Zaterdag 27/02/2021

De digitale lipstick op de kraag

20 juli 2009. De telefoon van de Amerikaanse dienster Jaimee Grubbs maakt een biepend geluid. “Hey Sexy, ik kan deze week niet binnenspringen. Familieproblemen. Stuur je me eens iets erg ondeugends?” 27 september 2009. Grubbs berichtjesinbox raakt zo stilaan vol. De sms’jes worden steeds explicieter. “Ik heb je nodig.” “Ik zal je snel helemaal uitputten.” “Wanneer heb je nog eens een beurt gehad?” “Heb je een vriendje? Nee? Dan zal ik je vriendje zijn.” “We zullen altijd samen zijn. Stiekem.” Aanvankelijk deed topgolfer Tiger Woods de beschuldigingen over ontrouw met menige blondine af als lasterlijke praatjes. Volledig van de pot gerukt. Tot een van zijn ex-minnaressen, de 20-jarige Jaimee Grubbs, met harde bewijzen op de proppen kwam. Plotseling stond zijn overspel zwart op wit beschreven. In bewoordingen die weinig aan de verbeelding overlieten. Tiger begreep al snel: ontkennen was geen optie meer.Woods mag zich troosten met het feit dat hij lang niet de eerste overspelige echtgenoot is die tegen de lamp loopt door pikante sms’jes. In de Verenigde Staten is het gebruik van sms, e-mail en berichten op socialenetwerksites al helemaal ingeburgerd bij de behandeling van echtscheidingszaken. De American Bar Association organiseert zelfs gespecialiseerde seminaries om advocaten te leren hoe ze elektronische gegevens als bewijs van ontrouw kunnen opwerpen in de rechtszaal. Ook in ons land beroepen steeds meer advocaten gespecialiseerd in familierecht zich op elektronisch bewijsmateriaal. Kon men vroeger erg moeilijk bewijzen dat man- of vrouwlief naast de pot piste, dan is dat vandaag de dag een stuk makkelijker. Getypte berichten zijn veel minder vluchtig dan een zweem van parfum of lipstick op de kraag.

Mail met hoog knuffelgehalte

Meneer x en mevrouw y beslisten begin 2002 dat tien jaar huwelijk meer dan voldoende was geweest. Daar hadden ze allebei hun eigen redenen voor. Meneer x had ontdekt dat zijn echtgenote via het internet regelmatig contact had met andere mannen. Op zich geen probleem, ware het niet dat ze met een van hen regelmatig afspraakjes maakte en haar eigen man niet meer zag staan. Dat ze nu ook een kind van die ander verwachtte, deed voor meneer x de deur dicht. Mevrouw y vond het dan weer not done dat haar levensgezel haar te pas en te onpas beledigde in het bijzijn van vrienden. Dat hij een verborgen relatie met een prostituee onderhield, deed de zaak ook geen goed.Beide partijen leken dus evenveel schuld te hebben aan het mislukken van hun huwelijk. Alleen speelde meneer x het net iets slimmer dan zijn vrouw. Hij zorgde voor bewijsmateriaal. “Een mail met een hoog knuffelgehalte, die uitging van een Hotmailadres met de familienaam en voornaam van zijn echtgenote”, aldus De Juristenkrant. In de mail werd een afspraak voor een romantisch rendez-vous gemaakt, dat een privédetective daarna ‘in beeld bracht’. Het hof oordeelde dat de vrouw een voor haar man beledigende omgang met een andere man had gehad en sprak de echtscheiding ten nadele van de vrouw uit.Sinds de wetsverandering in 2007 hoef je bij een echtscheiding niet langer de schuld van een van de partners aan te tonen. Als beide partijen akkoord gaan, kan al na zes maanden gescheiden worden. Zo niet moet een koppel een jaar wachten tot de scheiding wordt uitgesproken. Tenzij een van de betrokken partijen kan aantonen dat het huwelijk ‘onherstelbaar werd ontwricht’ door zaken als belediging of ontrouw. En laten e-mails, sms’jes en ander elektronisch bewijsmateriaal nu net hier van pas komen.

Vrouwen in de kast en rondslingerende lingerie

“Pikante sms’jes van minnaressen, bandopnamen waarop de een de ander grove verwijten naar het hoofd slingert, uittreksels van chatsessies of rendez-vouswebsites waarop getrouwde vrouwen afspraakjes maken met andere mannen: je kunt het zo gek niet bedenken of ik heb het gezien”, zegt advocaat Elfri De Neve uit Oudenaarde. “In de helft van de echtscheidingszaken die ik behandel, komt de cliënt met elektronisch bewijsmateriaal aandragen. Ze hebben de gsm van man- of vrouwlief ontfutseld of die op het kopieerapparaat gelegd. Ik raad ze wel altijd aan om het op de correcte manier te doen: ze moeten naar een deurwaarder stappen om alles officieel te laten vastleggen.” Volgens de klassieke betrappingsmethode gaat de deurwaarder in het gezelschap van politie en slotenmaker op onchristelijke uren het huis van een van de partners binnen op zoek naar halfnaakte vrouwen in de kast, rondslingerende lingerie of een extra tandenborstel. In het geval van elektronisch bewijsmateriaal treedt de deurwaarder bij het documenteren van sms’jes of e-mails meer op als getuige dan als openbaar ambtenaar die een opdracht kreeg van de onderzoeksrechter. Het is dus niet zeker of de rechter de getuigenis geloofwaardig zal achten. Sommige zaken laten op het eerste gezicht echter weinig ruimte voor twijfel. “Een van mijn cliëntes had op het internet contactadvertenties van haar echtgenoot teruggevonden”, vertelt een raadsman uit Limburg. ‘Man ontvangt vrouwen voor privéverwensessie.’ Als dat niet sterk beledigend is, weet ik het ook niet meer.”

