigen verkwanselen het laatste restje belastinggeld dat Sabena te beurt valt", sprak hij voor de goede verstaander. Om vervolgens die niet nader omschreven 'sommigen' te vergelijken met een passagier die zijn lunchbox weggooit, goed wetende dat het de laatste maaltijd aan boord is.

Filip Van Rossem is niet onder de indruk. "We hebben lak aan populariteit", zegt hij. "De toekomst van Sabena, daar is het ons om te doen." De BeCA-woordvoerder is een energieke dertiger met een felle oogopslag. Twaalf jaar piloot bij Sabena, opgeklommen tot gezagvoerder Airbus 320, op de senioriteitslijst schommelt hij rond plaats tweehonderd. De jongste weken is er van vliegen niet veel meer in huis gekomen: Van Rossem is een van de piloten die werd vrijgesteld om zich voltijds aan het sociaal conflict te wijden. Ik zal hem de volgende dagen nog vaak op de televisie mogen bewonderen, onder meer tijdens een kruisverhoor door TerZake-presentatrice Phara de Aguirre, die nauwelijks moeite deed om haar antipathie te verbergen. Maar deze man heeft het vel van een olifant, koele blikken en onverholen scepsis brengen hem niet van zijn stuk. Ook vandaag is hij de strengheid zelve, het plan-Müller wordt met de grond gelijkgemaakt. De aanslag op de senioriteitslijst lijkt maar een detail in het rekwisitoor, gebrek aan visie is een veel zwaardere beschuldiging. "Blue Sky was al een rotslecht plan", betoogt Van Rossem. "We hebben het ondertekend met het mes op de keel. Het huidige businessplan is van hetzelfde laken een pak, maar deze keer zeggen we njet. Als we dit slikken, zitten we binnen een paar maand opnieuw met een crisis. Desnoods moeten we maar het concordaat of zelfs het faillissement aanvragen. Dat zou interessant zijn, want dan komen de boeken op tafel en krijgen we eindelijk inzage in de geldstromen naar Swissair. Ik bedoel maar: ons maakt Müller niet bang met zijn dreigement dat er eind september geen geld meer is. Jammer genoeg laten de vakbonden zich wel op stang jagen. Die liggen niet wakker van de toekomst van Sabena, ze zijn al blij als ze een sociaal bloedbad kunnen vermijden."

De diagnose van zijn doodzieke werkgever is snel gemaakt: onderkapitalisatie. Sabena heeft geen eigen reserves, waardoor het voortdurend moet lenen. Vliegtuigen aankopen kan niet, leasen is het enige alternatief. Lenen of leasen, altijd geldt het hoogste tarief, want precies door het gebrek aan eigen vermogen staat Sabena als een risicobedrijf te boek. "Wel", besluit Van Rossem, "zolang dat probleem niet wordt aangepakt, kunnen geen tien businessplannen Sabena redden. Müller beweert voor zijn plan 40 miljard nodig te hebben. Van die 40 werden er al 14 door de aandeelhouders toegezegd, al de rest moet van het bedrijf zelf komen. Hij rekent daarbij vooral op de verkoop van filialen, maar dat is spelen op de lotto. Ook bij Blue Sky heeft hij die truc toegepast. Toen moest er binnen het bedrijf 12 miljard worden gevonden. Nu, het personeel heeft zijn aandeel volbracht, alleen al de piloten hebben 1,1 miljard opgehoest. Er werden intercontinentale lijnen geschrapt, we vliegen nu met twee in plaats van vier naar Tokio, zelfs op de maaltijden van de hostessen werd beknibbeld. Maar verkoop van filialen of activa? Op het vliegveld van Chateauroux staan twee Airbussen 340-200 te roesten die volgens Blue Sky allang verkocht moesten zijn. Honderd miljoen parkeerkosten per jaar, mijn hart bloedt als ik eraan denk. Met die toestellen zouden we opnieuw naar Johannesburg kunnen vliegen. Winst verzekerd, want sinds Sabena die lijn heeft geschrapt, is er een wekelijks tekort van 4.500 zitjes en zijn de prijzen van de goedkoopste tickets verdubbeld. Maar nee, dat past niet in het kraam van meneer Müller, die wil Sabena tot een regionale feeder van Swissair degraderen, naar het model van het Franse Crossair." Eenmaal de diagnose gesteld, ligt de remedie voor de hand. De aandeelhouders moeten meer geld pompen in Sabena, 70 miljard is het minimum voor een nieuwe start. Dat ze zich zullen haasten, werp ik tegen. Swissair balanceert zelf op de rand van het faillissement, en de Belgische staat heeft als hoofdaandeelhouder de voorbije vijfentwintig jaar al eens 70 miljard in de bodemloze put gestort. "Dat is het refrein van Christoph Müller en Rik Daems", repliceert Filip Van Rossem onverstoorbaar. "Wat ze er niet aan toevoegen, is dat de Belgische staat in diezelfde periode 250 miljard aan personenbelastingen uit Sabena heeft gemolken."

