Donderdag 24/06/2021

Dubbelinterview

De clash tussen Almaci en Van den Brandt, kandidaat-voorzitters van Groen

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

Meyrem Almaci en Elke Van den Brandt doen zaterdag een gooi naar de voorzittersstoel van Groen. De ene profileert zich als scorende spits, de andere als spelverdeler die nu op de voorgrond treedt. Almaci: 'Ik ben gepassioneerd, ja. Is daar iets mis mee?' Van den Brandt: 'Ik heb meestal minder woorden nodig om me uit te drukken.'

Ze werkten in een vorig leven samen aan de VUB, waar ze niet enkel hun promotor deelden. De twee waren gebeten door het engagement voor Groen. Terwijl Elke Van den Brandt nog debatavonden organiseerde in het lokale jeugdhuis, was Meyrem Almaci, die iets ouder is, al woordvoerder van Jong Agalev. Nu staan ze oog in oog voor de voorzittersverkiezingen van Groen komend weekend. De leden beslissen op het congres zaterdag wie de partij de komende jaren mag leiden.

Inhoudelijk zitten ze grotendeels op dezelfde lijn: verder bouwen op de fundamenten die hun voorganger Wouter Van Besien legde. Het sociaal-economische blijft een belangrijke pijler naast de ecologische thema's. Tijdens het gesprek vullen ze elkaar aan, knikken vaak instemmend. Het verschil zit 'm vooral in de stijl.

Heeft het wel nut dat de Groenleden gaan stemmen zaterdag?

Almaci: "Die overeenkomsten tussen onze projecten zijn ook begrijpelijk. We zitten in dezelfde partij en hebben samen getimmerd aan de partij zoals ze nu is. Wie ecologist is, is inherent bezig met het sociale. Wie bezig is met het isoleren van huizen, is niet enkel bezig met het milieu. Het zal de energiefactuur naar beneden halen en ook voor de energiebevoorrading is dat een geweldig goede zaak. Het levert tegelijk jobs op in de bouw. Groen draagt solidariteit en rechtvaardigheid hoog in het vaandel, maar kijkt ook naar de draagkracht van mensen en planeet."

Van den Brandt: "Het is vooral een kwestie dat Groen nodig is. Meer dan ooit merk je dat. Groen zet belangrijk thema's op de agenda. Tijdens de campagne hamerden we op de vermogenswinstbelasting, wel het staat nu in het centrum van het debat. Elke dag regent het opiniestukken die ons gelijk geven. Er is momenteel een enorm vruchtbare bodem voor Groen. En dat moeten we ook verzilveren."

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Maar de vraag was eigenlijk, waar ligt het verschil nu tussen jullie?

Almaci: "Wie spelverdeler wil zijn, moet eerst het voortouw nemen. Ik denk dat je daarvoor een sterke persoonlijkheid nodig hebt, iemand die de spitsenrol op zich moet nemen. Iemand die in debatten niet alleen standhoudt, maar die debatten ook wint. En daar ligt het verschil tussen de twee kandidatenduo's. Links moet smoel krijgen. Op rechts wordt telkens maar herhaald dat er geen alternatief is, maar dat wordt telkens opnieuw doorprikt. Het kan wel degelijk anders."

U hebt geen smoel, mevrouw Van den Brandt.

Van den Brandt: "Als je zegt dat ik geen debat kan winnen, dan klopt dat niet. In Brussel hebben we de verkiezingen gewonnen en haalden we meer dan 20 procent. Ik heb veel achter de schermen gewerkt. Ik treed nu uit de schaduw, maar ik weet dat ik er kan staan. We moeten meer zijn dan verontwaardigd. De mensen kijken naar politici voor oplossingen."

Almaci: "Daar ben ik het mee eens."

Van den Brandt: "Als ik vandaag de krant opensla, wat lees ik dan? De Wever die de socialisten uitscheldt voor criminelen, Laurette Onkelinx die alle remmen losgooit in het parlement. Je waant je in oorlogsgebied! Dit is nog altijd België. Mensen willen die moddercatch niet. Ze willen politici die elkaar opzoeken en samen oplossingen uitwerken. Ik pas voor een boksmatch."

Onkelinx geeft de oppositie wel smoel, zou je kunnen zeggen.

