Zondag 28/02/2021

De comeback van de loden bal

Petanque is bezig aan een revival. Onder afgestudeerden en hippe dertigers is het spel deze zomer immens populair. Of het nu Gent, Brussel of Leuven is, overal schiet petanque als kool. 'Tot vier uur 's nachts, op Ricard en gin-Gini.'

"Hooliganisme op de petanquebaan!", schreeuwt een omstander wanneer de loden ballen keihard tegen de houten omrastering ketsen. De zon is halfweg onder, de bierglazen halfleeg. "Het is de winnaarsmentaliteit", verduidelijkt Jeroen, dertiger en lid van petanqueteam 'De Nihilisten' de hoogoplopende emoties.

Oord van overtreding: het grint achter de Leuvense klimzaal Hungaria. De baan ligt er sinds een maand en is een succes. "Met toernooien tot vier uur 's nachts, op Ricard en gin-Gini", vertelt veertiger Harald, die in de buurt een kapsalon uitbaat. "Al gaat het er ook gemoedelijker aan toe. En wat mooi is: de jeugd doet mee."

Platgeworpen grint

Dat jongeren vaker aan het petanquen slaan, is ook professor sportbeleid aan de KU Leuven, Jeroen Scheerder, niet ontgaan. "Petanque is buiten competitieverband merkbaar aan een revival bezig. Mensen gaan in het algemeen meer en meer recreatief aan sport doen. De stad speelt daarin een grote rol. Sport draagt dan ook bij aan de sociale gezondheid. En wat is gezelliger dan samen met vrienden en een goed glas wijn een spel spelen?"

Nanny, uitbaatster van het Gentse Parkkaffee, was al mee nog voor petanque hip werd. Het Parkkaffee wordt elke zomer in het Gentse Mariakerke opgebouwd en is bij hippe dertigers en jonge gezinnen erg geliefd. Naast het Parkkaffee werden in 1997 twee petanquebanen aangelegd. Sindsdien wordt het grint platgeworpen. Elke avond weer. Wie wil kan aan de toog een emmertje met ballen huren. Zware, loden kogels voor de anciens. Lichte, plastic exemplaren voor de kinderen. Wie de baan bespeelt, is tussen de acht en achtentachtig. Belangrijkste voorwaarde: mooi weer. Jaarlijks hoogtepunt van het petanqueseizoen: het personeelstoernooi. Dat won Nanny tweemaal, glimlacht ze, niet zonder trots.

Op kunstgrastapijt

Ook de Leuvense club 'Jeu de Boules' organiseert 's zomers wedstrijden. "Op unieke Leuvense locaties", zegt initiatiefnemer Bram Vandenbroeck (29), advertentie-expert bij Humo. "We zijn begonnen in het stadspark, en speelden al op het dak van het museum. Iedereen is bij ons welkom. Maar we merken dat vooral 25 tot 35-jarigen het tof vinden om een balletje te gooien."

Een leeftijdscategorie waar ook 'Les boulistes Bruxellois' toe behoren. "Wat begon als een partijtje petanque, is tot een symboolactie tegen het gebrek aan kwaliteitsvolle openbare ruimte geworden", vertelt mede-initiatiefnemer en grafisch ontwerper Bram Dewolfs (34).

Waarom petanque? "Omdat je er heel weinig voor nodig hebt. Wat ballen en een baan." Die rollen ze bij 'Les boulistes' gewoon op. "We spelen op een kunstgrastapijt dat we overal in Brussel uitleggen. Legaal of illegaal, het is een pop-uppetanquebaan."

Een andere troef is de eenvoud van het spel. "De spelregels zijn in een minuut uitgelegd", vertelt Dewolfs. "Dat maakt het voor iedereen toegankelijk, ongeacht culturele achtergrond."

Dat het een sociale sport is, moet je Reinold Borré niet vertellen. De voorzitter van de Vlaamse Petanque Federatie is een autoriteit wat petanque betreft. Het aantal Vlamingen dat recreatief petanquet schat Borré op 200.000. "Ja, petanque kent een enorme boost", wordt Borré enthousiast. Het geheim? "Petanque is sociaal. Iedereen doet het met iedereen. Van een stempelaar tot een minister", meent Borré.

Doping op de baan

Meer dan een balletje gooien, wordt het in het professionele Petanquecircuit. Daarin behoort België, met een derde plaats op het WK in Marseille, tot de wereldtop. "Onze absolute toppers kunnen ervan leven", vertelt Borré. "Van een sport die dopingvrij is", merkt hij fijntjes op. Is dat niet evident bij petanque? "Op het jongste WK zijn een Algerijn en een Tunesiër betrapt. Ze gebruikten kalmerende middelen." Als pastis op de verboden lijst staat, hebben enkelen alvast een positieve plas aan hun broek.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234