Gooi die computer buiten

Wisselden clandestiene minnaars vroeger ellenlange smachtende liefdesbrieven uit, dan sturen ze nu liever een pikant mailtje, sms- of Facebookbericht. Sneller, meer to-the-point en bovenal, minder riskant. Brieven, zij het opgeborgen in schoenendozen of gedropt tussen het vuilnis, worden vaak gevonden. Sms-jes en mails daarentegen zijn met een druk op de knop gewist. Of niet?“Veel cliënten maken vandaag de dag ook gebruik van keylogs”, zegt Elfri De Neve. “Er zijn technieken op de markt waarmee je je hele computer binnenstebuiten kunt keren, die elke toetsaanslag of beweging van de muis kunnen nagaan. Keylog slaat ook alle e-mailactiviteit op. In een mum van tijd kom je het hele verborgen privéleven van man- of vrouwlief te weten. Cliënten die zich aan overspelig gedrag hebben bezondigd, geef ik het advies: gooi die computer meteen buiten. Je kunt ook een programma installeren dat stiekeme activiteiten maskeert voor opsporingsprogramma’s. Die software bestaat namelijk ook.” Zelfs gewiste sms’jes kunnen met behulp van de juiste methoden dagen later weer naar de oppervlakte worden gehaald. De software van Mobile Manager-Pro maakt het mogelijk om al het verkeer van een andere gsm te volgen. Met de software, die tot nu toe vooral populair is in Nederland, komt u niet alleen te weten waar de andere gsm zich bevindt, maar u krijgt ook alle in- en uitgaande sms’jes te zien. En als er met de andere gsm gebeld wordt, krijgt u een waarschuwing en kunt u meeluisteren naar het gesprek. Voor amper 300 euro kunnen ouders hun rebelse tieners controleren en kunnen bazen het salespraatje van hun werknemers aan een kritische evaluatie onderwerpen. Bovendien, zo lezen we op de website, is het een “handige tool” bij het vermoeden van overspel. “Eerst denk je: het zal wel beteren, we zullen erover praten. Maar als je partner in je gezicht blijft liegen, dan wil je zeker zijn en kom je al snel uit bij dergelijke toestanden”, vertelde een bedrogen man aan de VRT. Al zijn de gevolgen van het afluistersysteem volgens hem niet te onderschatten. “Het is een harde les als je er op die manier achter komt dat je vriendin je bedriegt. Maar het is de enige manier om je in te dekken en te vermijden dat je nog eens vijf of tien jaar van je leven verkwist.”

Briefgeheim

Er is nog één lichtpuntje voor echtgenoten en echtgenotes die van tijd tot tijd een scheve schaats rijden. Tot nader order is het afluisteren van gsm’s en het kopiëren van sms-berichten en e-mails nog altijd illegaal in België. “E-mails en sms’jes vallen onder de wet van de elektronische communicatie en zijn wel degelijk gebonden aan privacyregels en briefgeheim”, stelt Emmanuel Vincart van de Privacycommissie. “Wil je die als bewijs voorleggen, dan moet je de toestemming krijgen van alle betrokken partijen. Dus ook van de derde partij. In geval van overspel dus: de minnaar of minnares. Iets zegt me dat die daartoe niet snel geneigd zullen zijn.”In 2005 weigerde een rechter in Luik e-mails en sms’jes dan ook als bewijsmateriaal toe te laten. De rechtspraak over dit onderwerp is echter bijzonder grillig. Zo stelde zijn collega in Bergen in 2001 dat een echtgenoot het briefgeheim niet schendt “door zich toegang te verschaffen tot de gegevens van een computer die zijn eigendom was”. Andere rechtspraak stelt zelfs dat de verplichting tot trouw van gehuwden net een recht op controle inhoudt. Wie met e-mails en sms’jes wil zwaaien in de rechtszaal, moet dus wat geluk hebben met de zittende rechter. Stellen sommigen het briefgeheim voorop, dan menen anderen dat ‘een inbreuk op de bescherming van elektronische correspondentie’ toch geoorloofd is als uit die correspondentie een ernstige inbreuk op de huwelijksplichten bleek en dat ze op rechtmatige wijze werd verkregen. Al is dat laatste ook weer vatbaar voor discussie. Wie kan bewijzen of de echtgenote de afgedrukte mail wel degelijk ‘toevallig’ op haar bureau vond? “Wie het zekere voor het onzekere wil nemen, kan beter geen scheve schaats rijden”, besluit advocaat De Neve. “Of heel, héél voorzichtig zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234