Dinsdag 22/06/2021

Eiercrisis

De één zijn dood is de ander zijn brood: eiercrisis geldt niet voor iedereen

null Beeld EPA
Beeld EPA

Het is crisis in de eiersector, maar dat geldt niet voor iedereen. Bedrijven die niet geblokkeerd zijn, zo’n twee derde van de branche, kunnen hun eieren duurder verkopen en hebben de afnemers voor het uitkiezen. Geluk bij een ongeluk?

Fipronil heeft ons land in een houdgreep. Aanvankelijk werden 86 bedrijven geblokkeerd, nu zijn dat er nog 50, ongeveer een zesde van de Belgische pluimveebranche. De sector is onthoofd. De Boerenbond schatte de financiële schade begin deze week op ruim 10 miljoen euro. Een forse klap, aangezien die sector normaal een jaaromzet van zo’n 204 miljoen draait. “De schade per bedrijf loopt in de tien- en zelfs honderdduizenden euro’s”, benadrukt Anne-Marie Vangeenberghe, woordvoerster van de Boerenbond. Dat bedrag blijft intussen maar stijgen. De bond stapt naar de rechter om de schade te proberen verhalen op de verantwoordelijken voor de crisis. Ze roept zo veel mogelijk gedupeerden op zich burgerlijke partij te stellen.

Onthoofde sector blijft draaien

Alarmfase rood dus, al geldt dat niet voor de voltallige sector. Zo zijn er nog wel 50 bedrijven geblokkeerd, dat is maar een deel van de sector. Die bestaat uit zo’n 300 bedrijven. Dat betekent dus dat, hoe cynisch het ook klinkt, 250 bedrijven hun voordeel doen met deze crisis. Dat zegt alvast de economische grondwet: als het aanbod daalt, dan stijgt de prijs.

Aangezien er veel minder eieren op de markt komen en – voorlopig – de vraag niet daalt, kunnen de nog actieve bedrijven hun eieren dus duurder verkopen. Intussen is de referentieprijs van een Belgisch ei al met 6 procent gestegen. En dan groeit ook nog eens de exportmarkt richting Duitsland. De Duitse regering wil namelijk geen Nederlandse eieren meer, maar de Belgische zijn wel nog welkom. De eieren zijn meer waard én de potentiële afzetmarkt groeit. De één zijn dood is de ander zijn brood?

“In principe wel, ja. Dat zie je wel vaker in de landbouw”, zegt landbouweconoom Jo Swinnen (KU Leuven). “Neem nu de fruitteelt: als er in één deel van het land zware hagelbuien vallen, dan profiteren de fruittelers in de rest van het land daarvan.” Ook de Boerenbond ontkent het effect niet. “Maar dan alleen op korte termijn”, benadrukt woordvoerster Anne-Marie Vangeenberghe. “Voorlopig blijven de mensen eieren eten, maar niemand kan voorspellen of dat zo blijft. Als dit nog lang aansleept, zullen de prijzen instorten. Wees gerust: de niet-getroffen boeren staan nu niet te dansen.”

Het blijft niet duren

Boeren die eieren kunnen blijven verkopen, doen er nu hun voordeel mee. Al ziet ook Swinnen dat niet blijven duren. “De Duitse regering zegt dat Belgische eieren welkom zijn, maar zij voeren die niet in. Het zijn de supermarkten die dat doen. En als hun consumenten duidelijk maken dat ze die niet willen, dan zullen de supermarkten alternatieven zoeken”, aldus Swinnen. “De sector zal zeker reputatieschade lijden en dat zal iedereen treffen. Je zag hetzelfde effect bij de dioxinecrisis. Het zal wel geen tien jaar duren vooraleer de sector er weer bovenop komt, maar dat stopt ook niet van vandaag op morgen.”

“Tussen 2000 en 2010 hebben we de mensen echt moeten overtuigen dat al wat in de rekken ligt, veilig is”, pikt Vangeenberghe in. “Maar de dioxinecrisis heeft ons langer achtervolgd dan de verkoopcijfers laten zien. We hebben lang opmerkingen te horen gekregen over dioxine-eieren, -braadkippen en -mayonaise.”

Steunmaatregelen

Ook de boeren die nu buiten schot staan, komen vroeg of laat in de vuurlinie te staan, is de conclusie. Mede daarom wil de regering nu ingrijpen. Intussen is een taskforce opgericht die moet onderzoeken welke steunmaatregelen de gedupeerde sector kunnen helpen. Er is sprake van een beroep te doen op het stelsel van tijdelijke werkloosheid. Ook uitstel van fiscale en sociale betalingen is een optie. Premier Charles Michel (MR) wil ook onderzoeken of het Europees crisisfonds kan worden aangewend. De Boerenbond beschouwt de taskforce en de goede intenties als een belangrijke eerste stap. “Maar er moet nu vooral effectief iets gebeuren”, zegt Vangeenberghe. “Wie weet waar het eindigt, als we dit laten aanslepen?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234