Woensdag 27/10/2021

De deftigste marathon ter wereld

Met een ballet aan limousines, strikte kledingregels en een spectaculair menu dat tot op het laatste geheim wordt gehouden, is de uitreiking van de Nobelprijzen in Stockholm een van de strakst geregisseerde en chicste spektakels. 'Alle aandacht is voor de laureaten. Dat is een deel van hun prijs', zegt de Belgische ambassadrice.

"Ga ik nu met de koning moeten dansen of niet?" Mira Englert-Nikomarow zit op hete kolen. Volgens sommigen staat in het testament van Alfred Nobel, de Zweedse uitvinder van dynamiet die de Nobelprijzen bedacht, dat de Zweedse koning tijdens het beroemde Nobelbal danst met de echtgenote van de fysica-laureaat. Want in dat testament staat de prijs voor natuurkunde bovenaan. Peter Higgs, de Britse collega met wie François Englert vandaag de prestigieuze medaille gaat delen, heeft geen vrouw. Dus misschien moet Mira met Karl XVI Gustav dansen?

Geheimdoenerij

"Nee, dat is een gerucht", legt Madeleine Forslund van de Nobelstichting uit. "Na het banket in de grote Blauwe Hal in het stadhuis gaan de eregasten de grote trap op naar de Galerij van de Prins voor een kort persoonlijk onderhoud met de Zweedse koning en koningin. Nadien gaan ze met de anderen dansen in de Gouden Hal. Maar de koninklijke familie danst niet."

Speculatie en geheimdoenerij horen bij de Nobelprijzen. François Englert vindt het geweldig. Zoals alle laureaten heeft hij volgens de traditie op een van de stoelen in het café van het Nobelmuseum zijn handtekening gezet. Nog volgens de Nobelgebruiken gaat hij een klein geschenk met persoonlijke waarde achterlaten in het museum. Alleen wil hij niet verklappen wat.

Zijn collega Jean-Marie Frère is ondertussen druk in de weer om een fles in Namen gebrouwen bier met daarop een afbeelding van Robert Brout in het museum achter te laten. "Brout was Englerts boezemvriend en ze deden hun ontdekking samen, maar hij overleed in 2011. Zo'n fles met het etiket waarop zijn gezicht staat is het minste wat we kunnen doen om zijn werk te eren", zegt Frère. Want Nobel voorzag dat de prijs enkel naar wie nog in leven is kan gaan.

En zo is ongeveer ieder detail sinds de eerste Nobelceremonie in 1901 vastgelegd. Bijvoorbeeld dat Englert vandaag als eerste van de elf laureaten om 16.51 uur in de Concerthal van Stockholm zijn medaille van de koning krijgt, in aanwezigheid van koningin Sylvia, haar zoon Prins Carl Philip, de man van Victoria, prins Daniël, en van zowat 1.570 gasten.

Kroonprinses Victoria kan er, net zoals premier Frederik Reinfeldt en onze premier Di Rupo, niet bij zijn omdat zij op de begrafenis van Nelson Mandela moeten zijn vandaag. Premier Di Rupo wordt vervangen door Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid Courard (PS).

Over de manier waarop ze hun prijs moeten ontvangen, hebben de gelauwerde chemici, economen en artsen al een instructief filmpje achter de kiezen. Net zoals de tien andere mannelijke laureaten moet Englert onder andere in rokkostuum op het appel verschijnen. En niet om het even welk. De jas moet "lange zijden panden met scherp gesneden punten" hebben, de broek "twee stroken gevlochten stiksels langs beide broekspijpen". En nog een resem details. Vandaar dat kledingzaken in de Zweedse hoofdstad die de juiste galakostuums verhuren, zo veel succes hebben.

Als begenadigd pianist en liefhebber van lekker eten kijkt Englert ook erg uit naar de talloze muzikale interludes tijdens de ceremonie, en naar het uitzonderlijke menu op het fameuze banket dat aan zowat 1.200 genodigden wordt geserveerd. Zij kunnen enkel op uitnodiging van de Nobelstichting aanschuiven. Onder hen zijn 250 studenten.

"Het zal krap worden", zegt de Belgische ambassadrice in Stockholm, Francine Chainaye. Zij zit aan de witte eretafel die verticaal in het midden staat tussen de gastentafels die horizontaal aan beide kanten prijken. Aan die 'witte tafel' zitten de koninklijke familie, de laureaten en ministers uit de 'winnende' landen. "Het is echt de bedoeling dat de laureaten in het centrum van de aandacht staan en dat er geen recuperatie is door politici of media", zegt Chainaye.

Dessertgeheim

Voor de tweede keer is het de Zweedse sterrenchef Andreas Hedlund die het menu samenstelt. Het betreft blijkbaar een staatsgeheim. Alleen de naam van het dessert is bekend: 'In het hoofd van Alfred Nobel'.

Zweden die er toch een beetje bij willen zijn, kunnen het menu van vorig jaar eten in Hedlunds restaurant. Wanneer de gekroonde hoofden en de knappe koppen - die elk veertien gasten mogen meebrengen - Hedlunds pièce de résistance op hebben, zullen de laureaten een bedankspeech geven. Englert laat die eer aan collega Higgs. Zelf spaart hij zijn energie voor het Nobelbal, dat tegen middernacht volgt. Tegen die tijd zouden de rokkostuums al wat losser moeten zitten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234