Donderdag 20/02/2020

De dunne lijn tussen persvrijheid en zelfverrijking

'Zelfregulering is een goed principe. Maar wie een grens overschrijdt, moet streng worden gestraft'

Brussel

Eigen berichtgeving

Dat financiële analisten, bankiers en vermogensbeheerders hard bestraft moeten worden als ze misbruik maken van voorkennis op de beurs, daar lijkt iedereen het over eens te zijn. Maar hoe zit het met journalisten?

Zelfs journalisten blijken zich al eens te bezondigen aan koersmanipulatie. Zo ontstond twee jaar geleden een relletje in Groot-Brittannië nadat uitlekte dat twee financiële journalisten van de krant The Mirror in artikels systematisch die aandelen gingen aanprijzen die ze zelf net de dag ervoor gekocht hadden. De uitgever van de krant vond dat de journalisten niets ten laste gelegd kon worden, gewoon omdat er geen regels voor het aandelenbezit van journalisten bestonden.

Om dergelijke lacunes in te vullen willen de Europese Commissie en de Commissie Economische en Monetaire Zaken van het Europees Parlement een richtlijn opstellen. Die richtlijn zou EU-lidstaten dan verplichten sancties op te leggen aan iedereen die zich schuldig maakt aan handel met voorkennis.

Journalisten zouden evenzeer onder die richtlijn vallen, net als alle andere beroepsmensen die zich inlaten met het aanbevelen of verkopen van aandelen, zegt de Luxemburgse socialist Robert Goebbels, de rapporteur van de Commissie Economische en Monetaire Zaken. "Ik weiger een uitzondering te maken voor één beroepscategorie." De Europese Commissie keurde gisteravond de ontwerprichtlijn goed. Ook de meeste leden van de commissie vonden het geen goed idee een uitzondering te maken voor journalisten.

Zo'n uitzondering was nochtans gevraagd door heel wat mediagroepen, van het persagentschap Reuters over de Financial Times tot de International Federation of Journalists. Zij vrezen dat de richtlijn de persvrijheid zal aantasten. "We worden niet graag verteld hoe we onze artikels moeten schrijven", zei Marc Van Cauteren, de hoofdredacteur van de Financieel-Economische Tijd, op een panelgesprek na de goedkeuring door de parlementscommissie. Hij vindt dat media vooral zichzelf moeten controleren, door een goede deontologische code. Volgens Van Cauteren wordt de bestaande code bij zijn krant strikt gehanteerd: de voorbije jaren werden twee journalisten ontslagen omdat ze de richtlijnen over aandelenbezit en handel met voorkennis geschonden hadden. Maar lang niet alle kranten hebben een regeling zoals de Financieel-Economische Tijd. Bij veel dagbladen, zoals De Morgen, bestaat geen reglement. Ook Goebbels heeft wel oren naar zo'n zelfregulering. "Dat is een goed principe. Maar wie een grens overschrijdt, moet streng worden gestraft." Daarmee houdt de parlementscommissie de deur open voor gerechtelijke veroordelingen voor journalisten die misbruik maken van hun bevoorrechte positie.

Of Europese financiële journalisten voortaan bijvoorbeeld gedwongen zullen worden onderaan een bericht te vermelden welke aandelen ze hebben, is nog niet zeker. Daarvoor is de weg die de ontwerprichtlijn moet afleggen te lang. Zo zou de tekst ten laatste in november in een plenaire zitting van het Europees Parlement behandeld moeten worden. Daarna krijgen ook de Europese Commissie en het CECR, het Europees effectencomité, hun zegje. Pas daarna kunnen de lidstaten de richtlijn omzetten in eigen wetgeving. (JS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234