Woensdag 14/04/2021

De doodzonde van het niet-gewoon-zijn-als-alle-andere-middle-class-Amerikanen kleeft aan Hillary

Sinds hun vertrek uit het Witte Huis hebben Bill en Hillary Clinton fortuinen vergaard met lezingen. Dat wringt bij veel Amerikanen. Beeld REUTERS
Sinds hun vertrek uit het Witte Huis hebben Bill en Hillary Clinton fortuinen vergaard met lezingen. Dat wringt bij veel Amerikanen.Beeld REUTERS

Michiel Vos is VS-correspondent in New York. Hij is de maker van de zevendelige documentaire 'My America'.

"Income inequality doesn't poll well", vertelde een Democratische opiniepeiler mij het afgelopen weekend in Het Capitool. "De Amerikaanse kiezer wil niks te maken hebben met inkomensongelijkheid." Het is duidelijk: de kloof tussen arm en rijk is weliswaar een van de diepere redenen achter de rellen in Baltimore en zou hoog op ieders agenda moeten staan, maar de gemiddelde kiezer en de pers hebben het liever over de Clintons in de presidentsverkiezingen. Bill en Hillary verkopen nu eenmaal beter dan ingewikkelde vragen over politiegeweld en zwarte armoede in Baltimore.

Mijn bankiersvriend Chris, met wie ik regelmatig koffie drink en politiek bespreek, staat vroeg in de ochtend dan ook meteen onder stoom als "de Clintons en hun kansen" ter sprake komen. The Clintons (in politiek Amerika gebruikt als een opzichzelfstaand lemma) zijn nu eenmaal hét gezelschapsspelonderwerp. Het gaat immers niet alleen over haar kandidatuur; die van eerste vrouw met een échte kans. Nee, praten over de Clintons geeft Amerikanen vooral de gelegenheid om het te hebben over hun favoriete onderwerp: geld.

"They are addicted to money", zegt mijn (Republikeinse) vriend Chris. Hij herhaalt wat conservatieve tv-commentatoren doorgaans poneren: de Clintons hebben obsceen veel verdiend met het geven van speeches sinds de dag dat Bill Clinton het Witte Huis verliet. Hun recent verdiende rijkdom vormt de basis voor de nieuwste aanval op het democratische koppel. Sinds 2001 verdiende Bill meer dan 90 miljoen euro - de helft daarvan speechte hij bij elkaar tijdens de vier jaar dat Hillary minister van Buitenlandse Zaken was. Het gros van het fortuin werd in het buitenland bij elkaar gesproken.

Ook Hillary gaf dikbetaalde toespraken voor private clubs, tot vlak voor haar aankondiging dat ze op zoek ging naar het publieke ambt van president. Dat wringt. Zijn ze wel zo toegewijd aan de publieke zaak als ze elke vrije (private) minuut besteden aan het binnenharken van zoveel mogelijk geld, vragen sommige Amerikanen zich af?

Een en ander heeft de Clintons steenrijk gemaakt, en enigszins out of touch. De doodzonde van het niet-gewoon-zijn-als-alle-andere-middle-class-Amerikanen kleeft aan Hillary. Ze is altijd minder aaibaar, aanraakbaar en verleidelijk overgekomen als haar man Bill - the king of touch.

Hillary versterkte die perceptie toen ze vorig jaar in een interview vertelde over de periode vlak nadat beiden het Witte Huis hadden verlaten. Bill had er net een succesvol presidentschap opzitten, dat - het moet gezegd - ook werd getekend door schandalen (Monica, Whitewater, etc.). Tegen die achtergrond vertelde Hillary toen aan Amerika's koningin van het softe interview, Diane Sawyer: "Je moet weten dat we, toen we het Witte Huis verlieten, niet alleen dead broke waren, maar ook schulden hadden. We hadden geld nodig voor onze hypotheken voor huizen." Die opmerking werd op hoongelach onthaald. Hillary verdiende in 2001 ruim 2,25 miljoen euro aan royalties voor haar boeken, en Bill kreeg 112.000 euro per speech.

En dan is er de Clinton Foundation, Bills humanitaire organisatie die miljoenen ophaalt voor goede doelen. Sommige deals van deze organisatie zijn wel erg quid pro quo. Zo is er de Russische investeringsbank met banden in het Kremlin, die zo'n 445.000 euro betaalde voor een toespraak van Bill Clinton in 2010, terwijl hetzelfde bedrijf betrokken was bij een deal tussen een Canadees en een Russisch mijnbouwbedrijf waarvoor Amerikaanse goedkeuring (van het ministerie van Buitenlandse Zaken) nodig was. Amerikanen zijn er nog niet over uitgesproken - niet tijdens hun ochtendkoffie en niet op tv, waar een ware Hillary-industrie is ontstaan om alles over haar in realtime van commentaar te voorzien.

Bill heeft in een interview deze week al het "gedoe rondom zijn Foundation" weggewuifd: hij blijft speeches geven en ziet geen conflict tussen zijn functie als hoofd van de organisatie die miljoenen ophaalt en zijn mogelijke toekomstige rol als 'first man' van de VS.

Nu weet iedereen dat Amerikanen zich graag op de borst kloppen over hun democratie. De Amerikaanse is, volgens de Amerikanen, niet zomaar democratie zoals in Europa of het antieke Griekenland. Nee, het is the greatest democracy on earth. Net zoals de Amerikaanse president niet zomaar een staatshoofd is. Nee, hij is de Leider van de Vrije Wereld.

Omdat in de komende twee jaar dat leiderschap in de beste democratie ter wereld op het spel staat, is alles op weg naar het presidentschap geoorloofd en dus is de jacht op Hillary geopend: zij is de machtigste kandidaat, op wie haar tegenstanders en de media hebben zitten wachten.

Toegeven: Hillary is best een mooie prooi. Maar de Amerikanen zelf hebben hun politieke systeem zover gedreven dat niemand meer echt opkijkt als een van de kandidaten voor het presidentschap laat weten dat ze 2,23 miljard euro gaat uitgeven tijdens de verkiezingen.
De Clintons, politiek, geld en Amerika? Ze horen bij elkaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234