Woensdag 20/10/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnJulie Cafmeyer

De dood is een spelbreker. Iemand die me hoe dan ook opwacht, maar tegen wie ik niks te zeggen heb

Julie Cafmeyer is columnist.

Ik denk vaak aan mensen die alleen sterven tijdens deze crisis. Dan denk ik aan die verpleegster die zei dat sommige patiënten vlak voordat ze in slaap worden gebracht, vragen: “Ga ik nu dood?” Ik stel me de paniek voor in de ogen van diegene die misschien zal sterven, onaangekondigd, zonder afscheid te kunnen nemen van geliefden, maar ook van het leven. Ik denk aan de verpleegster die wordt overvallen, die niet meteen een antwoord heeft en slikt.

Ik blijf het tafereel als een videoband in mijn hoofd afspelen, ik spoel terug, zie het weer, die paniek in de ogen voor het onbekende, elke keer word ik banger.

Nee, daar kan ik eerlijk over zijn, ik heb absoluut geen zin om te sterven. De dood is een spelbreker. Iemand die me hoe dan ook opwacht, maar tegen wie ik niks te zeggen heb. Het overviel me vorige week, bruusk. Ik keek op van mijn boek en zei wanhopig tegen mijn vriend: “Het is toch de meest akelige gedachte dat wanneer we sterven, we nooit meer terugkeren, voor eeuwig en eeuwig en eeuwig?” Ik stortte me in de kussens van mijn zetel en bleef zo liggen. Hij nam een foto van me terwijl ik onze eindigheid beklaagde.

Mijn doodsangst dwingt me om op zoek te gaan naar troost, het leren omgaan met het onvermijdelijke. Als je op een dag toch verliest van de dood, kan je je best zo goed mogelijk voorbereiden.

Het essay Leren te sterven van Montaigne heeft mij tot nu toe het meeste troost geboden. Daarin schrijft hij dat op het moment dat jij sterft er miljoenen organismen met jou mee sterven. Op die split second dat jij gaat, is er een tropische vis die zes meter onder de zeespiegel nog een laatste keer ‘blub’ doet, er is een oud luipaard dat zijn kop op het zand van de savanne legt en voor eeuwig zal rusten, er is een irritante vlieg die eindelijk wordt neergemept, er is een kolossale walvis die een laatste keer uitademt aan het wateroppervlak, er is een lieveheersbeestje dat per ongeluk wordt platgetrapt.

Maar ook: een blad dat van een boom valt, een bloem die wordt geplukt, gras dat wordt gemaaid. Dat vond ik een opbeurende gedachte, dat je nooit alleen sterft, het heeft zelfs iets intiems, je sterft met andere soorten. Als ik dit tafereel als een videoband in mijn hoofd afspeel, word ik rustig. Ik spoel terug, zie het weer, die split second waarop ik loslaat, het moment dat ik met zovele anderen deel.

Maar wat is dan de troost voor de overlevenden? Diegenen die niet bij hun geliefden kunnen zijn tijdens die laatste seconde? Misschien kunnen zij hetzelfde doen. Kunnen zij op het moment dat hun geliefde sterft, naar buiten gaan, misschien naar een park, een rivier of de zee. En dan kunnen ze op zoek gaan naar een wezen dat ook juist op dat moment sterft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234