Zaterdag 06/06/2020

CoronacrisisEconomie

De coronacrisis kan een wereldwijde kredietcrisis worden

Alle hens aan dek op de beurs van New York.Beeld AFP

De koersval van vorige week was de ergste sinds de kredietcrisis van 2008. Wereldwijd kelderden de beurzen.

Waarom reageren beleggers zo heftig?

De aandelenmarkt is een modelvoorbeeld van massapsychologie. Als enkele beleggers zich vanwege een economische tegenslag zorgen maken en aandelen verkopen, dan volgt iedereen. Totdat iemand zich achter de oren krabt en zich afvraagt of de koersen niet zo veel zijn gedaald dat het tijd wordt om weer te gaan kopen. Dan volgt de rest ook weer. 

Pimco, het grootste obligatiefonds ter wereld, verwacht dat de groei van het bbp van China dit jaar zal halveren. Omdat China ongeveer 25 procent van de wereldwijde productieactiviteit uitmaakt, zullen de gevolgen overal voelbaar zijn. De OESO, de club van rijke landen, verlaagde maandag de prognose voor de groei van de wereldeconomie dit jaar van 2,9 naar 2,4 procent. Als de paniek rond het virus wereldwijd om zich heen slaat, het transport wordt bemoeilijkt en bedrijven hun productie moeten terugdraaien, is er ook al gauw een winstval van 12 procent voor beursgenoteerde bedrijven.

Is de bodem nu bereikt of zullen de koersen verder dalen?

Het is niet te voorspellen of het een tijdelijke dip of een diepe crisis zal worden. Als bedrijven lange tijd niet kunnen produceren, komen ze in problemen. Als ze daardoor hun leningen niet meer kunnen aflossen, kunnen ook banken in problemen raken. Dan dreigt het rampscenario van 2008. Toen daalden de koersen met bijna 60 procent. Als het hoogtepunt van de coronacrisis nu bereikt is en het aantal gevallen niet explosief toeneemt, kan de beurs stapje voor stapje herstellen en kan de index het verlies nog voor de zomer goedmaken.

Na een dieprode week zijn de beurzen maandag even op adem gekomen. Op de Brusselse aandelenmarkt steeg de Bel 20-index zelfs 0,99 procent tot 3.523,24 punten.

Hoe kunnen autoriteiten verdere koersval voorkomen?

Centrale banken kunnen de rente verder verlagen. De Fed, de Amerikaanse centrale bank, heeft dat afgelopen weekeinde min of meer al aangekondigd. In de VS is de rente 1,75 procent. Ook Christine Lagarde van de ECB wil een stapje zetten, hoewel de officiële rente in de eurozone al 0 procent is. Ze zou de negatieve rente voor banken die hun liquiditeiten moeten parkeren, kunnen verlagen van minus 0,5 naar minus 0,6 procent. Ook de overheden zouden door extra geld te spenderen een terugval van de economie kunnen voorkomen. Het land dat het zwaarst getroffen is (Italië) heeft daar de minste ruimte voor.

Wat doen de beleggers met hun geld als ze hun aandelen verkopen?

Ze zoeken veilige havens op. Dat zijn meestal de staatsobligaties van de landen met de hoogste kredietwaardigheid. Door de enorme vraag zijn de koersen van deze obligaties gestegen. Tegelijkertijd daalt het rendement. Op de tienjarige Amerikaanse staatsobligatie (treasury) is het rendement in twee weken gedaald van 1,60 naar 1,10 procent, op dat van de Duitse bunds is het negatieve rendement opgelopen van 0,55 naar 0,65, op dat van Nederland van 0,30 naar 0,48 procent. Ook de waarde van goud en virtuele munten zijn afgelopen weken gestegen.

Zat de aandelenmarkt niet al tijden te wachten op een correctie?

Al sinds het dieptepunt van maart 2009 is sprake van een onophoudelijke stijging van de koersen. Deels is die stijging geflatteerd doordat de centrale banken 13.000 miljard (13 biljoen) dollar in de markt hebben gepompt. Een deel van dat bedrag is besteed aan het kopen van aandelen. Ook de winsten van de bedrijven stegen in die hele periode. Een bedrijf als Heineken maakte in 2009 ruim een miljard euro winst en in 2019 3,6 miljard euro. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234