Woensdag 28/10/2020

De dubbele bocht van Shell

Shell, een van de grootste producenten van fossiele brandstof, was midden jaren 80 al perfect op de hoogte van de gevaren van de opwarming van de aarde. De oliereus pleitte in een eigen klimaatfilm in 1991 zelfs voor actie. Maar niet veel later sloot Shell zich aan bij de antiklimaatlobby, zo toont onderzoek.

Vijftien jaar vóór de klimaatfilm An Inconvenient Truth van klimaatpaus Al Gore maakte olie- en gasgigant Shell de alarmistische klimaatfilm Climate of Concern. Dat blijkt uit onderzoek van Jelmer Mommers, klimaatreporter bij de Nederlandse nieuwssite De Correspondent.

Vandaag maakt De Correspondent de film opnieuw openbaar, samen met een reconstructie van hoe de oliereus aanvankelijk wilde inzetten op klimaatactie maar later de antiklimaatlobby versterkte. Mommers illustreert dat op basis van vertrouwelijke documenten.

Zij vertellen het verhaal van Shells vroege kennis en bezorgdheid over het klimaatprobleem en de daaropvolgende "nalatigheid en doelbewuste pogingen klimaatactie tegen te werken".

Extremer weer

"Net omdat demagogen die nu aan de macht zijn opnieuw twijfel zaaien over de opwarming van de aarde, vinden wij het erg relevant om de Shell-film opnieuw uit te brengen", zegt Mommers. "Dertig jaar geleden al, lang voor het grote publiek er iets over te horen kreeg, had het bedrijf zeer gedetailleerde kennis over de gevaren van de klimaatverandering."

Zo is er een interne studie uit 1986 waarin Shell-onderzoekers waarschuwen voor "relatief snelle en dramatische veranderingen van het klimaat op aarde". In 1989 hield Shell al rekening met extremer weer en een hogere zeespiegel bij de aanleg van een boorplatform.

Ook andere oliegiganten waren de eerste met kennis en inzicht over de klimaatontwrichting. Ze namen klimaatwetenschappers in dienst om het probleem dat hun belangen leek te gaan bedreigen, in kaart te brengen.

Het was op basis van die wetenschappelijke consensus die al in de jaren 80 ontstond, dat Shell de opdracht gaf een film te maken om zo het maatschappelijk debat op gang te brengen. Het resultaat lijkt wel het werk van Greenpeace. De film is na de release wereldwijd in scholen en aan universiteiten vertoond, maar raakte in de vergetelheid.

Toen in de jaren 90 de politiek het probleem naar zich toe trok, veranderde Shell het geweer van schouder. Uit vrees voor "draconische overheidsmaatregelen" sloot het zich in de VS aan bij de antiklimaatlobby. Die zette een twijfelcampagne op, zoals ook de tabaksindustrie dat deed.

'Bedrog van het publiek'

Nadat vorig jaar nieuwe details over die twijfelcampagne naar buiten kwamen, hebben Amerikaanse Congres-leden opgeroepen tot een strafrechtelijk onderzoek naar Shells bijdrage aan "bedrog" van het publiek. Mommers' reconstructie laat alvast zien dat Shell ondanks alle interne kennis sinds de jaren 90 doelbewust klimaatactie tegenwerkt. Zo probeert Shell in Europa een hogere CO2-prijs te vermijden. Mommers' onderzoek toont bovendien aan dat het budget voor klimaatvriendelijke energiebronnen al sinds 1997 rond de 1 procent van de totale investeringen schommelt.

In een reactie stelt Shell dat het een CO2-prijs steunt, inzet op het relatief minder klimaatschadelijke aardgas en een groene voortrekker wil zijn. "Wij geloven dat de klimaatverandering echt is en actie nodig is. We zitten midden in een niet te stoppen energietransitie en daarin willen wij vooraan staan."

►12

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234