Zondag 25/10/2020

Seizoen 3 op Netflix

De dames van 'Orange Is the New Black' over het project dat hun leven veranderde

Beeld Netflix

Als alle gevangenen zo kleurrijk en geestig waren als de dames uit Orange Is the New Black, je zou een misdaad begaan om eens achter de tralies te belanden. Maar zie, midden in de productie van het derde seizoen zette de bonte bende de deuren wijdopen.

Deze week worden de 14 nieuwe afleveringen van het derde seizoen op de kijker losgelaten. Het staat intussen ook vast dat er een vierde seizoen komt. En reken maar dat de vrouwen van Orange Is the New Black daar blij mee zijn.

Uzo Aduba (Crazy Eyes)

Anderhalf jaar. Zolang moest Piper Chapman zitten, een brave, blanke jongedame die een misstap uit haar verleden moet bekopen met een gevangenisstraf en terechtkomt in Litchfield Penitentiary, waar haar geslacht zowat het enige is wat ze gemeen heeft met de andere figuren die daar noodgedwongen hun tijd doorbrengen. Zoals Crazy Eyes, een rol van Uzo Aduba.

"Toen de serie begon, werden de andere vrouwen afgebeeld als figuren die je in een lachspiegeltent te zien krijgt. De kijker zag alles door de ogen van Piper, die niet wist wat ze zag. Alles was anders dan in haar eigen wereld. Maar in het tweede seizoen begon ze te wennen aan haar nieuwe omgeving. Ze ging de mensen zien zoals ze zijn, in plaats van hoe ze aanvankelijk dacht dat ze waren. En in seizoen drie durft ze echt zichzelf te zijn", zegt Aduba. "Dat is het voordeel van zo'n serie. Je kunt situaties en personages gaan uitspitten. Niemand is slechts één ding. Ook mijn personage niet. Crazy Eyes is niet alleen crazy, maar ook lief en intelligent. Ze deelt klappen uit, incasseert en... plast op de grond om haar terrein af te bakenen."

Het moge duidelijk wezen, zelfs als het te gek is om te bedenken, is er wel iemand van de ploeg van Orange Is the New Black die op het idee komt. De grauwe realiteit van de gevangenis laat zich graag vermengen met humor in de razend populaire serie van Jenji Kohan.

Kohan, de excentrieke bedenkster van Weeds, vond de inspiratie voor de serie in een boek van Piper Kerman. Deze jongedame had een boeiende job als tv-producer, was gelukkig getrouwd en kwam als blanke, bevoorrechte vrouw niet in contact met het galgengebroed met wie ze dertien maanden lang haar leven zou moeten delen. Dit nadat een fout uit haar verleden haar inhaalde en achter de tralies deed belanden.

Kohan zag meteen stof in het verhaal van Kerman voor een serie waarin vrouwen hun vrouwelijkheid belichten. En terwijl traditionele tv-zenders, net als de filmindustrie, nog altijd niet staan te trappelen om verhalen te financieren waarin vrouwen iets anders zijn dan voorwerpen waar mannen op geilen, legde Netflix een budget neer.

Volgens Uzo Aduba, de enige actrice van de bende die al een Emmy in de kast heeft, is de sfeer niet minder dan geweldig: "De mythe dat vrouwen niet kunnen samenwerken wordt alleen overtroffen door de leugen dat de Kerstman niet bestaat. Er waren van in het begin geen sterren bij. Wij waren allemaal vrouwen die snakten naar kansen. Alle vrouwen voor en achter de camera's krijgen hier de kans om te investeren in eerlijke, genereuze en ongefilterde verhalen. Dan maakt het niet uit wat je geslacht is, je seksuele voorkeur, je ras, je klasse of je religie."

Tylor Schilling (links) en Uzo Aduba (rechts).Beeld AP

Taylor Schilling (Piper)

De Kaufman-Astoria Studios in Queens, New York mochten in het verleden vaker onderdak verlenen aan tal van legendarische filmsterren, maar dat valt er niet aan te zien. Het is een grijs gebouw, drie hoog, dat aan de buiten- en de binnenkant wat doet denken aan een ouderwets buurtschooltje. Een deel van het pand is nu ingenomen door de kantoren van de productie en de gevangenisdecors. Daar vinden alle binnenopnamen plaats van wat Blok H van de Litchfield-gevangenis moet voorstellen.

Van de rondleiding op de set word je niet veel wijzer. Alles is perfect nagebouwd zoals het er ooit in echte gevangenissen van de jaren stilletjes moet hebben uitgezien. De slaapzaal bijvoorbeeld, met de halfhoge scheidingsmuurtjes, is niet van deze tijd. De keuken is dat wellicht wel, en de refter is tijdloos saai. Overal plakkaatjes tegen de muur met geboden en verboden. Zoals in de bezoekersruimte: 'No extended physical contact' en 'all inmates must submit to stripsearch after visitation'. Elders lees je: 'do not place your feet or shoes against the wall'. Wat de muren ook te vertellen hebben, het is duidelijk dat het verhaal van de dames zelf moet komen en dat zijn gelukkig allemaal praatgrage exemplaren.

