Woensdag 30/11/2022

De droogtecrisis is nog niet bedwongen: ‘We hebben enkel de pauzeknop even kunnen indrukken’

Stilaan geraken de vijvers in Moorsele weer gevuld maar er is nog (veel) regen nodig.  Beeld Maxime Petit
Stilaan geraken de vijvers in Moorsele weer gevuld maar er is nog (veel) regen nodig.Beeld Maxime Petit

De neerslag van de voorbije dagen mag uw waterput of regenton dan wel goed aangevuld hebben, de droogtecrisis is nog niet van de baan. Maatregelen voor landbouw en scheepvaart blijven van kracht, een sproeiverbod blijft uit. En de boeren? Die kiezen voortaan eerder voor tarwe dan voor aardappelen.

Luc Beernaert

Vorige week donderdag, na de kurkdroge zomer, stond het grondwater in Vlaanderen op 90 procent van de meetplaatsen nog laag tot zeer laag. Het neerslagtekort was begin deze maand opgelopen tot 360 liter per vierkante meter, wat het record van de historisch droge zomer van 1976 verpulverde.

Maar de voorbije dagen heeft het geregend, op sommige plaatsen fel en veel. “Lokaal kregen we hevige buien, waardoor veel water afstroomde naar het riool en het water de tijd niet kreeg in de bodem te dringen. De grondwaterstanden, die we maandelijks meten, zullen enigszins gestegen zijn waar het veel heeft geregend, maar wat we nodig hebben is langdurige, malse regen”, stelt Katrien Smet van de Vlaamse Milieu Maatschappij.

Maand regen op een week

Deze week komt er regen, weet meteoroloog David Dehenauw, die terugblikt op de regen van de voorbije week. “Plaatselijk viel de voorbije week 70 mm per vierkante meter, wat je normaal op een maand kan verwachten. Op de meeste plaatsen bleef het beperkt tot 20 à 40 mm. De komende dagen verwachten we 20 tot 40 en plaatselijk 50 mm regen.” Toch hebben we nog een achterstand aan neerslag van zes maanden ten opzichte van begin 2017. “We zien overigens dat het in de week van 19 tot 23 september droog blijft.”

Ons neerslagtekort is sinds vorige week gedaald van 360 naar 330 liter, zodat we de pauzeknop van de droogtecrisis even kunnen indrukken. “De regenval heeft op twee punten voor verbetering gezorgd: het Albertkanaal en het Kanaal Gent-Terneuzen. De Maas, die het Albertkanaal voedt, kende twee weken geleden met 36 kubieke meter per seconde het laagste debiet ooit, en onder de 35 komen we in de problemen,” legt hydroloog Patrick Willems van KULeuven uit.

De droogtecommissie had daarvoor al een stappenplan met strenge maatregelen afgesproken. Er zou schepen een diepgangbeperking opgelegd worden, zodat ze slechts de helft van hun normale lading zouden kunnen vervoeren en bedrijven hun bevoorrading gehalveerd zouden zien. Daarna zou een onttrekkingsverbod voor landbouw en industrie van kracht worden, met nog grotere economische gevolgen. “De maatregelen waarvoor we vreesden, hebben we niet moeten uitvaardigen. We hebben de pauzeknop ingedrukt, maar het probleem is niet geweken.”

Maatregelen blijven van kracht

Eerder genomen maatregelen blijven onverminderd gelden: land- en tuinbouwers mogen nog altijd geen water uit onbevaarbare waterlopen onttrekken, schepen moeten gegroepeerd versassen, mobiele sluispompen blijven in werking en de recreatievaart ligt stil. “Al hebben we daar dankzij de neerslag het voorbije weekend een uitzondering op gemaakt om mensen de kans te geven hun thuisjachthaven te bereiken”, zegt Niels Van Steenbergen van De Vlaamse Waterweg.

De regen heeft er ook voor gezorgd dat heel wat gezinnen opnieuw regenwater kunnen gebruiken voor toiletspoeling of om de tuin te besproeien. “Al hebben we het gebruik van leidingwater niet zien pieken tijdens de droge periode, wat wijst op een zekere sproeischaamte waar we blij om zijn. Omdat we geen verbruikspieken zien, is het sproeiverbod niet meer aan de orde, ook al stond dat op de planning van de Droogtecommissie. Zodra we naar een onttrekkingsverbod voor de industrie zouden gaan, zou ook een sproeiverbod gelden”, geeft Willems mee.

Het oppompverbod voor de landbouw zou kunnen opgeheven worden, maar de droge periode die volgende week wordt verwacht noopt de commissie die maatregel aan te houden. “Je wil geen pingpongbeleid voeren, maar de commissie zal dat aanstaande donderdag bespreken”, zegt Willems.

Met verbazing stelden heel wat boeren vast hoe snel hun gewassen zich na wat regenval herstelden. “Maar zowel wat het oogstproces als wat de opbrengst betreft, zijn er bezorgdheden”, stelt Vanessa Saenen van de Boerenbond. “Door de droogte zitten aardappelen danig vast in de verkorste aarde dat de aardappelen niet loskomen op de trilmachine en de oogst deels bij het aardeafval belandt. Daarnaast zien we dat voor kolen, wortels en ook aardappelen de groeicurve door de droogte is afgeplat en de gewassen niet goed afrijpten, zodat we minder opbrengst krijgen. In bepaalde streken van West-Vlaanderen heeft het sinds mei niet meer geregend.” De oogsten zijn grotendeels binnen en voor tarwe is de droogte zelfs goed geweest. “De opbrengst van granen is iets minder, maar de kwaliteit van de graankorrel is zo goed dat de boer er een betere prijs voor krijgt.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234