Vrijdag 24/09/2021

InterviewPhilippe Meersseman

‘De druk op intensieve zorg is nog niet weg, we moeten nu alle uitgestelde ingrepen inhalen’

Pneumoloog-intensivist Philippe Meersseman: 'Er is helaas veel meer dan corona. De mensen vergeten dat soms. De coronadrukte is wel weg, maar niet de druk op intensieve zorg.' Beeld Wouter Van Vooren
Pneumoloog-intensivist Philippe Meersseman: 'Er is helaas veel meer dan corona. De mensen vergeten dat soms. De coronadrukte is wel weg, maar niet de druk op intensieve zorg.'Beeld Wouter Van Vooren

In steeds meer ziekenhuizen ligt er geen énkele coronapatiënt meer op intensieve zorg. Gisteren waren er in ons land in totaal nog 256 ernstig zieke Covid-19-patiënten. Gaat het hier om oudere mensen met onderliggende aandoeningen of zijn het jonge mensen die voorheen kerngezond waren? ‘Eén van onze patiënten ligt al sinds het einde van de tweede golf op intensieve zorg. Dat is meer dan 125 dagen’, zegt topdokter Philippe Meersseman (45). Hij is pneumoloog-intensivist in het UZ Leuven en vertelt hoe het er nu aan toe gaat op zijn afdeling.

Op het piekmoment, tijdens de eerste golf, lagen er 64 patiënten op de afdeling intensieve zorg van het UZ Leuven. Wie zijn de zeven mensen die er nu nog liggen?

“Het gaat om mensen die nog niet gevaccineerd zijn of gevaccineerde patiënten met een onderliggende immuunaandoening. Of mensen die een transplantatie achter de rug hebben en medicijnen krijgen om hun immuunsysteem te onderdrukken zodat het nieuwe orgaan niet wordt afgestoten. Per definitie zijn die laatsten jongere mensen, omdat ouderen geen transplantatie meer krijgen. Bij deze patiënten is er een risico dat ze onvoldoende beschermd zijn door het vaccin.

“Dat was trouwens frappant tijdens de héle derde golf: de patiënten op intensieve zorg waren een stuk jonger, want de oudere bevolking was gevaccineerd. Nu waren het vijftigers en zestigers, maar net zo goed zwangere vrouwen en twintigers en dertigers die voorheen kerngezond waren en die we aan de hart-longmachine moesten leggen. Van de zeven patiënten ligt er op dit moment nog één aan de hart-longmachine. Twee anderen worden kunstmatig beademend en vier krijgen veel extra zuurstof. Elke dag zijn er vijftien à zestien verpleegkundigen aan de slag om hen te verzorgen.”

Sommige patiënten liggen maandenlang op intensieve zorg. Dat moet toch ontzettend zwaar voor hen zijn, nu ze door Covid-19 geen bezoek mogen krijgen?

“Dat is het zeker. Normaal gezien krijgen onze patiënten dagelijks bezoek. Je kan je voorstellen wat het betekent om een maand lang op intensieve zorg te liggen zónder bezoek. Eén van onze patiënten ligt er al sinds januari. Dat is meer dan 125 dagen. Ook voor de zorgverleners is deze situatie emotioneel vrij zwaar. Ik herinner me het debriefing-moment na de eerste golf. Iedereen mocht ventileren. Ik dacht dat het zou gaan over hoe fysiek zwaar de job was, over hoe irritant de beschermingspakken waren en over hoe het beschermingsmateriaal brandde in je gezicht.

“Maar neen, wat altijd terugkwam, was hoe erg het was dat de patiënten bijna nooit familie te zien kregen, dat er zo’n afstand was tussen patiënt en zorgverlener en dat er niet constant iemand aan het waken was bij een patiënt die stervende was. Op zich was het wel mooi om te zien hoe fel ons team daarmee bezig was en hoe ze zich verplaatsten in de patiënten.”

U zegt dat er altijd heel veel aandacht is voor menselijke warmte en een persoonlijke aanpak op intensieve zorg, maar toch hebben jullie na de eerste golf nog een tandje bijgestoken?

“In het begin hadden we onvoldoende beschermingsmateriaal. Zeker in de eerste golf waren we bang dat wijzelf of bezoekers besmet zouden raken of dat het virus zich over hele ziekenhuis zou verspreiden. We waren toen heel erg gefocust op het virus, maar hebben vrij snel geschakeld naar een nog menselijkere aanpak. Als de zorgverleners de kamer binnenkwamen, waren ze altijd helemaal ingepakt. De patiënten wisten niet wie ze voor zich hadden. Daarom hebben we nu een foto van onszelf en onze naam op onze schort. De kamers zijn helemaal volgeplakt, met foto’s van familie, huisdieren... Er hangt ook een grote poster met weetjes over de patiënt: zijn koosnaam, de namen van zijn kinderen, hobby’s, wat hij graag heeft en wat hij ambetant vindt. Zo hebben we een patiënt gehad met heel gevoelige voeten, die het absoluut niet kon verdragen dat iemand die aanraakte. Ja, Covid-19 heeft ons veel geleerd.”

Met nog ‘slechts’ zeven Covid-19-patiënten op intensieve zorg, moet er toch stilaan ademruimte komen op de afdeling?

“Er is helaas veel meer dan corona. De mensen vergeten dat soms. De coronadrukte is wel weg, maar niet de druk op intensieve zorg. Er moeten heel veel achterstallige ingrepen ingehaald worden. Ook zonder corona waren de afdelingen intensieve zorg al overbevraagd en lagen ze overvol. Nu moeten we aan een inhaalbeweging beginnen. Ik kan niet ontkennen dat het na vijftien maanden heel zwaar begint door te wegen. We proberen iedereen gemotiveerd te houden. Dat het normale leven weer op gang komt, helpt daarbij wel. Het doet toch deugd als je weer met vrienden kan afspreken in de tuin.”

De terugkeer naar het gewone leven doet deugd volgens u, maar toch hebt u schrik voor een vierde golf?

“De versoepelingen, de terugkerende reizigers en de varianten boezemen ons zeker angst in. We rekenen er dan ook heel hard op dat iederéén zich laat vaccineren. En hopen dat niemand te hevig en te wild doet nu er versoepeld wordt. Een vierde golf zou zo anders aanvoelen dan de vorige. Tijdens de eerste golf wisten we niet wat er op ons afkwam. We kregen allerlei doemberichten uit China en Italië, maar hadden de steun van de bevolking. Bij de tweede golf hadden we zoiets van: ‘Oei, het is nog niet gedaan.’ Dit keer kenden we het virus wél. De derde golf was er al te veel aan. Corona was routine geworden. Ook voor de mensen was het een deel van hun leven geworden. Er stond ’s avonds allang niemand meer te applaudisseren. Begrijpelijk, want iedereen had zijn eigen zorgen. Hopelijk komt er geen vierde golf. Maar indien toch, zullen we opnieuw hard werken en alle patiënten op een menselijke manier verzorgen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234