Van den Brandt: "Ik ben dat echt beu. Al dat gehakketak in de politiek. Ik denk dat het geroep op lange termijn niet werkt. Wij hebben steeds op de inhoud gewerkt door tijdens het debat in de Kamer naar de cijfers te vragen en ons te focussen op de inhoud. Op lange termijn zal dit ook resultaat opleveren."

Almaci: "Er is niets hatelijker dan iemand op tv te zien die afgetraind en afgelikt is. Omdat je dan ook ziet dat je het niet meent. Ja, ik ben gepassioneerd. Maar wat is daar mis mee? Het is zeer duidelijk waar ik voor sta. Sinds wanneer is duidelijk communiceren geen troef meer in de politiek? Mijn hart ligt ook bij het politieke project. Het is als boegbeeld enorm belangrijk om je dossiers te kennen, maar ook te weten wat mensen inspireert en zelf een inspiratiebron te worden. Die rol wil ik ook spelen. Ik wil naast de hoofden ook de harten van de mensen overtuigen.

"Ik heb bij mijn tussenkomsten in de Kamer nooit op de man gespeeld, enkel op de inhoud. Degelijkheid met pit, dat is waar ik voor sta. En net dat hebben we nodig in het fel veranderende politieke landschap."

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Maar inhoudelijk is er geen breuk?

Almaci: "Dat klopt niet helemaal. Het sociaal-economische thema hebben we naar ons toe getrokken en dat moeten we vast blijven houden. Maar we zeggen in ons project dat we meer aandacht moeten besteden aan cultuur. Het is dat domein dat de creativiteit enorm stimuleert en creativiteit is nodig voor innovatie.

"Een tweede project is dat van de deeleconomie. Een paar weken geleden heeft de (vrouwenvereniging) KVLV daar een hele dag rond georganiseerd. Sharing is caring, leefstraten, deelauto's, de voorbeelden die vanonderuit opborrelen zijn eindeloos. Eigenlijk hebben ze hetzelfde uitgangspunt als Groen. In plaats van te zeuren en te klagen, steken ze de handen uit de mouwen en bieden ze oplossingen aan."

U gaat de KVLV-vrouwen overtuigen om op Groen te stemmen?

Almaci: "Uit kiesonderzoek blijkt dat 36 procent overweegt om op Groen te stemmen. We hebben een warm verhaal dat iedereen aanspreekt, ook de KVLV-vrouwen."

Zijn die twee domeinen voor u dan niet belangrijk, mevrouw Van den Brandt?

Van den Brandt: "Cultuur en deeleconomie zijn erg belangrijk voor ons. Maar ook op de sociaal-economische thema's moet Groen aanwezig blijven. Daarnaast willen we de mensen erop wijzen dat klimaat en milieu ook over hen gaat. Die link tussen milieu en gezondheid is daarom zo belangrijk. Een stukje groen in de buurt maakt je gelukkiger. Zuivere en gezonde lucht voor je kinderen is ook echt iets tastbaars."

Almaci: "Dat is ook fundamenteel voor ons. Er zijn momenteel 200.000 kinderen met astma. Mijn eigen kinderen, die te vroeg geboren waren, hebben hun eerste twee levensjaren aan de aerosolmachine gehangen. Dat moet Groen aan de kaak stellen."

Wouter Van Besien werd bij zijn afscheid als voorzitter bedolven onder de complimenten. Heeft hij dan echt geen fouten gemaakt?

Van den Brandt: "Het gaat goed met Groen. We gaan op het congres ons achtduizendste lid in de bloemetjes zetten. We hebben nog nooit zoveel leden gehad. We zitten in meer dan de helft van de centrumsteden in het bestuur en in meer dan vijftig gemeentes."

Maar ondanks het potentieel geraakten jullie de voorbije verkiezingen niet boven de grens van 10 procent. In de jaren '80 haalde Agalev betere resultaten.

Van den Brandt: "Die openheid die er nu is, is er nog nooit geweest. Nooit hadden we dezelfde geloofwaardigheid als nu. Nu is het zaak om dat potentieel om te zetten. Het terrein ligt open voor ons, we moeten dat nu veroveren. De nieuwe voorzitter zal stevige fundamenten erven, nu is het zijn taak om daar een mooi huis op te zetten."

