Woensdag 21/04/2021

4 vragenSuezkanaal

De duurste file op aarde: waarom het geblokkeerde Suezkanaal zo belangrijk is

null Beeld EPA
Beeld EPA

De blokkade van het Suezkanaal, waar maandag het reusachtige containerschip de Ever Given vastliep, levert ‘400 miljoen dollar schade per uur’ op. Een Nederlands bergingsteam is vannacht geland, maar in het ergste geval kan de blokkade weken duren. Wat zijn de potentiële gevolgen van de duurste file op aarde? Wij zetten de belangrijkste vragen op een rij.

Waarom is die blokkade zo kostbaar?

Zo’n 12 procent van de wereldhandel gaat via het Suezkanaal; dagelijks gaan meer dan vijftig zeeschepen door het kanaal. Per jaar zijn het er 19.000. “Eén groot schip kan voor een miljard dollar aan vracht aan boord hebben”, zegt haveneconoom Bart Kuipers van het Erasmus Centre for Urban, Port and Transport.

Na een blokkade van een dag liggen er al tussen de 165 en 185 schepen te wachten aan weerszijden van het kanaal, volgens schattingen van scheepvaartkenner Lloyd’s List en persbureau Bloomberg. Lloyd’s schat dat de blokkade per uur 400 miljoen dollar aan schade oplevert.

De versperring komt bovendien boven op een wereldwijd tekort aan containers, als gevolg van logistieke problemen door de coronacrisis. Daardoor zijn prijzen van containervervoer de afgelopen maanden verviervoudigd. “Het systeem kan dit er simpelweg niet bij hebben”, zegt Kuipers.

Ga ik daar wat van merken, aan de pomp bijvoorbeeld?

De schattingen over hoelang dit gaat duren, variëren tussen enkele dagen tot een paar weken. In het laatste geval treedt er forse economische schade op. Als rederijen om Afrika heen moeten varen, zijn ze twee weken langer onderweg.

Daarnaast hebben volgens Kuipers veel van de wachtende schepen koelcontainers met bederfelijke producten aan boord. “En dan is er ook nog de chipcrisis.” Fabrieken in Europa, zoals autofabrieken, zouden stil kunnen komen te liggen door het tekort aan chips en andere onderdelen die vanuit Azië komen.

Wat de versperring met de olieprijs gaat doen, weet de haveneconoom nog niet. “Maar als dit meer dan een week zal duren, merkt ook de olie-industrie een effect.”

Gisteren steeg de olieprijs al iets, maar volgens Kuipers is het te kort door de bocht om dat aan de blokkade te wijten. “Er ligt een pijplijn naast het kanaal, dus zo zou olie van de ene kant naar de andere kant kunnen worden gepompt. Maar daar zijn dan weer lege tankers aan de andere kant voor nodig.”

Het containerschip de Ever Given blokkeert sinds maandag het Suezkanaal. Beeld EPA
Het containerschip de Ever Given blokkeert sinds maandag het Suezkanaal.Beeld EPA

Waarom is het zo moeilijk om het schip daar weg te krijgen?

Bij het ochtendgloren is een achtkoppig bergingsteam van het Nederlandse Smit Salvage geland op de Ever Given. Zij kijken nu, onder meer met sonarapparatuur, wat er nodig is om het schip in beweging te krijgen.

Dat is geen kwestie van eens hard trekken, ook niet met de sterkste sleepboten. De Ever Given is een van de grootste containerschepen die de wereldzeeën bevaren. Het is 400 meter lang, bijna 60 meter breed, weegt meer dan 200.000 ton en steekt bijna 16 meter diep. Het Suezkanaal is in het midden 25 meter diep, maar richting de oevers gaat het al snel naar 15 meter en 11 meter. Op foto’s en satellietbeelden is te zien dat de Ever Given zich diep in het talud heeft geboord en ruim een meter omhoog is gestuwd. De kans is groot dat het schip muurvast zit.

De oplossing bestaat waarschijnlijk uit een combinatie van baggeren – ruimte maken onder het schip door zand weg te halen – en gewicht van het schip afhalen. Wat dat laatste betreft, is er de hoop dat het voldoende is om ballastwater en brandstof af te pompen. Als alles meezit, kunnen sleepboten het schip dan vlot trekken. Zo niet, dan is het kansrijkste moment voor een tweede poging aanstaande maandag. Dan is het hoogtij.

Dus uiterlijk maandag is het voorbij?

Dat is in het beste geval. In het ergste geval moeten er ook volgeladen containers van het schip gehaald worden, als het echt tegenzit alle 20 duizend.

Dat is niet zo makkelijk: het Suezkanaal loopt 192 kilometer lang van zuid naar noord dwars door de Egyptische Sinaïwoestijn. Dat betekent dat Smit Salvage kraanschepen zal moeten aanvoeren, naast baggerschepen en andere containerschepen om de vracht naar over te hevelen.

In dat geval wordt het een operatie waarbij het wekenlang kan duren voordat het Suezkanaal weer bevaarbaar wordt.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234