Vrijdag 24/09/2021

reportage

"De cipiers toonden hoe het moest"

Vakbondsmilitanten aan het Brusselse Zuidstation. Beeld © WOUTER VAN VOOREN
Vakbondsmilitanten aan het Brusselse Zuidstation.Beeld © WOUTER VAN VOOREN

Opgezweept door de achterban, drukt de Franstalige vakbond op het gaspedaal. Niet enkel het spoor, maar het land moet plat, tot de regering toegeeft. 'Dit gaat niet alleen over verlof.'

"De mensen zijn het beu. Ik roep mijn collega's van de andere openbare diensten op om volgende week, net als wij, het werk neer te leggen." Michel Abdissi, sterke man bij de socialistische spoorvakbond CGSP, spreekt op de middag aan het Brusselse Zuidstation de pers toe.

"We gaan door tot de directie toegeeft", zegt hij onder luid applaus van de samengetroepte militanten. Meteen daarna stapt hij het gebouw achter hem binnen voor een nieuwe vergadering met de NMBS-top. Zonder resultaat, zo blijkt later. De staking op het spoor gaat vandaag gewoon voort.

"Dit gaat niet enkel over verlofdagen", zegt Jordan. De jonge treinbegeleider staat met een groepje collega's naast een rokende barbecue. Hij legt aan vakbondsafgevaardigde Filip Peers uit wat er volgens hem aan de hand is. De top heeft het verkorven voor Jordan. "De communicatie is een ramp. We horen die managers nooit. Ze zijn nochtans met genoeg." Om zich dan te richten tot de délégué: "En waar zitten jullie trouwens? We moeten altijd van collega's vernemen als er iets foutloopt. Jullie zien we niet."

Wat Jordan en zijn maats proberen duidelijk te maken: de staking komt van onderen uit. Het zijn de werknemers zelf die in opstand komen. Tegen moeilijke werkomstandigheden, de apathie van de NMBS-top en het regeringsbeleid. Van het vijftigtal mensen dat is samengetroept op het pleintje heeft slechts de helft een jasje aan van de vakbond.

"We zijn hier als werknemers", zegt Besim, die er is komen bijstaan. "En we nemen het op voor élke werknemer, ook buiten de NMBS. Dit is de enige manier om onze stem te laten horen." Besparingen bij de overheidsdiensten, de pensioenen en vooral de hervorming van de 38 urenweek. De grieven passeren allemaal de revue. Het feit dat de MR, als enige Franstalige regeringspartij, nog maar 20 procent haalt in de peilingen is het bewijs dat het beleid niet gedragen is.

Opgezweept door de achterban zien de Franstalige vakbondsleiders geen andere optie dan zich onverzettelijk op te stellen. Bij de cipiers voltrok zich een gelijkaardig scenario. Het eerste akkoord dat de bonden sloten, werd door de achterban afgewezen. Voor het nieuwe akkoord ziet het er niet best uit. "Zij hebben getoond hoe het moet", is het weerkerende argument aan de stakingsbarbecue. "En je ziet ook dat het werkt. Geens is al aan het toegeven."

En dan is er nog het sociale protest in Frankrijk dat al meer dan een week aanhoudt. In Franstalig België wordt massaal naar de journaals van TF1 en France2 gekeken, waar de bonden het nieuws domineren. Komt de inspiratie ook daar vandaan? "We voeren onze eigen strijd", is het ferme antwoord van topman Abdissi. Hij wil de vergelijking niet maken. Jordan wel. "Ook de collega's van SNCF zien af. Natuurlijk volg ik dat allemaal. Je ziet dat Les Nuits Debout (burgerbeweging, RW) ook naar Brussel komt. In heel Europa wordt strijd gevoerd tegen sociaal onrecht."

Geen steun van Di Rupo

De woede van de bonden richt zich, net als in Frankrijk, tegen de regering, maar is dit een politieke staking? Met andere woorden: wordt het sociaal protest ook aangevuurd door de linkse partijen? Het extreemlinkse PTB heeft mannetjes aan het piket. "Het is duidelijk dat de partij alles op alles zet om het sociaal verzet te ondersteunen", zegt Pascal Delwit, politoloog aan de ULB.

Bij de PS ligt dat anders. Want hoewel Elio Di Rupo dinsdag nog vrolijk meestapte in de grote betoging, beperken de socialisten zich in eerste plaats tot de oppositie in het parlement. "Voorzitter Di Rupo is er als de dood voor dat dit een communautair conflict wordt", zegt Delwit. "Bovendien is de spontane staking slecht gevallen bij intellectueel links. Studenten konden niet naar hun examens, mensen niet naar hun werk. Ook veel PS-burgemeesters zijn bezorgd over het imago van Wallonië. Het beeld van de 'eeuwige stakers' stoot toeristen en investeerders af, terwijl ze hun gemeente er net bovenop willen helpen."

Di Rupo zelf neemt afstand van de spoorstaking. "Het is natuurlijk niet zo dat we elke dag de bonden opbellen om te zeggen wat te doen. Zo werkt het niet", zegt hij. "Ik betreur wat er nu gebeurt en vooral dat de reizigers weer de dupe zijn." En de communautaire spanning? "Het verzet is even groot in Vlaanderen, merkte ik."

Steun van de PS of niet, de militanten aan het Zuidstation gaan door "zolang het nodig is". Volgende week dinsdag volgt een nieuwe betoging van de overheidsdiensten, ook was er al een nieuwe spoorstaking aangekondigd. Hoe lang kan dit nog duren? "Wacht tot het EK begint", zegt Delwit. "Het enthousiasme zal getemperd zijn. En probeer dan maar eens in de media te komen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234