Zondag 21/07/2019

De desillusie van het vakantiehuis en de festivalweide

Aanschuivend in de file aan het péage-station van Brive-la-Gaillarde zat ik zaterdag een beetje verveeld om me heen te kijken. Wat ik zag stemde me niet meteen blijmoedig: rommel die achteloos uit het autoraam werd gegooid, nerveus getoeter over en weer, agressief rijgedrag, etcetera. En dat allemaal bij mensen van wie ik vermoedde dat ze net als mij uit vakantie terugkeerden. Vanwaar al die negativiteit, vroeg ik mij af. Had de vakantie haar werk dan niet gedaan: waren al die mensen niet tot rust gekomen tijdens hun verblijf in het zuiden? Hadden ze de batterijen niet kunnen opladen? Of net wel? Misschien had de vakantie haar werk wel té goed gedaan en was ik getuige van de voorafschaduwing van de dagelijkse sleur en al het lelijke dat die in de heropgeladen mens naar boven brengt.

Deze en andere gedachten zoemden twee dagen later nog door mijn hoofd toen ik op tv de afvalberg te zien kreeg die was achtergelaten op de Pukkelpopweide. Wat te denken van festivalgangers die, eens het feestje gefeest is, hun rommel verveeld achterlaten en niet eens de moeite nemen hun eigen tent mee te nemen? Gaat het hier om de onverschilligheid van een generatie, zoals op sociale media werd gesuggereerd? Of is er, net zoals aan dat péage-station, ook hier iets gaande op de breuklijn tussen vrije en onvrije tijd? Is het, met andere woorden, de dubbele ontgoocheling in de alledaagsheid van het gewone leven enerzijds en de uitzonderlijkheid van vakantie anderzijds die hier spreekt?

Onvoldane terugkeer

De Latijnse wortels van het woord vakantie betekenen zoiets als 'vrij zijn'. Maar vrij van wat? Waarvan willen we ons zo nodig bevrijden in de vakantie? Voor mezelf is het antwoord even doorsnee als voor de hand liggend: de stad, het werk, het sociale leven, de bereikbaarheid. Kortom: alles wat het leven tot leven maakt. Zo leverde ik mij dit jaar in een gite rural een week lang ongegeneerd over aan de illusie van een bucolisch leven op het ritme van de natuur, zonder moderne verplichtingen. Om 's avonds bij het obligate glas regionale wijn te verzuchten: "Dit is het échte leven!" Mijn festivalervaring is te gedateerd om hier gefundeerde uitspraken te doen maar ik vermoed dat dergelijke boutades ook vandaag nog op de Pukkelpopweide te horen zijn. Wat een illusie! Bekijk zo'n vakantiehuisje of een festivalweide en je ziet dat er omzeggens geen grotere gekunsteldheid is dan die van de menselijke constructie die vakantie heet. Wat jagen we na in die illusie van 'vrije' tijd dat we er onvoldaan van terugkeren? Waar zijn die 25 procent Pukkelpopgangers naar op zoek dat ze na afloop hun eigen tent als afval achterlaten?

Vandaag weet ik dat schone liedjes maar bestaan bij gratie van hun eindigheid. En dat vrije tijd slechts kan bestaan tegen de achtergrond van alle onvrijheden die ons leven vormgeven. Vrijheid, zo argumenteerde Foucault, moet niet zozeer begrepen worden als de afwezigheid van invloeden die de mens inperken, maar eerder als de mogelijkheid om zich te verhouden tot dat wat hem bindt. Het helpt, met andere woorden, om te beseffen dat je er voor kiest om te vluchten in de illusie van 'vrije' tijd. En te weten dat je wordt ingehaald. In die zin heeft vakantie iets weg van wat in de koers een chasse patate wordt genoemd: een aanvalspoging die op voorhand gedoemd is om te mislukken. Voor even steek je een hand uit naar het eeuwige geluk, maar je weet dat het beperkt zal blijven tot een halfuurtje in beeld rijden. Waarna je met verzuurde benen je plaats in het peloton weer moet innemen.

In het leven doe je dat door die vervelende 2 seconds-tent terug op te plooien en mee te nemen. Of rustig je beurt af te wachten aan de péage. Waarom zat ik ook zo verveeld om me heen te kijken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden