Maandag 29/11/2021

De Chinese tijger die onze industrie moet redden

Wat Sony voor Japan is en Samsung voor Zuid-Korea, dat moet Aigo voor China worden. Dat is de droom van zijn flamboyante stichter Feng Jun (42). Prestigieuze sponsorcontracten met Manchester United en het Formule 1-team McLaren moeten het Chinese elektromerk op de wereldkaart krijgen. Belgische politici hopen dat Feng ons land zal uitkiezen als Europese uitvalsbasis voor Aigo (DM 30/1). Maar ook de buurlanden lonken naar zijn investeringen. Emmanuel Vanbrussel

Volgens de legende begon de ondernemerscarrière van Feng Jun in 1992 met een startkapitaal van omgerekend 33 dollar. De pas afgestudeerde burgerlijk ingenieur raakte geïnspireerd door de economische hervormingsplannen van politieke leider Deng Xiaoping en startte een handeltje in toetsenborden en computertassen op. Twintig jaar later staat hij aan het hoofd van een imperium in consumentenelektronica met 1.900 werknemers. Feng blijft wel discreet over de verkoop en de winst. Aigo mikt met zijn camera's, mp3-spelers, usb-sticks en andere gadgets op een omzet van 1,8 miljard euro tegen 2015, is het enige wat een directeur recentelijk kwijt wilde.

"Feng is een van de weinige Chinese topindustriëlen die zijn weg gebaand heeft buiten het circuit van staatsbedrijven", zegt China-expert Jonathan Holslag (VUB). "Dat is dankzij een eigengereide managementstijl en - bovenal - een neus voor marketing. In de Chinese hypercompetitieve markt is zijn bedrijf Aigo dan niet meteen de trendsetter in technologie geweest, het was zonder meer een van de meest agressieve spelers in publiciteit."

"Grote Chinese bedrijven als Costco, Huawei en de rederijen werden groot dankzij de sterke steun van de overheid. Aigo behoort tot de nieuwe generatie groeibedrijven die bewijzen dat het ook op eigen kracht kan", bevestigt Zhang Haiyan, onderzoeker bij Euro-China Center van de universiteit Antwerpen. Dat betekent niet dat Feng het politieke gelobby volledig links laat liggen. Zhang: "Hij onderhoudt contacten met de overheid. Je kunt in China nu eenmaal geen zaken doen zonder steun van de regering."

"In Europa heeft men daar misschien geen goed beeld van, maar zoals Feng lopen er in China tientallen succesondernemers rond", zegt Philippe Snel, als vennoot bij advocatenkantoor De Wolf werkzaam in Shanghai. "Al springt hij er toch een beetje uit. Feng is een flamboyant figuur, een voortrekker van de jonge generatie die het gemaakt heeft."

Fengs neus voor marketing leidde tot prestigieuze partnerships met Manchester United, Formule 1-team Mc Laren en Disney. Aigo sloot in 2009 een vijfjarig samenwerkingscontract met ManU. Clubicoon Bobby Charlton vloog persoonlijk naar Peking om de deal, volgens de partijen een van de grootste commerciële deals uit de geschiedenis van de voetbalclub, te beklinken. Drie jaar eerder lukte Feng hetzelfde met McLaren Mercedes, waardoor zijn merk voortaan op het shirt van Lewis Hamilton prijkt.

Het is een win-win. De westerse sportmerken krijgen zo vlotter toegang tot de lucratieve Chinese markt, terwijl Aigo naambekendheid kan genereren in het Westen. Al speelt wellicht ook mee dat stichter Feng gewoon een grote sportliefhebber is. Feng sponsort het olympisch museum in Lausanne en mocht even de olympische toorts dragen toen die in 2008 zijn tocht van Athene naar Peking maakte. "Als eerste van de Chinese hightech", verklaarde hij trots.

Aigo staat wellicht niet toevallig synoniem voor 'patriot'. Zhang: "Een Chinees kiest niet zomaar een naam die verwijst naar patriottisme en nationalisme. Er schuilt zeker een ideologisch idee achter, een uiting van nationale trots."

"Feng is een man met een missie. Hij wil bedrijven als Sony overtreffen en echte internationale merken ontwikkelen, vandaar zijn belangstelling voor sponsoring van prestigieuze sportclubs", zegt Holslag. "Feng heeft er een persoonlijke erezaak van gemaakt om zijn marktpositie te verstevigen door intellectuele eigendomsrechten optimaal te benutten en die van concurrenten als Toshiba en HP aan te vechten. Feng wil daarmee niet alleen ruimte creëren om marktaandeel te winnen, maar ook aantonen dat Chinese bedrijven niet onder hoeven te doen."