Almaci: "Wouter was de juiste man op de juiste plaats. Vera Dua heeft na 2003 de partij opnieuw op de kaart gezet, Mieke Vogels heeft ze verder uitgebouwd. Wouter heeft naast de groene ook een sociale poot neergezet. We hebben allemaal mee aan de kar getrokken. In de voorbije campagne zijn er maar twee partijen op vooruitgegaan. Dat is de N-VA met een gigantische personencultus, en dan is er Groen. Wij groeien gestaag, nu moeten we de volgende stap zetten."

Mogen jullie afgerekend worden als jullie bij de verkiezingen in 2019 niet die 10 procent halen?

Van den Brandt: "Ik wil in de eerste plaats afgerekend worden op de lokale verkiezingen. Daar ligt de sleutel. Niet alleen omdat we een partij zijn die van onderuit werkt, ook omdat we zien: waar we lokaal sterk staan, scoren we ook op nationaal niveau. De vraag is: in hoeveel gemeenten kunnen we in die lokale besturen inbreken? In 2019 wil ik niet alleen boven die 10 procent, maar ook in die regeringen inbreken. Want met het beleid dat we nu krijgen is het wel duidelijk: zonder de groenen komt er geen sociaal beleid en geen klimaatbeleid."

Almaci: "Het scenario dat Elke schetst is scenario A. Degene die de sleutel in handen heeft, zit op het Antwerpse stadhuis. Als die man het in zijn hoofd haalt om op een bepaald moment een communautair thema in de ether te smijten, dan zal de regering er liggen. Je moet ook niet naïef zijn in de politiek."

Van den Brandt: "Ik hoop op politieke stabiliteit, maar anderzijds hoop ik allerminst dat deze regering vijf jaar lang dit beleid mag blijven uitzetten."

Almaci: "We hebben nu de hete herfst. Maar als je kijkt hoe de CD&V geen alternatieve meerderheid wil vormen rond de vermogenswinstbelasting, dan houden ze de mensen voor het lapje. Ze zeggen nochtans dat ze grote voorstanders zijn. Hoe lang ga je deze tweespalt blijven volhouden? Ook Maggie De Block werd al teruggefloten door Bart De Wever."

De banden met het middenveld zijn cruciaal in tijden van sociale onrust. Ook daar willen jullie alletwee op inzetten.

Van den Brandt: "Wouter Van Besien heeft op dat vlak al een aantal stappen gezet. Op dat vlak kunnen we nog meer bruggen bouwen. De vakbonden zijn terecht kwaad over de indexsprong, maar ook de onderwijsnetten zijn misnoegd over de hervormingen die Crevits wil doorvoeren. Die zijn nefast voor onze scholen. Het is ook beweging.net dat gaat betogen tegen de regering."

"Als Crevits dan al een petje heeft van ACW, dat ze het dan maar snel aan spullenhulp geeft. Hetzelfde voor minister Vandeurzen. Een schande dat hij zich nog een ACW-minister durft te noemen. Er wordt bespaard op Welzijn, ondanks alle mooie woorden. De sector moet het met 250 miljoen minder doen en daar staan amper 65 miljoen investeringen tegenover."

Maar hoe reëel is uw invloed?

Almaci: "Het feit dat we ongebonden zijn is net onze sterkte. Zo kunnen we naar heel veel groepen op het middenveld de hand reiken. Dat is ook iets wat een voorzitter moet doen. We zijn een relatief jonge partij. En dat geeft ons de vrijheid om de hand uit te steken naar mensen die niet in een zuil zitten. Tegelijk zijn heel wat van onze leden actief in het diverse middenveld: armoedebeleid, milieubeweging, maar ook vakbonden. En die brengen bijzonder interessante perspectieven binnen. Dat is ook het model van de toekomst om de diversiteit die in de samenleving bestaat ook de ruimte te geven in politieke projecten."

Jullie reiken andere organisaties de hand. Ook de sp.a?

Van den Brandt: "We blijven een autonome partij. We zitten samen in de oppositie met de sp.a, dus zullen we met hen op bepaalde dossiers samenwerken. Zoals we in het Vlaams Parlement ook samenwerkten met Open Vld in de vorige legislatuur."

