Maandag 25/05/2020

Stand van zakenCoronavirus

De coronapiek komt er nu echt aan. België is er klaar voor, maar niet overal

Beeld Geert De Rycke

Het worden alweer cruciale dagen voor ons land. Als de verwachtingen kloppen, lopen we snel tegen de piek van de coronacrisis aan. In de Belgische ziekenhuizen zijn voorlopig nog genoeg bedden beschikbaar. In tegenstelling tot Nederland, waar er een acute nood is aan extra capaciteit.

Al even klinkt het bij experts dat de piek in de verspreiding van het coronavirus in ons land begin april verwacht moet worden. Met andere woorden: hij kan nu heel snel op ons afkomen. Enerzijds is dat goed nieuws, want na de stijging kan de daling ingezet worden – tenminste, als we de maatregelen inzake social distancing blijven volgen. Slechter nieuws is dat de stijging het hardst gaat in de laatste dagen voor de piek. Zijn we daarop voorbereid?

Bij de dagelijkse update van de federale overheidsdienst Volksgezondheid en het Crisiscentrum klonken dinsdag in ieder geval enkele bemoedigende cijfers. Er werden 485 nieuwe ziekenhuisopnames gerapporteerd. Dat is nog steeds hoog, maar wel al de tweede daling op rij. De evolutie van het aantal nieuwe hospitalisaties lijkt daarmee de voorbije dagen enigszins te stabiliseren. Lijkt, want evengoed kan het om een tijdelijk fenomeen gaan en zien we woensdag een nieuw record. Iets meer dan een week geleden leek de trend ook al af te vlakken, waarna de balkjes van de grafiek toch weer een grote sprong omhoog maakten. Behoedzaamheid is dus geboden.

Weinig marge

Van cruciaal belang is dat de ziekenhuizen klaar zijn om een plotse toestroom van patiënten op te vangen. Aan bedden is op dit moment in ieder geval geen acuut gebrek. De ziekenhuizen hebben hun capaciteit aanzienlijk uitgebreid. Van de 1.765 bedden die op intensieve zorg beschikbaar zijn voor Covid-19-patiënten, zijn er momenteel 1.021 ingenomen; meer dan 40 procent is dus nog vrij. Voor patiënten die geen intensieve zorg nodig hebben, zijn er in totaal 7.641 bedden, iets meer dan de helft daarvan was vandaag bezet.

“Op dit moment kunnen we alle patiënten met Covid-19 de allerbeste zorg geven, zowel op intensieve als in de andere ziekenhuisbedden. Dagelijks worden ook patiënten ontslagen die weer naar huis kunnen. Er zijn dus nog meer dan voldoende bedden beschikbaar in het hele land,” klinkt het bij federaal onderzoekscentrum Sciensano.

Tenminste, dat is het globale beeld. Het is natuurlijk niet zo dat al die patiënten netjes evenredig verdeeld zijn over de ziekenhuizen van ons land. De cijfers van Sciensano tonen ook dat in Limburg relatief gezien veel mensen besmet raakten, waardoor in die provincie ook meer mensen in het ziekenhuis belanden. Verschillende ziekenhuizen in Limburg bereiken stilaan het plafond: in het Genkse Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL) waren dinsdag 36 van de 41 bedden op intensieve zorg ingenomen. Ook het Sint-Trudo Ziekenhuis in Sint-Truiden heeft amper marge op intensieve zorg.

Om die lokale verzadiging op te vangen, schieten ziekenhuizen elkaar ter hulp. In de eerste plaats is het de bedoeling dat ze afspraken maken binnen hun regionale ziekenhuisnetwerk. Patiënten kunnen dan overgebracht worden naar andere ziekenhuizen die wel vrije bedden hebben. En dat blijkt in Limburg erg nodig. “Het is tijd om meer duidelijkheid te krijgen over het spreidingsplan. In de hele provincie is de situatie stilaan nijpend”, zegt de woordvoerder van het ZOL. Ook met personeel en apparatuur moet snel geschoven kunnen worden.

Intussen slaakt het UZ Leuven wel een noodkreet omdat bepaalde geneesmiddelen op dreigen te raken. “Over het algemeen slagen we er vooralsnog in om de voorraden van de meeste producten aan te vullen. De situatie is echter zeer kritisch aan het worden voor de spierverslappers en het sedatiemiddel Profopol, die essentieel zijn bij de behandeling van coronapatiënten die beademd moeten worden.”

Nederland

Lijkt de situatie in ons land nog enigszins onder controle, dan is de nood in Nederland een stuk prangender. Vooral in de provincie Noord-Brabant lopen de ziekenboegen in snel tempo vol. Afgelopen week leek de Nederlandse intensieve zorg zelfs even tegen haar limieten te botsen. De zorgsector zet alle zeilen bij om extra capaciteit vrij te maken.

Een van de verklaringen voor die acute nood aan bedden is dat Nederland veel langer dan België gewacht heeft om het openbare leven in het land terug te schroeven. De regering zette aanvankelijk haar geld in op een strategie van groepsimmuniteit: hoe sneller veel mensen besmet zouden raken, hoe sneller ze immuun zouden worden tegen het virus. Zodra genoeg mensen immuun waren, zou het virus vanzelf een halt toegeroepen worden. Algauw bleek echter dat op die manier de druk op de ziekenhuizen onhoudbaar zou worden.

In Nederland zijn er daarnaast ook gewoon minder bedden beschikbaar op intensieve zorg – ongeveer 6,4 per 100.000 inwoners. Een flink contrast met België: bij ons waren er aan het begin van de corona-uitbraak 16 bedden per 100.000 inwoners beschikbaar. Dat verschil is niet alleen het gevolg van besparingen in de Nederlandse zorg, maar ook van een andere zorgfilosofie. In België worden patiënten met een kans op overleven veel langer behandeld. Nederland hecht dan weer meer belang aan levenskwaliteit. Langer leven moet er vooral zinvol zijn. Is dat niet het geval, dan schakelen onze noorderburen sneller over op palliatieve zorgen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234