Taylor Schilling, de Piper uit de serie, is het gewoonste meisje van de bende. Als je niet beter wist, je zou haar houden voor een leidster van een jeugdbeweging. Ze vindt het leuk dat ze zich niet hoeft op te tutten voor de rol. Omdat het zich allemaal in de gevangenis afspeelt, moeten de dames nauwelijks make-up op.

"Het is alsof je dat kind bent dat in de modder mag spelen", lacht ze. Speels is ze wel. Net als haar personage. "Piper is een onbeholpen kind. Ze loopt overal tegenaan en maakt daardoor voortdurend brokken. Onopzettelijk. Ze tracht gewoon van ieder moment het beste te maken. Eigenlijk is ze een beetje als een puppy. Ze kan heel opgewonden zijn over wat zich aandient. Het is diezelfde zin voor avontuur die haar in de gevangenis deed belanden. Ja, ze is een beetje naïef", zegt ze op een vergoelijkend toontje alsof ze over haar kind bezig is.

Beeld Netflix

Laura Prepon (Alex Vause)

Die naïviteit van Piper Chapman verklaart wellicht ook waarom ze in de gevangenis opnieuw aanpapt met de lesbische vriendin die haar er heeft ingeluisd: Alex Vause, een rol vertolkt door Laura Prepon. Zij was er in het tweede seizoen nauwelijks bij wegens andere engagementen.

Prepon is blij dat ze terug is en dat ze in seizoen drie haar relatie met het personage van Taylor Schilling kan voortzetten. "En dan kan het alle kanten uit", geeft ze toe. "Alex is a total badass", zegt ze over haar personage. "I love her, she's so cool. Dit jaar wordt haar relatie met Piper echt uitgediept. Alex mag dan een stoere tante zijn, ze is ook zeer kwetsbaar. Als je verliefd bent, ben je als een open wonde. Piper krijgt alles van haar gedaan. Nochtans is Alex een complete avonturier. Piper zei het nog in het eerste seizoen: 'Ik heb niet de ballen om zoals jij in vrije val door het leven te gaan.' Maar hier zijn we allemaal durvers. We moeten ons ook smijten. Ik krijg hier vaak momenten van extreme kwetsbaarheid voorgeschoteld, waar ik bijna ongemakkelijk van word."

Ze gniffelt verlegen. "Soms bel ik mijn familie op en zeg ik: je kunt niet geloven wat ik nu weer heb moeten doen. Af en toe moet iemand me moed inpraten."

Kate Mulgrew (Red)

Kate Mulgrew, de meest ervaren actrice op de set, die in Orange de rol van de bazige Russische kokkin Red speelt, bevestigt dat gevoel: "Het is een angstaanjagende, waanzinnige en tegelijk compleet bevrijdende ervaring. Ik heb nog nooit zo'n rol gespeeld. Nog nooit zo'n kans gekregen. Jenji wil dat ieder personage als een Rubiks kubus is. Het vergt enige moeite om ze te doorzien."

Mulgrew was eigenlijk de enige van het gezelschap die voor de start van de opnames al naam en faam had. Ze gaf zeven seizoenen lang gestalte aan Kathryn Janeway, de enige vrouw aan boord van Star Trek: Voyager. Tegenwoordig is ze de grootste fan van Netflix. "De tv-bonzen hebben de kijker veel te lang als kinderen behandeld. Zij zeiden ons wanneer we naar wat moesten kijken. Netflix behandelt zijn kijkers als volwassenen. Wie wil bingekijken, alles in één keer wil opschrokken, kan dat. We bepalen zelf hoe we omgaan met wat ons gegeven wordt."

Ze beantwoordt de ene vraag met dat aangedikte Russische accent dat ze zich voor haar personage Galina 'Red' Reznikov heeft aangemeten, de volgende vraag doet ze met haar eigen Iers-Amerikaanse accent. "Hoe groot de verdiensten van Netflix ook zijn, Orange is een paard uit de stal van Jenji Kohan", zegt ze. "Als je wil meerijden in de race, dan zorg je er maar beter voor dat je zo'n paard in toom kan houden."

