Vrijdag 05/03/2021

Welzijn

De eenzaamheid van de boer: ‘Koeien zeggen niks terug, hé’

Lut D’Hondt uit Maldegem:
Lut D’Hondt uit Maldegem: "Uw dieren graag zien is lang niet meer voldoende om deze job te doen."Beeld Wouter Van Vooren

Boeren kampen meer dan andere zelfstandigen met stress. Dat blijkt uit een onderzoek van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO). Minister Hilde Crevits wil de sector helpen.

Lut D’Hondt haalt veel energie uit het educatieve luik van haar stiel, zegt ze. Ze houdt ervan om kinderen en groepen te ontvangen op haar melkveebedrijf Ter Paddepoele in Maldegem, dat ze samen met haar partner uitbaat. “Het is belangrijk om ons verhaal te kunnen vertellen, om een draagvlak te creëren zodat de mensen begrijpen waarmee we bezig zijn. Uw dieren graag zien is lang niet meer voldoende om deze stiel te doen. Er komt almaar meer bij kijken: wetgeving, normeringen, en het allemaal nog eens financieel bolwerken.”

D’Hondt is een van de landbouwvrouwen die voor het ILVO een getuigenis opnamen die gedurende een virtuele rondetafel werd getoond. Die rondetafel, met belanghebbenden uit de brede landbouwsector, komt niks te vroeg. Uit een onderzoek van het ILVO blijkt dat boeren meer te kampen hebben met stress in vergelijking met andere zelfstandige beroepen. Zo heeft 43 procent een problematische werk-privébalans. Zowat de helft klaagt over de te hoge werkdruk. Bij een zelfstandige in andere sectoren liggen die percentages veel lager. De meeste landbouwers ervaren veel frustratie over hun zwakke positie in de keten. 

“We hebben geen goed cijfermateriaal om dat in een historische context te gieten”, zegt Greet Riebbels van het ILVO. “Wel weten we dat de hoge werkdruk en stress al langer eigen zijn aan de sector. Vooral de financiële stress is groot. Landbouwers investeren fors en hebben zware afschrijvingen op de lange termijn. Daar staat een erg volatiel inkomen tegenover want de landbouwprijzen zijn onderhevig aan forse schommelingen.”

Onbegrip

Het veroorzaakt niet alleen stress maar ook onbegrip bij de landbouwer. “De reputatie van de boeren is vaak niet goed, maar sinds corona heeft het ruime publiek de korte keten weer in de armen gesloten”, zegt Riebbels. “Tegelijk zijn de prijzen van melk, aardappelen of varkensvlees naar een dieptepunt gezakt. Voor de boer is dat onbegrijpelijk.”

Ook Lut D’Hondt kent het klappen van de zweep. “De landbouwprijzen zijn wereldmarktprijzen geworden. Tegelijk is het voortdurend schakelen om de wetgeving te volgen. Die financiële druk is immens.” 

Lut D'Hondt:
Lut D'Hondt: "Het is een eenzaam beroep. Die koeien zeggen niks terug, hé."Beeld Wouter Van Vooren

De stiel is zwaar, zowel fysiek als mentaal. De zomer is te droog, de winter is te nat. Dieren worden ziek. Landbouwers leven en werken voortdurend met en in hun job. Tijd voor ontspanning is er niet. “Welbevinden is een gevoel. Dat speelt op vele fronten”, zegt D’Hondt. “Het is je goed voelen in je vel, in je werk. Maar ook in je relatie, tijd hebben voor je gezin, voor sociale contacten. Financiële zekerheid hebben. Al die aspecten lopen bij een boer door elkaar. Het is ook een eenzaam beroep. Die koeien zeggen niks terug, hé.” 

Gereedschapskist

Als er ergens iets mank loopt, dan plooit de boer veel vaker terug op zichzelf. We zullen het zelf wel oplossen. “Terwijl praten net kan helpen”, zegt D’Hondt. Ze weet waarover ze het heeft want haar broer, die het familiebedrijf overnam, bezweek vier jaar geleden onder de druk. Hij stapte uit het leven. Dat er aandacht komt voor het welbevinden is dus meer dan welkom voor de sector, weet ze.

Vlaams minister van Landbouw Hilde Crevits (CD&V) heeft aan het ILVO gevraagd om een ‘gereedschapskist’ te ontwikkelen. “Dat digitale werkpakket zal onder meer dienen om mensen en organisaties die regelmatig in contact komen met de landbouwers alerter te maken. Nu komen mensen op het erf om veelal technische redenen”, zegt Riebbels. “Er komt iemand langs om de ventilatie te regelen, of een veearts komt naar de dieren kijken. Maar hoe het met de boer zélf gaat, daar is vaak geen ruimte voor. Dat moet veranderen.” 

Ook de boer zelf moet durven aan tafel te gaan zitten, weet D’Hondt. “Een landbouwer blijft maar werken, terwijl een luisterend oor vaak een oplossing kan aandragen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234