Dinsdag 02/03/2021

De Duitse blitzkrieg van Gerard Mortier

klassiek

vele vlamingen op eerste editie van ruhrtriennale

Bij de vraag van een Duits journalist op de persconferentie van zijn Ruhrtriennale in de Gasometer in Oberhausen, of hij niet vindt dat hij wat weinig tijd heeft gekregen om het driejarige festival voor te bereiden, begint Gerard Mortier te glunderen: 'Integendeel, met meer tijd om na te denken had ik dit nooit klaargekregen.' Later zegt hij het privé een beetje anders: 'Ik heb ze geen tijd gegeven om na te denken. Ik heb ze op snelheid genomen. Nochtans hebben Duitsers daar verstand van, van blitzkrieg.'

Oberhausen / Van onze medewerker ter plaatse

Stephan Moens

In minder dan geen tijd - Mortier werd pas in december 2000 geëngageerd en begon in mei vorig jaar te werken - heeft hij niet alleen een programma voor drie jaar uitgewerkt dat al zo goed als vastligt maar wordt ook een aantal oude industriegebouwen tot speelruimten omgebouwd. De meeste indruk maakt de Jahrhunderthalle in Bochum, die wordt omgevormd tot drie zalen voor grote en kleinere muziektheater- en andere projecten. De zalen moeten in mei van volgend jaar opengaan. Van iets kleinere omvang zijn de werkzaamheden in het Landschaftspark in Duisburg, waar in een oude ventilatorhal een theaterzaal ontstaat. Daar zal onder meer ZT Hollandia Bacchanten opvoeren, de voorstelling waarmee dit jaar het KunstenFESTIVALdesArts werd geopend.

Voor het programma is Mortier uitgegaan van vijf richtsnoeren. Allereerst wordt het hoofdzakelijk een (muziek-)theaterfestival. Pure muziek is er in de omgeving al genoeg; die komt er enkel als ze nieuwe invalshoeken kan bieden. Zo zal Philippe Herreweghe volgend jaar Bach aan andere muziekvormen koppelen. Tentoonstellingen en installaties hebben dan weer meestal een theatraal karakter, zoals de enorme video-installatie Five Angels for the New Millennium, die Bill Viola in de Gasometer zal plaatsen. Ten tweede worden er zo weinig mogelijk producties aangekocht; de Ruhrtriennale treedt vooral zelf als producent op. Mortier: "Ik vind het niet belangrijk om de eerste te zijn, het jus primae noctis is allang afgeschaft. Daarenboven groeit een goede theatervoorstelling; Bacchanten zal hier nog beter zijn dan in Brussel." Een derde aspect is de Europese oriëntatie. Mortier: "Het Roergebied stond met de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS) aan de wieg van het verenigde Europa. Daarom heb ik veel Franse cultuur in het festival gebracht. We zullen bijvoorbeeld over een hele dag Le soulier de satin van Paul Claudel opvoeren; Robert Wilson zal La temptation de Saint-Antoine van Flaubert op het toneel brengen, Patrice Chéreau komt met Phèdre van Racine."

Mortier wil ook op een nieuwe manier met de traditie omgaan. Zo zal Alain Platel een Mozart-project uitwerken onder de titel Zur Wohltätigkeit (de vrijmetselaarsloge waar Mozart lid van was). Mortier: "Geen Mozart met pruik en zijde maar een hedendaagse mens." Onder de titel Erfindung der Gefühle gaat men op zoek naar het ontstaan van het sentiment in muziek en theater, van Gluck via Goethe tot Rossini. Uiteraard zijn er ook heel wat wereldpremières, zoals een opera van Beat Furrer (Begehren), de big-band-opera Heliogabal van Peter Vermeersch en Diphona van Harrison Birtwistle. Uit Salzburg heeft Mortier zijn producties van La damnation de Faust, Saint François d'Assise (in een nieuw decor van Ilya Kabakov) en Le nozze di Figaro meegebracht.

Ten slotte wil Mortier ook sterke samenwerkingsverbanden creëren met lokale organisatoren. Ongeveer 20 procent van het budget (de subsidie bedraagt 41 miljoen euro over drie jaar) vloeit terug naar plaatselijke cultuurinstituten, die een aantal producties kunnen overnemen. De overheid legde een strikte politiek op: de gemiddelde prijs van een kaartje mocht niet boven de 35 euro liggen en ten minste 25 procent van de kaartjes voor alle voorstellingen moesten tegen tien euro aangeboden worden. Mortier: "Dat kan iedereen zich permitteren. Het was een opluchting eindelijk eens niet meer 250 euro te moeten vragen."

Op de korte tijd die hem bemeten was, heeft Mortier uiteraard vooral uit zijn uitgebreide relatienetwerk geput; het valt dan ook op dat bepaalde namen uit Brusselse en Salzburgse tijden terugkeren en dat een aantal ideeën die hij voor het Forum in Gent heeft uitgewerkt, hier al gerealiseerd worden. In dat verband wilde Mortier even de puntjes op de i zetten, want zijn recente uitlatingen over Gent zijn volgens hem verkeerd geïnterpreteerd. Mortier vindt niet dat er in plaats van één Krook evengoed vele krookjes kunnen zijn. Dat ene grote Forum-project moet er wel degelijk komen; alleen dan kan er een grotere dynamiek op gang komen. Mortier ontkent ook formeel de geruchten als zou het Forum hem niet meer echt interesseren.

'Het is een opluchting eens niet 250 euro te moeten vragen voor een toegangskaartje'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234