Almaci: "Ik beaam wat Elke zegt. We vinden samenwerken erg belangrijk, maar we hebben duidelijk onze eigen koers. Ik hoop dat de sp.a haar elan hervindt. Wij zijn geen stembrekers. Maar hoe een samenwerking er moet uitzien, dat is een oefening die we de komende jaren gaan moeten maken. Laat ons eerst ons eigen project uitbouwen."

De polarisatie zit u beiden hoog.

Almaci: "Voor mij is het zelfs persoonlijk. Ik ben opgegroeid in armoede, racisme heb ik aan den lijve ondervonden. Ik heb mezelf altijd als bruggenbouwer gezien. Ik wil dat mensen elkaar beginnen ontmoeten. Maar ik zie het omgekeerde: mensen worden steeds verder uit elkaar gedreven. Daar verzet ik me tegen."

U kunt de eerste Vlaamse partijvoorzitter worden met vreemde roots. Is dat in enige vorm relevant voor u?

Almaci: "Het is wie ik ben. Ik heb het zelf meegemaakt hoe het is om geconfronteerd te worden met vooroordelen. Van in de kleuterklas tot hier in het Parlement. Ik weet wat het is om te horen van anderen dat zij beter weten wat goed voor je is in je leven. Dat je maar beter geen aso gaat doen, dat je maar beter geen universiteit gaat doen, dat ik me als allochtoon in het Parlement maar beter zou bezighouden met asiel en migratie en niet met fiscaliteit. Het grootste compliment dat ik krijg is als ze over me zeggen: "Meyrem Almaci, dat is die Antwerpse met die moeilijke naam." Dat toont aan dat ik naam heb gemaakt door te hameren op de inhoud, niet door mijn achtergrond."

Voor u staat er veel op het spel, mevrouw Almaci. Het is nu of nooit.

Almaci: "Dat maken jullie ervan (lacht). Bij de vorige voorzittersverkiezingen hebben ze binnen de partij aan mijn mouw getrokken om me kandidaat te stellen. Ik heb toen gepast, omdat ik op dat moment nog een kinderwens had. Als ik het niet haal, dan is dat zo. Ik zal mijn werk in het Parlement gewoon voortzetten en me blijven vastbijten in de financiële dossiers, zoals ik altijd heb kunnen doen."

U hebt niets te verliezen, mevrouw Van den Brandt. Maar is de race al niet gelopen? Volgens insiders is Almaci torenhoog favoriet.

Van den Brandt: "Dat zullen we zaterdag zien. Er zal nog fel gedebatteerd worden. Het zijn de Groenleden die beslissen, en zij kunnen weleens verrassen."

Elke Van den Brandt, de spelverdeler

- 34 jaar, groeide op in Antwerpen

- werkte aan de VUB, waar ze onderzoek deed naar gendergelijkheid op de arbeidsmarkt

- zetelde van 2009 tot 2014 in het Brussels Parlement

- nu actief als Vlaams Parlementslid, houdt zich vooral bezig met Welzijn

- werd heel even genoemd als mogelijk Brussels staatssecretaris, maar Groen viel uit de regering

- volgde Björn Rzoska in 2013 op als ondervoorzitter, aan de zijde van Wouter Van Besien

- was de voorbije verkiezingen campagneleider voor Groen

- haar running mate is Kamerlid Wouter De Vriendt

- heeft gelijkaardig profiel als Van Besien: de spelverdeler, die de andere laat scoren

Meyrem Almaci, de spits

- 38 jaar, geboren en getogen in Sint-Gillis-Waas, in een Turks arbeidersgezin

- werkte aan de VUB, waar ze onderzoek deed naar diversiteit in hoger onderwijs

- werd in 2000 gemeenteraadslid in Beveren, was ook een tijdlang woordvoerder bij Jong Agalev

- sinds 2007 federaal parlementslid, maakte naam in de Dexiacommissie en als fractieleidster

- is ook fractieleider in de gemeenteraad van Antwerpen

- haar running mate in de voorzittersverkiezingen is Jeremie Vaneeckhout, schepen in Anzegem

- enorm populair bij de basis, profileert zich als 'scorende spits'

- kan de eerste Vlaamse partijvoorzitter worden met vreemde roots

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234