Woensdag 19/02/2020

'De druk wordt almaar groter'

De wedstrijd FC Köln tegen Mainz zaterdag kon niet doorgaan, omdat scheidsrechter Babak Rafati vlak voor de aftrap zijn polsen doorsneed. De zelfmoordpoging mislukte, maar het signaal was duidelijk. De druk op ref neemt 'immense' proporties aan. Ook in België. 'Wij zijn mensen. Mensen die fouten maken en geraakt worden door kritiek.'

De eerste drie hits op Google bij zoekterm 'Christof Virant': twee Facebook-groepen en een YouTubefilmpje. Respectievelijke titels: 'Weg met Christof Virant - Christof Virant ge kunt beter stoppen - De blunders van Christoph Virant. Twee keer klikken is goed voor volgende citaten: 'Smerige Schoft, Sterf! Zak! Vuile klootzak! Achterlijke kaffer! Mislukte zwartzak!' Bovendien: Kosta, Kim en 11 anderen vinden dit leuk.

Christoph Virant is scheidsrechter van beroep. Min of meer toch, want hij werkt ook nog vier vijfden in labo Recmix in Genk. "Die dingen op het internet vind ik erover" zegt hij. "Ik probeer zo weinig mogelijk kranten en internet te lezen. Maar soms val je er toch op." Virant stond ook dit weekend ter discussie. Hij liet een blessure aan de kuit verzorgen, zeer tot ongenoegen van KV Mechelentrainer Marc Brys. Die vond dat de scheidsrechter de wedstrijd bewust vertraagde. "Zoiets gaat te ver", zegt Virant. "Niemand blesseert zich met opzet. Ik had uiteraard bij voorkeur de wedstrijd afgewerkt."

In het licht van de gebeurtenissen van dit weekend - de Duitse ref Babak Rafati probeerde voor de aftrap van zijn wedstrijd zelfmoord te plegen - stelt ook Virant zich vragen bij het functioneren van de scheidsrechter. Hij gaat akkoord met de stelling van de Duitse bondsvoorzitter Theo Zwanziger die zegt dat de druk op scheidsrechter ondertussen 'immense' proporties heeft aangenomen.

"De druk wordt inderdaad alsmaar zwaarder", zegt Virant. "Al vermoed ik wel dat er bij die man ook andere factoren meespeelden. Ik vind bijvoorbeeld veel steun in mijn familiale omgeving. Praten werkt, ook met de collega's. Elke week zitten wij met de scheidsrechters samen. In die gesprekken kun je een en ander ventileren. Dat lucht echt op. Men vergeet soms dat wij gewoon mensen zijn. Mensen die fouten maken en die ook geraakt kunnen worden door kritiek."

Ook Frank De Bleeckere, de scheidsrechter die eind dit jaar afscheid neemt, merkt dat het functioneren van de scheidsrechter almaar moelijker wordt. "De druk neemt inderdaad toe", zegt hij. "Nieuw is dat niet. Voetbal wordt alsmaar belangrijker. En dus neemt de media-aandacht toe. Ik heb dat destijds vastgesteld in mijn eerste Europese verplaatsingen in Spanje en Portugal. Daar heb je kranten die exclusief over voetbal berichten. We evolueren ook in die richting. Het is een tendens waar mijn jongere collega's zeker rekening mee moeten houden. Alles wordt uitvergroot."

Hoewel hij een internationale carrière uitbouwde kreeg ook De Bleeckere vaak kritiek. "Ik zal eerlijk zeggen: ik heb in mijn carrière slapeloze nachten gehad. 'Hoe kan het dat ik dit niet heb gezien?' Eén zo'n nacht mag je hebben. Maar geen drie of vier. Dan stapelt het zich op en manifesteert het zich in je gezinsleven, op het werk, en in je volgende match. Dan heb je een probleem. Ik heb altijd samengewerkt met psycholoog Jef Brouwers en daar had ik veel aan. Iemand van buiten het voetbal die je objectief feedback geeft. Dat kon mij enorm opluchten."

Dat De Bleeckere zich psychologisch laat begeleiden, maakt hem een uitzondering in de internationale scheidsrechterswereld. "Het probleem is dat het voetbal een wereld van mannen is", zegt de Zwitserse sportpsycholoog Mattia Piffaretti. Piffaretti werkte vier jaar lang voor de Europese voetbalbond Uefa, specifiek als 'mental coach' bij scheidsrechters.

Praten over emoties

"Een psycholoog is bij scheidsrechters nog onvoldoende aanvaard", zegt hij. "Praten over gevoelens, over emoties blijft een teken van zwakte. Die valse perceptie moet echt ongedaan gemaakt worden. Want de stress waar scheidsrechters onder werken is inderdaad immens. Elke beslissing is cruciaal, ook voor de loopbaan van de referee zelf. Pas bij een tragische gebeurtenis als die van afgelopen weekend komt de nood aan psychologische begeleiding onder de aandacht, maar het is maar het topje van de ijsberg.

"Uefa en Fifa hebben daarin initiatieven genomen, maar de nationale federaties doen het onvoldoende. België werkt uitstekend met iemand als Jef Brouwers. Het kan een voorbeeld zijn voor veel andere landen. Niet het minst voor Duitsland."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234