Zaterdag 03/12/2022

NieuwsEnergie

‘De Duitsers willen zich met dit megaplan verdedigen in de Russische energieoorlog’

Een medewerker fietst over het terrein langs een buis op het bouwterrein van de Uniper LNG-terminal in het Duitse Wilhelmshaven. Beeld AFP
Een medewerker fietst over het terrein langs een buis op het bouwterrein van de Uniper LNG-terminal in het Duitse Wilhelmshaven.Beeld AFP

Duitsland komt met een steunpakket van 200 miljard euro om de stijgende energieprijzen te compenseren. Kan het land met dit megabedrag een crisis voorkomen? We bellen met Duitslandcorrespondent Remco Andersen.

Hessel von Piekartz

Dag Remco, met het pakket schiet de Duitse regering burgers en bedrijven te hulp. Hoe ernstig is de situatie daar?

“Het is een beetje vergelijkbaar met wat er in België aan de hand is. De gasprijs is hier ook door het dak gegaan. Per kwh gas betaal je nu 35 cent, een jaar geleden was dat nog maar 6 cent.

“Ook hier hebben de mensen vaste contracten die nu aflopen en variabel worden. Ik sprak laatst iemand die van een gasrekening van 120 euro naar meer dan 400 euro per maand ging. Duitsland kent daarnaast een energie-intensieve industrie die behoorlijk veel last heeft van stijgende prijzen.”

Wat wil de Duitse regering nu precies doen met de 200 miljard euro?

“Allereerst is het belangrijk om te weten dat het niet zo is dat ze 200 miljard euro aan steun overmaken naar de bevolking. Het is een maximaal budget dat ze hebben gereserveerd om de prijsstijgingen tot in 2024 te compenseren.

“Dat willen ze doen met een prijsplafond. De precieze hoogte en vorm daarvan is nog onbekend. Daar gaan ze het de komende weken over hebben. Maar het zou goed kunnen dat de Duitsers het Nederlandse model kiezen en zowel gaan voor een maximale prijs als een verbruiksplafond.

“Dat plafond moet dan gaan gelden tot en met de winter van 2024. Op die manier hoopt de Duitse regering ook op de lange termijn zekerheid te bieden. Tegen die tijd is het namelijk de bedoeling dat Duitsland en Europa grotendeels, niet meer afhankelijk zijn van Russisch gas. Economieminister Robert Habeck heeft overigens benadrukt dat andere besparende adviezen, zoals de thermostaat omlaag, natuurlijk ook blijven gelden.”

Waar haalt de Duitse regering, die bekend staat om haar begrotingsdiscipline, dat geld vandaan?

“De Duitsers kennen inderdaad een zogenoemde Schuldenbremse (schuldenrem, red.), waardoor het begrotingstekort niet meer mag bedragen dan 0,35 procent van het Duitse bruto binnenlands product (bbp). Het moet voorkomen dat de staatsschuld te ver oploopt. De regering zal de 200 miljard euro moeten lenen, wat een hogere schuld betekent.

“Om die regel te omzeilen stopt de regering deze 200 miljard in een noodfonds dat eerder is ingesteld vanwege de coronacrisis. Dat fonds staat los van het reguliere budget waardoor de schuldenrem niet geldt. Een ander voordeel is dat er nog 67 miljard over is van het coronageld. Daardoor hoeft er maar 130 miljard bij, wat natuurlijk alsnog een fors bedrag is.

“De uitgaven passen in een trend. De afgelopen tijd nam de regering al meerdere kostbare maatregelen. Er kwam een accijnsverlaging op brandstof, in de zomer was er het bekende 9-euroticket voor het openbaar vervoer en vanaf 1 oktober zou er een heffing komen op gas om de lasten te spreiden. Dat laatste plan gaat nu niet door en wordt vervangen door het steunpakket.”

Waarom is het plan voor de energieheffing nu plots van de baan?

“De afgelopen maanden is het in Duitsland over weinig anders gegaan dan die Umlage. Consumenten zouden een heffing van 2,4 cent per kwh gas gaan betalen om gasimporteurs, die hogere inkoopprijzen hebben, tegemoet te komen. Het idee daarachter was om de de lasten eerlijk te verdelen.

“Daar kwam ontzettend veel kritiek op. Zo zijn er ook energiebedrijven die flinke winst maken door de stijgende prijzen, burgers zouden met de heffing die winsten meefinancieren. Maar het grootste probleem was dat het plan al voor invoering achterhaald was. De prijzen zijn zo enorm gestegen dat de heffing van 2,4 procent al niet meer genoeg was, waardoor de populariteit van verantwoordelijk minister Habeck is gekelderd. Dit nieuwe plan moet een oplossing bieden die niet direct achterhaald is door prijsstijgingen.”

Kan Duitsland de energiecrisis met dit plan dan wel aanpakken?

“Het is heel interessant om te zien wat voor woorden de Duitse regering kiest om dit plan aan de man te brengen. Het is duidelijk taal: er is een energieoorlog, wij verdedigen ons. De regering benadrukt hoe economisch sterk Duitsland is. Ze willen dus niet enkel de energiecrisis aanpakken, het is ook een antwoord op de Russische invasie in Oekraïne en de acties van de Rusland tegen Duitsland.

“Alles is gericht op vertrouwen. Daarin is het ook een slim plan, want door een fors bedrag te reserveren voor een lange tijd maak je duidelijk dat de overheid achter industrie en consument blijft staan. Dat is ook de boodschap van Financiënminister Lindner. Hij zegt, met name tegen het bedrijfsleven: heb vertrouwen, ga geen mensen ontslaan en blijf vooral produceren. Wij zorgen dat het goedkomt.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234