We lopen terug naar de vergaderzaal, die deze dagen permanent in een wolk sigarettenrook is gehuld. Dat de piloten een verwende kaste zijn, dat pikt hij niet. "Onze salarissen liggen onder het Europese gemiddelde. Weet je hoeveel een beginnende piloot bij DAT verdient? Zeventigduizend netto, dat is een peulschil als je bedenkt dat velen een studielening van 45.000 in de maand moeten aflossen. Tenslotte is piloot geen beroep als een ander. Alleen al de stress: zes keer per jaar in de simulator, dat is zes keer per jaar je broodwinning op het spel zetten. En dan de verantwoordelijkheid. We vliegen rond met toestellen van meer dan een miljard, telkens met tweehonderd mensen aan boord. Daar mag best iets tegenover staan."

Het is intussen officieel: Sabena heeft zijn rechtsvordering niet ingetrokken, de juridische procedure loopt verder. Binnen twee weken zou de rechter een nieuwe uitspraak moeten doen, tot zolang blijft het sociaal overleg geblokkeerd. Bij het vertrek valt mijn oog op de foto's in de hall. Hostessen in retropakjes, een jonge koning Boudewijn bewonderend in de cockpit, een trotse boordcommandant onder de vleugel van zijn machtige straalvogel. Er spreekt nostalgie uit deze foto's, naar de tijd toen vliegen nog een privilege was en de passagiers zich rekenschap gaven van het wonder dat zich voltrekt telkens wanneer een vliegtuig zich van het tarmac losmaakt. "Voor de passagiers is vliegen banaal geworden", zegt Van Rossem. "Mensen nemen een charter naar Ibiza zoals ze op een bus stappen. Nu proberen ze die banaliteit naar de cockpit door te trekken door ons als buschauffeurs te behandelen. Maar voor piloten is vliegen helemaal niet banaal. Integendeel zelfs, naarmate het luchtruim drukker wordt, wordt het steeds complexer."

Die woorden zinderen nog na wanneer in de auto een nieuwsflash weerklinkt. WTC, Pentagon, het ondenkbare is gebeurd. De wereld komt met een schok tot stilstand, de mensheid staart wezenloos naar smeulende puinhopen als betrof het de ingewanden van een offerdier waarin een boodschap besloten ligt. Wat is de betekenis van deze gruwel? Het analyseren zal nog weken duren, maar bij het Amerikaanse Midland Airways hebben ze opvallend snel een conclusie getrokken. Nog dezelfde dag van de aanslagen besluit de noodlijdende luchtvaartmaatschappij definitief de boeken neer te leggen. Het is niet de laatste jobstijding uit de luchtvaart, de aanslagen in New York en Washington hebben de sector in een crisis zonder voorgaande geduwd. Beurskoersen kelderen, luchtvaartmaatschappijen, vliegtuigbouwers en toeleveringsbedrijven kondigen grootscheepse herstructureringen aan, alleen al in de Verenigde Staten werden tot dusver al 100.000 banen geschrapt. De gevolgen voor de Europese luchtvaart zijn nog niet duidelijk, maar alle maatschappijen bereiden zich voor op het ergste. En Sabena? Bij Sabena liggen de onderhandelingen stil en tikt de klok verder.

Vrijdag 14 september. Drie dagen na de schok, wanneer Denis De Meulemeester het kabinet van Guy Verhofstadt binnenstapt. De secretaris van de socialistische metaalbond werd dringend bij de premier ontboden, samen met zijn collega's van christelijke en liberale obediëntie. "Verhofstadt begon ons daar flink de mantel uit te vegen", vertelt hij. "Dat we moesten maken dat we opnieuw aan de onderhandelingstafel gingen zitten, zeker na de gebeurtenissen in Amerika. We hebben hem geantwoord: 'Sorry, meneer de eerste minister, maar het is de directie die dwarsligt. Zolang zij ons met dwangsommen bedreigt, kunnen wij niets beginnen'. Blijkbaar heeft dat argument gewerkt. We waren nog geen halfuur buiten, of den Daems hing aan de lijn. Dat Müller was bijgedraaid, we konden 's anderendaags gaan praten met de advocaten van Sabena."