Alle dames schuiven om beurten aan en je kunt niet anders dan vaststellen dat ze allemaal gelijkenissen vertonen met hun personages. Ook de zestigjarige Mulgrew. "De droefheid die in mij zit, had Jenji nodig voor mijn personage. Ik had kunnen bezwijken onder het leed waaronder ik gebukt ging, maar ik heb me opgericht", zegt Mulgrew. "Als je denkt dat Red een boeiend leven heeft geleid, wacht dan tot je mijn biografie leest. Die komt binnenkort uit: Born with Teeth."

Beeld Netflix

Laverne Cox (Sophia Burset)

Ook Laverne Cox is zijn levensverhaal op papier aan het zetten. Of liever, haar verhaal. Voor geen enkel ander lid van de cast heeft de serie zo'n impact op haar leven gehad. Zij was vroeger een hij. "Ask me almost anything", zegt ze, terwijl ze met de nodige sierlijkheid plaatsneemt op een stoel in één van die grijze ruimtes van de studio. Ze heeft de kap van haar sweater over haar hoofd getrokken, en op haar schouders liggen twee vlechten.

Ze ziet er mooi uit, maar lang niet zo vrouwelijk als op de cover van Time, die ze vorig jaar in mei mocht sieren. Die cover heeft ze intussen laten vergroten tot een poster die boven haar bed hangt, zegt ze trots. Haar stem klinkt de ene zin vrouwelijk, de volgende zit er een mannelijke bas in. "De respons op die cover was hallucinant. Maar roem om de roem zegt me niets. Ik wil verhalen van andere transgenders vertellen. Films gaan produceren. En interessante vrouwenrollen spelen, of ze nu trans zijn of niet.

"Maar ik wil vooral zo lang mogelijk in de gevangenis blijven. Sophia Burset is een geweldige rol. Ik herken veel van wat ze doormaakt."

De serie blikt met flashbacks terug op het vroegere leven van de verschillende personages. Sophia leren we zo kennen in de tijd dat ze nog een man was - een rol gespeeld door Cox' tweelingbroer M Lamar. Eerst overwoog ze om in de flashbacks zelf de rol van de man te spelen "maar Jenji Kohan vond me niet mannelijk genoeg. Een mooi compliment, vond ik." Ze moet er mannelijk hard om bulderen.

In die flashbacks zien we hoe hij fraudeert met bankkaarten en zo in de gevangenis belandt: "Onder meer daarom worstelt zij nog altijd met de schaamte. Zij heeft haar gezin laten stikken. Haar kind groeit op en ze is er niet voor hem." De tranen schieten haar in de ogen wanneer ze het vertelt. Ze dept ze voorzichtig, opdat haar make-up niet uitloopt, en excuseert zich dan: "Belachelijk hoe emotioneel ik ben."

Sophia Burset was aanvankelijk maar een klein rolletje. "Er bestaan geen kleine rollen, alleen kleine acteurs, zegt men wel vaker. Maar het doet deugd als je een kleine rol kunt laten groeien. In seizoen drie gaan we Sophia almaar vaker bezig zien als kapster. Ik ben echt op stage moeten gaan bij een kapper. Om te leren knippen terwijl ik aan het praten was, kleurspoelingen te leggen en zo.

"De schrijvers zijn met waanzinnige ideeën op de proppen gekomen. Ze hebben me werkelijk de meest angstaanjagende richtingen uitgeduwd. Met Sophia zijn er veel mogelijkheden. Je kunt er alles mee doen wat slim, onverwacht en gek is. Ik amuseer me te pletter. Alrightie, are we good?" kraait ze nog, en tilt dan op een even sierlijke manier haar achterwerk op als ze het tien minuten eerder heeft neergezet.

Taryn Manning (Tiffany Pennsatucky)

Al even excentriek, maar op een andere manier is Taryn Manning. Zij had eerder al een carrière in de muziek en de modewereld. Ook in de serie speelt ze een excentriek personage. Ze heeft een muts over haar blonde haar getrokken en haar te korte mouwen verraden de aanwezigheid van een tatoeage. Haar oogleden tillen lange, opgeplakte wimpers.

Hoewel ze lief en charmant is, voel je dat er iets van het white trash in haar zit dat ze zo briljant neerzet met het personage van Tiffany Pennsatucky, een misselijkmakende figuur die haar haatspraak graag met bijbelse citaten doorspekt.

"Om eerlijk te zijn heb ik het moreel soms moeilijk met mijn personage. Ik ben niet racistisch, niet extremistisch, heb niets tegen feministen en ik heb een hekel aan vooroordelen. Ik dacht eerst: iedereen zal me haten. Ik heb me echt moet losmaken van mijn rol. Onlangs werd mijn huis in Los Angeles zwaar beschadigd en overal waren stickers aangebracht met afbeeldingen van Pennsatucky. Nee, laat het duidelijk zijn, ik ben vooral blij deel te kunnen uitmaken van een briljante serie die vooroordelen bestrijdt en minderheden een stem geeft."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234