Zondag 21/07/2019

Klimaat

De droogte laat ons niet los, ook al valt er straks een bui

De aanhoudende droogte bezorgde de landbouwsector een derde mager jaar op rij. Beeld Photo News

De zomer van 2018 werd geteisterd door hitte en droogte. Die laatste laat ons ook nu niet los, of er straks een bui valt of niet. Mogelijk stevenen we af op een van de droogste jaren sinds het begin van de metingen.

De hete zomer van 2018 is voltooid verleden tijd, maar de daarmee gepaard gaande droogte is nog steeds springlevend. Tenzij het druppelt terwijl u dit leest, weigeren de regenbuien los te barsten. Voorlopig staat onze teller dit jaar op 106 regendagen, wat bijzonder weinig is. Een doorsnee jaar telt namelijk ongeveer 199 regendagen, een mathematisch onhaalbaar peil voor 2018. Mogelijk duiken we zelfs onder het bedenkelijke recordjaar 2003, met zijn 143 regendagen. Als de weergoden in november en december hun kar niet keren, krijgen ze alweer een nieuw lemma in de klimaatgeschiedenisboeken. 

“Deze zomer was het zeer tot uiterst droog in heel België”, zegt
 Luc Debontridder van het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI). “Vandaag is de situatie iets beter, al blijft het zeer droog in pakweg Gent, het Waasland en Antwerpen. In onder andere Henegouwen is het nog steeds uiterst droog. We hebben nog altijd geen normaal niveau bereikt.” 

Die aanslepende situatie heeft uiteraard ook gevolgen. “De plantengroei is afgenomen, niets staat nog in bloei. Ook de ondergrondse waterbekkens staan op een laag peil. We hebben frequente, langdurige regen nodig. Daar moeten we de eerste tien dagen niet op rekenen, maar hopelijk komt die er in november en december wel.”

Of die buien er in de laatste maanden van 2018 nog zullen komen, weet niemand. De weergoden laten niet in hun kaarten kijken. Maar als en indien die droogte aanhoudt, brengt dat nog meer problemen mee. “De waterniveaus moeten worden aangevuld. Als er de komende maanden niets verandert, komt zelfs het volgende teeltseizoen, dat in april begint, in gevaar”, stelt Debontridder.

Hypothetisch

Een zorgwekkende waarschuwing, al deelt niet iedereen die analyse. “We kunnen onmogelijk voorspellingen maken over zulke lange periodes. We moeten november en december afwachten”, sust meteoroloog David Dehenauw, zelf ook verbonden aan het KMI. Datzelfde geldt voor de regendagen. “In theorie kan 2018 het jaar worden met de minste regendagen, maar ook daar kan je nu nog niets zinnigs over zeggen.” Ook de Boerenbond denkt nu allesbehalve aan een scenario van een aanhoudende, hardnekkige droogte. “Zulke pistes zijn bijzonder hypothetisch, we zijn daar nu niet mee bezig”, zegt woordvoerder Vanessa Saenen. 

De landbouwsector kijkt niet te ver vooruit, hij likt vooralsnog zijn wonden van de voorbije rotzomer. 2018 was namelijk een zeer mager beestje: een veel kleinere oogst dan gewoonlijk, met vaak ook veel kleinere groenten en fruit. Datzelfde zie je ook bij onze noorderburen. In Nederland waren de aardappelen er het voorbije jaar gemiddeld zo'n 15 procent kleiner dan normaal. Dat vertaalt zich ook in inkomsten. De gemiddelde Belgische boer zag volgens de Boerenbond zijn omzet dalen met 6 procent. 

“Dat terwijl de kosten, bijvoorbeeld voor energie, blijven stijgen. De boer houdt dus minder geld over aan zijn of haar werk, hoewel hun producten in de supermarkt niet goedkoper zijn geworden”, besluit Saenen. Een extra tik voor de boer, die het al langer moeilijk heeft. Toch krijgt die deze week nog wat goed nieuws.
 Zo beslist Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege (CD&V) binnenkort of de droogte van de voorbije zomer als landbouwramp wordt erkend. Zo ja, dan kan de overheid een deel van de geleden schade vergoeden.

Het nieuwe normaal?

Toegegeven, dit alles klinkt niet nagelnieuw. Ook vorig jaar en in 2016 kenden we lange periodes van droogte. En dat toont zich niet enkel in de landbouw, ook moeder natuur voelt het aan den lijve. Zo bereikt het waterpeil van de Rijn tegenwoordig ongekende laagten en lijden ook onze beukenbossen. Dat laatste concludeert de zogenaamde bosvitaliteitsinventaris van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Onze beuken begonnen al vroeg in de zomer te verkleuren en zijn beduidend minder gezond dan gewoonlijk.

Zijn die droogte en haar gevolgen dan het nieuwe normaal? “De langetermijnprognoses zeggen dat we de komende decennia warmere zomers met minder neerslag krijgen”, zegt Debontridder. “Maar dat is nog iets anders dan een aanhoudende droogteperiode. Die moeten zich de komende jaren blijven herhalen om ze als het nieuwe normaal te beschouwen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden