Zondag 24/10/2021

Katoen Natie

"De crisis was voor ons een zegen"

Fernand Huts viert 160 jaar Katoen Natie. Beeld Thomas Sweertvaegher
Fernand Huts viert 160 jaar Katoen Natie.Beeld Thomas Sweertvaegher

Het was weer eens wat anders: een interview af en toe onderbroken door een telefoontje van een veilinghuis. Of meneer Huts - kunstcatalogus binnen handbereik - nog een hoger bod wilde uitbrengen? Fernand Huts, rasondernemer én kunstverzamelaar, schakelde moeiteloos van de journalist naar het veilinghuis en terug. En zette intussen hier en daar de puntjes op de i.

Katoen Natie heeft dus wat te vieren, en dat zal ook het polderdorpje Kallo geweten hebben. Drie weken lang maken 350 gasten er dagelijks hun opwachting in een speciaal voor deze gelegenheid opgetrokken middeleeuwse burcht op de bedrijfsterreinen. Als toetje volgt er begin september nog een familiedag voor de bijna vijfduizend Belgische werknemers van het logistieke bedrijf.

Het prijskaartje van dit feestje?
"Ach, dat valt best mee", wimpelt Fernand Huts onze vraag af, terwijl we ons een weg banen tussen dansers, muzikanten en circusartiesten op het binnenplein van de nagelnieuwe burcht. "We blazen dit jaar 160 kaarsjes uit, zoiets mag toch gevierd worden?"

U staat hier net geen 35 jaar aan het roer, en in die tijdspanne maakte u van een stevige Vlaamse kmo een wereldspeler met 13.000 werknemers. Wat was uw belangrijkste inbreng in de enorme expansie van Katoen Natie?
Huts: "Ik schat die persoonlijke verdienste echt niet zo hoog in. Ik ben er vast van overtuigd dat je als bedrijfsleider vooral moet proberen je te omringen met goede mensen. Daarnaast moet je zorgen voor een bedrijfscultuur waarin die mensen ook nog eens tot volle ontwikkeling kunnen komen. Mocht ik hier alles zelf moeten doen, of zelf alle belangrijke knopen willen doorhakken, dan zat ik nu in het gesticht of was ik wellicht zelfs al lang begraven.

"Wanneer komt de beste journalist in u naar boven? Toch als u uw zin kunt doen, en voluit kunt gaan voor een idee of project waarin u gelooft? Wel, dat soort omgeving probeer ik hier ook te creëren voor mijn medewerkers."

Wat peptalk hier en wat vrijheid daar volstaan zomaar om een kmo tot een heuse multinational te laten uitgroeien?
"Ik tracht gewoon uit te leggen wat echte ondernemers kenmerkt: ze zien niet enkel kansen, ze doen er ook iets mee en zetten die kansen om in een winstgevend model. Het is net die mentaliteit die ik ook probeer over te zetten op mijn medewerkers, waardoor ze zelf ook ondernemers worden. Binnen dit bedrijf, maar soms ook buiten het bedrijf."

"Weet je waar ik vandaag echt fier op ben? Als mensen Katoen Natie vaarwel zwaaien, dan is het doorgaans om dezelfde reden: ze willen hun eigen bedrijfje opstarten. Uit ons bedrijf zijn de voorbije jaren al minstens vijftig nieuwe bedrijfjes gegroeid, en de oprichters daarvan zijn hier entrepreneur geworden. Dat is toch heel mooi?"

Fernand Huts. Beeld Thomas Sweertvaegher
Fernand Huts.Beeld Thomas Sweertvaegher

Toen u hier in 1981 aan boord kwam, leefden we nog in een heel andere wereld. Het woord globalisering moest zelfs nog worden uitgevonden. Anno 2015 hebben jullie vestigingen in ruim dertig landen, verspreid over de hele planeet. Die zo vaak verfoeide globalisering heeft jullie geen windeieren gelegd?
"Laat ons wel wezen: voor een ondernemer is een wereld in volle verandering een droom, omdat die wereld veel meer kansen biedt. In een stabiele economie staan mensen niet echt open voor nieuwe ideeën en concepten. De crisis was voor ons een zegen. We hebben onze omzet in die periode haast verdubbeld. Niet het minst omdat we die crisis ook tijdig zagen aankomen, en daar goed op hebben geanticipeerd, maar daarvoor ben je dan ook ondernemer, niet?"

Bekruipt u nooit het gevoel dat het oude Europa heel verkrampt omgaat met die globalisering, dat mensen hier vaak ook nog niet goed beseffen wat er zoal op ons afkomt en hoe snel het wel gaat in de groeilanden?
"Of we dat nu willen of niet, we zullen ons moeten aanpassen. Doen we dat niet, dan blijven we met verouderde structuren zitten, economisch maar net zo goed politiek of sociaal. In de bedrijfswereld heet zoiets dan creatieve destructie: de smartphone heeft de klassieke gsm uit de markt geduwd, en producenten die halsstarrig bleven zweren bij die klassieke gsm kunnen nu hun boeken sluiten. Als ondernemer heb je dus geen andere keuze: je vernieuwt of je gaat eruit."

"In de politiek ligt dat enigszins anders. Sommige politici zijn vooral bezig met het verdedigen van bestaande structuren en belangen. Zij willen hun kiezers behagen, en die kiezers staan doorgaans niet te springen voor verandering.

"Neem nu de socialisten versus het spoor: enerzijds willen socialistische politici de machtige spoorbonden niet te veel voor het hoofd stoten, omdat zij uiteraard heel wat macht hebben en veel mensen vertegenwoordigen. Anderzijds moeten zij wel proberen de belangen van de reizigers te verdedigen, die natuurlijk niet langer gediend zijn met een slecht of verouderd product, en al helemaal niet met een trein die niet rijdt. In een dergelijk belangrijk maatschappelijk debat komt het spanningsveld waarmee politici in tijden van snelle veranderingen geconfronteerd worden heel pijnlijk tot uiting."

Met andere woorden: ondernemers zijn bij uitstek progressief ingesteld?
"Jawel! Wij zijn de echte progressieven van deze wereld, omdat we voortdurend streven naar verandering en verbetering."

Medio jaren negentig was u zelf een tijdlang politiek actief voor de toenmalige VLD. Is uw politieke carrière toen stukgelopen op die politieke onwil om sneller mee te gaan in maatschappelijke veranderingen?
"Toch niet. Het probleem was vooral dat iemand, zeker met mijn temperament, die politiek nogal scherp stelling durft in te nemen daarbij vaak ook klanten tegen de haren in strijkt. Bovendien traden er vaak ook belangenconflicten op, waarbij de beslissingen van de politicus niet altijd aansloten bij de belangen van de ondernemer. Dat bleek op termijn onwerkbaar."

Katoen Natie. Beeld Thomas Sweertvaegher
Katoen Natie.Beeld Thomas Sweertvaegher

De analyse werd de voorbije jaren al vaker gemaakt, en u bent uitstekend geplaatst om ze te bevestigen of tegen te spreken: de echte macht ontglipt politici almaar meer. In een mondiaal georganiseerde economie hebben zij nog maar relatief weinig in de pap te brokken, en zijn het almaar meer multinationals en machtige CEO's die de lijnen uittekenen?
"Ik zou dat toch enigszins willen relativeren, en zal het meteen ook illustreren met een concreet voorbeeld. Kris Peeters (CD&V), als vicepremier en minister van Werk toch geen meeloper in deze regering, kan met één regeltje in het Staatsblad een groot verschil maken voor de toekomstige tewerkstelling in het Antwerpse havengebied. In dat zinnetje moet hij gewoon bevestigen dat logistieke activiteiten en e-commerce niet onder de wet op de havenarbeid vallen (de zogenaamde wet-Major, FMI).

Daardoor zou er via dit soort groeisectoren flink wat extra tewerkstelling kunnen worden gecreëerd in de gigantische havengebieden in Antwerpen, Gent en Zeebrugge. Helaas moet ik vaststellen dat de minister eerder belang hecht aan het bestendigen van de macht van de vakbonden, en hen liever niet voor het hoofd wil stoten.

"Alle landen, zeker in Europa, vechten vandaag voor het behoud van tewerkstelling en voor een grotere economische groei. Is het dan niet de taak van een politicus om daar slim op in te spelen en de juiste bedrijven aan te trekken, ook als je daarvoor bestaande structuren of evenwichten moet aanpassen?"

Politici hebben dus wél nog macht en moeten niet zomaar naar de pijpen van multinationals dansen?
"Laat ze dan ook niet te veel luisteren naar belangengroepen of rekening houden met de eigen zuil, en vooral in het algemene belang handelen. Ondernemers willen vooruit, innovatie is daarvoor een noodzakelijke vereiste. Dat kan uiteraard enkel maar in een omgeving die hen dat ook toelaat. Als die omgeving om een of andere reden daar niet in meegaat, tja, dan kun je als ondernemer toch alleen maar andere oorden opzoeken? Als Vlaming doe ik het liefst van al zaken in mijn eigen land en probeer ik hier ook extra tewerkstelling te scheppen, maar ik kan alleen maar vaststellen dat men vanuit de Antwerpse haven nooit nagelaten heeft me het leven hier zuur te maken."

"Om maar één voorbeeld te geven: het havenbestuur ziet er geen graten in om monsterboetes - die oplopen tot 80 miljoen euro - aan bepaalde buitenlandse bedrijven rond het niet naleven van concessies zomaar kwijt te schelden. Wij lopen ook af en toe tegen een boete aan, haast altijd kleine bedragen, maar die worden via een gedomicilieerde opdracht netjes van onze rekening gehaald."

"Ik kan ook alleen maar vaststellen dat het havenbestuur al jarenlang plat op de buik gaat voor twee grote containeroperatoren, Dubai Ports en PSA uit Singapore. Meer nog: ik kan u nu met haast wiskundige zekerheid voorspellen dat de concessie voor het nieuw uit te graven Saeftinghedok naar die twee bedrijven zal gaan. Waarom? Dat antwoord moet ik u helaas schuldig blijven."

U was altijd al bijzonder kritisch voor het Deurganckdok en toont zich vandaag ook een fel tegenstander van dat nieuwe Saeftinghedok. Dat lijkt enigszins merkwaardig voor iemand die met logistiek zijn brood verdient?
"We kunnen hier in Antwerpen toch niet langer blind blijven voor de dagelijkse realiteit, waarbij je de stad letterlijk nog amper in of uit kunt? Het fileleed is overal in Vlaanderen niet van de poes, maar rond Antwerpen is de situatie toch nog een stuk dramatischer. Ik begrijp dan ook niet waar men het uithaalt om nog maar eens een nieuw dok te willen uitgraven dat alleen maar zal resulteren in miljoenen containers extra op de Antwerpse ring."

Praat u dan niet tegen uw eigen winkel? Dat nieuwe dok zou ongetwijfeld ook voor Katoen Natie extra omzet kunnen genereren?
"Je moet als ondernemer ook niet al te kortzichtig uit de hoek komen. Dit dok gaat gewoon in tegen het algemeen belang, op termijn deel je dan ook als ondernemer mee in de klappen. Het argument als zou dat nieuwe dok extra tewerkstelling scheppen, slaat echt nergens op. Op het moment dat Saeftinghe volledig operationeel zal zijn, zal de afhandeling van containers volautomatisch gebeuren.

null Beeld Thomas Sweertvaegher
Beeld Thomas Sweertvaegher

"De toegevoegde economische waarde is dus nul: we lossen hier tienduizenden containers extra die dan over de weg grotendeels naar onze buurlanden gaan. We rijden onze eigen, nu al oververzadigde wegen kapot met trucks die bestuurd worden door Oost-Europese chauffeurs. Hoeveel gekker moet het nog worden, moet ik binnenkort de Schelde overzwemmen omdat de hele ring stilstaat?"