Over het verloop van die besprekingen bestaan verschillende versies. Volgens Filip Van Rossem heeft de directie alleen maar haar oude belofte herhaald om het vonnis niet te betekenen. BeCA ziet dan ook geen reden om van strategie te veranderen: virtueel staken en niet onderhandelen. De vakbonden zijn wel tot praten bereid, bij hen kun je vernemen dat de directie wel degelijk een nieuwe geste heeft gedaan. Ze zou de vordering intrekken, op voorwaarde dat alle partijen opnieuw aan de onderhandelingstafel gingen zitten. Hoe dan ook, de piloten staan meer dan ooit alleen wanneer maandag de raad van bestuur alle hens aan dek roept. Voorzitter Fred Chaffart citeert verontrustende cijfers. De crisis in Amerika kost de maatschappij een miljoen euro per dag, boekingen gaan beangstigend snel achteruit. Christoph Müller doet er nog een schep bovenop. Als er nu niet onmiddellijk een sociaal akkoord komt, haalt Sabena niet eens de kapitaalinjectie van 3 oktober. "Plat opportunisme", briest Van Rossem aan de telefoon. "De directie misbruikt de crisis in Amerika om ons onder druk te zetten. Best mogelijk dat Sabena de voorbije dagen een miljoen euro heeft verloren. Maar dat is een druppel op een hete plaat. De voorbije jaren hebben ze hier miljarden door ramen en deuren gegooid."

Een druppel? Ja, beaamt Denis De Meulemeester, maar dan wel de druppel die de emmer doet overlopen. "De houding van de piloten is onverantwoord", windt hij zich op. "Maar ja, met hun stoere taal hebben ze zichzelf klemgereden, ze moeten scoren bij hun achterban. Weet je, de piloten spelen een hypocriet spel. Ze beweren voortdurend dat ze van de directie geen antwoord krijgen op hun vragen. Neem van mij aan: als er één groep is die een rechtstreekse lijn heeft met Müller, dan zijn het wel de piloten. Voor de bagagisten van de catering doet de directie niet eens moeite. Er worden zoveel banen geschrapt en daarmee basta. Bij de piloten plooien ze zich dubbel om iedere maatregel te motiveren. De directie is zich maar al te goed bewust van de macht van de piloten. Het is zoals de machinisten bij het spoor, zij kunnen in een mum van tijd de hele zaak lamleggen." Ook zijn piepjonge ACV-collega Inge Vervotte heeft het moeilijk met de piloten. "Het is goedkoop ons voor angsthazen uit te maken", zegt ze. "Ook wij hebben twijfels bij dit plan, ook wij zien in dat de verkoop van filialen één groot vraagteken is. Maar welke keuze hebben we? Onze mensen willen werken, er staan achtduizend banen op het spel. Sorry, maar voor mij is het vermijden van een sociaal bloedbad een volstrekt eerbaar objectief."

Woensdag 19 september is het dan eindelijk zover. De informatie- en consultatieronde is afgelopen, vandaag beginnen de syndicale delegaties aan de echte onderhandelingen over de sociale gevolgen van het strategisch plan. Dat er veertienhonderd voltijdse banen sneuvelen, is al geruime tijd bekend. Nu komt het eropaan de modaliteiten in te vullen. Het belooft een moeilijke oefening te worden, want natuurlijke afvloeiingen zullen niet volstaan. Hof Ter Mussen, een waardevol stuk Sabena-patrimonium in Woluwe, is de plaats van het gebeuren. Vanaf negen uur 's morgens druppelen de onderhandelaars binnen, ze worden door cameraploegen bestormd zoals een minister tijdens een regeringscrisis. Sociale partners, de nieuwe vedetten van deze tijd. Het is wel hard werken voor de roem. De meeste Sabena-onderhandelaars hebben deze zomer hun vakantieplannen willens nillens geannuleerd. De piloten hebben dan toch maar een stoeltje bij geschoven. En die virtuele staking dan? "We komen niet om te onderhandelen", zegt Filip Van Rossem. "We komen alleen luisteren naar de voorstellen van de directie." Niets beter dan een stukje semantiek om het gezicht te redden. Na de eerste verkenningsronde stuiven de onderhandelaars uit elkaar. De reacties van de achterban zullen bepalen hoe snel de knopen worden doorgehakt. Tegen zondag moet het sociaal akkoord rond zijn, had Müller gezegd. Onrealistisch, zeker als je het de piloten vraagt. De suggestie om beginnende DAT-piloten met een brutosalaris van 72.000 frank de lucht in te jagen, is zeer slecht gevallen. "Schandalig", briest Filip Van Rossem in het avondjournaal. Het wordt nog spannend voor 3 oktober.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234