U hebt een goede relatie met Bart De Wever (N-VA), misschien moet u dit dan toch maar even met hem aankaarten?
"(grijnst) Het is niet omdat ik goed met Bart kan opschieten, dat hij ook naar mij luistert. Hij is hier altijd welkom, ik vermoed dat dit een leerzaam bezoek zou kunnen worden. Net zoals hij vorige week tijdens een drie uur durende rondvaart in de haven blijkbaar veel meer geleerd heeft dan tijdens al die jaren dat hij al in het havenbestuur zetelt."

Zowel op regionaal als federaal niveau heeft dit land sinds kort een centrumrechtse regering die in theorie zowat de natte droom van ondernemend Vlaanderen zou moeten zijn. Is er intussen beleidsmatig al een en ander ten goede veranderd, en zal de bevolking dan ook de vruchten plukken van dat ondernemingsvriendelijk beleid?
"Het politieke bedrijf is een tanker die maar moeizaam van richting verandert, maar een aantal recente maatregelen zullen onze concurrentiekracht zeker ten goede komen. Dat zal op termijn ongetwijfeld ook tot extra banen leiden, maar waar dan precies, dat valt nu moeilijk te voorspellen. Of toch wel: in de e-commerce, als minister Peeters zich bereid toont dat ene zinnetje aan te passen in het staatsblad (lacht).

"Alle gekheid op een stokje: naar tewerkstelling toe zijn onze buurlanden onze grootste concurrenten en ik kan alleen maar vaststellen dat we in die landen voor exact dezelfde klanten werken als hier in België maar dat het in onze buurlanden goedkoper uitvalt. Terwijl onze werknemers daar netto ook nog eens meer verdienen. Hoe betreurenswaardig dit misschien ook is: in een zo snel en ingrijpend veranderende wereld kunnen we het ons niet veroorloven om halsstarrig oude systemen en structuren te blijven verdedigen."

"We moeten die systemen aanpassen, ook al roept dat soms weerstand op. De iPad is een fantastisch toestel, tot vandaag onovertroffen, maar ooit wordt ook die de markt uit geconcurreerd door een innovatiever toestel."

Katoen Natie. Beeld Thomas Sweertvaegher
Katoen Natie.Beeld Thomas Sweertvaegher

Hoeveel mensen stelt u vandaag nog te werk in eigen land?
"Dat moeten er zowat vierduizend zijn, op een totaal van 13.000 wereldwijd."

Kunt u waar ook ter wereld dezelfde open bedrijfscultuur invoeren?
"Nee, zo werkt het niet. Je moet je echt wel aanpassen aan de lokale cultuur. Neem nu onze vestiging in Saudi-Arabië. Alvorens we de knoop daarover definitief hebben doorgehakt, heb ik daar zelf verschillende weken doorgebracht en met heel veel mensen gepraat om te doorgronden hoe die maatschappij echt in elkaar zit. Op basis daarvan hebben we dan beslist hoe we het daar zouden aanpakken."

Zelf bent u intussen ook min of meer een expat geworden, u woont al een hele tijd in Engeland.
"Heb je de hoeveelheid fijn stof en de luchtkwaliteit hier al eens gemeten? Ik woon in Kent, midden in het groen, waar het nog gezond en rustig leven is. Ik ben ook een verwoed jager, alleen al daarom voel ik me in Engeland uitstekend thuis."

Een hypothetische vraag, om af te sluiten: mocht u ooit nog terugkeren op de politieke scène, wat zou dan uw topprioriteit zijn?
"Ik denk dat het intussen wel duidelijk geworden is dat de welvaart van een land valt of staat met de economie. Geef ondernemers dus de vrijheid om te ondernemen, en reguleer het land niet kapot."

Een hogere vennootschapsbelasting wordt door sommige ondernemers natuurlijk ook al als te veel regulering beschouwd? "Als politici er echt van overtuigd zijn dat een vennootschapsbelasting van honderd procent in het algemeen belang is van het land, dan moeten ze die vooral invoeren. Ik durf dat te betwijfelen, maar van één ding ben ik wel overtuigd: hoe meer mensen zelf ondernemen, hoe beter we daar op termijn als gemeenschap van zullen worden. En geloof me: dat is veel eenvoudiger dan de meeste mensen denken. Laat me dus maar minister van Ondernemen worden (lacht)."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234