België, of toch Denemarken

Geeft Feng Jun binnenkort de Belgische economie een grote impuls? Een groep van honderd bedrijven rond Aigo, de zogeheten Aigo Entrepreneurs Alliance, zou klaar staan om België als uitvalsbasis te kiezen, zo kondigde vicepremier Vincent Van Quickenborne (Open Vld) aan van op het World Economic Forum in Davos.

"De alliantie overweegt sterk om zich op korte termijn in ons land te vestigen als uitvalsbasis", besluit de minister na zijn gesprek met Feng, overigens een van eliteleden van de Davosclub. Onder meer Gree, de grootste aircoproducent wereldwijd, en frisdrankproducent Huiyan Juice Group zouden deel uitmaken van de groep investeerders.

Feng en co. hebben hun keuze wel nog niet gemaakt. Op 17 februari valt in Peking formeel de beslissing. "We weten ook nog niet wat de plannen zijn", zegt directeur Jan Dhaenens van Air Trade Centre, de huidige Belgische verdeler van Gree-airco's. "Door het Chinese nieuwjaar liep de communicatie de voorbije twee weken moeilijk. Volgende week komt een delegatie naar België en zullen we meer weten. Het is Gree zeker niet te doen om productie in Europa, maar wel om distributie, logistiek, onderzoek en ontwikkeling en commerciële activiteiten."

Philippe Snel, ook voorzitter van de Kamer van Koophandel China-Benelux, waarschuwt voor voorbarige euforie rond het mogelijke contract. "Dit is nog maar een eerste stap. Er is veel concurrentie, zoals dat voor alle Chinese investeringen in Europa geldt. Alle landen en streken zijn geïnteresseerd in de Chinese investeringen. Antwerpen concurreert met Rotterdam. Brussel met regio's als Frankfurt, Parijs of Londen. Vergeet ook bijvoorbeeld Rijsel en Noord-Frankrijk niet. Maar het is nuttig voor België om op de kaart te staan. "

In december 2011 bracht een Chinese delegatie onder leiding van Feng nog een bezoek aan verschillende Europese landen. Ze bezochten niet alleen België, maar ook Nederland en Denemarken. Zhang: "Ik ben verbaasd over het nieuws dat België nu op de shortlist staat, want Feng Jun heeft onlangs in een Chinese krant verklaard dat hij vanaf maart met een groep van 25 IT-bedrijven in Denemarken gaat investeren. Is die deal niet rond of wil Feng druk zetten op Denemarken? Dat zijn allemaal mogelijkheden."

Nog een scenario: de IT-cluster trekt naar Denemarken en voor andere activiteiten zoeken de Chinezen een centraler gelegen draaischijf, bijvoorbeeld België. Holslag: "Ik verwacht dat Feng in Europa niet op één paard zal wedden, maar zijn onderzoeks- en distributieactiviteiten zal verspreiden om zo optimaal zichtbaarheid te verwerven. Als Feng kiest voor ons land, dan zou dat een belangrijke brug kunnen zijn voor onze bedrijven om toegang te krijgen tot de Chinese markt."

De Aigobaas kan ook de regionale concurrentie binnen een land uitspelen. Brussels minister van Economie Benoît Cerexhe zou graag de 25 IT-bedrijven naar Neder-Over-Heembeek halen. Vlaams minister-president Kris Peeters hoopt dan weer dat er "vrij snel een positieve beslissing voor een vestiging in Vlaanderen genomen zal worden" en wijst op de troeven van de Vlaamse havens.

Hoe dan ook, het is de struise Feng die de lakens uitdeelt. "Hij is de onbetwiste leider van de Chinese bedrijvengroep. Dat leiderschap krijg je automatisch als je succes oogst in eigen land", zegt Zhang.

Nog andere bedrijven

Dat de Aigobaas een rist bedrijven in zijn zog meetrekt, is niet ongewoon. Zhang: "Een bedrijvenalliantie geeft je meer visibiliteit." Snel: "De bedrijvengroep rond Feng is geen unicum. Er bestaan tientallen gelijkaardige allianties. Het zijn businessclubs die een beetje vergelijkbaar zijn met de Warande. Zo is de Kingdom Club van Chen Feng, de man achter Hainan Airlines, al langer bij ons actief." Dhaenens: "Het zijn eerder losse verbanden. Gree heeft niets te maken met de genoemde fruitsappenproducent. Ze behoren alleen tot dezelfde club."

Chinese bedrijven proberen al enkele jaren voet aan wal te krijgen in België. Het jonge Chinese autobedrijf Geely zwaait de plak bij Volvo Gent. De familie Fung uit Hongkong kocht onlangs de Brusselse handtassenmaker Delvaux. De Leuvense technologiebedrijf Option sloot een samenwerkingsverband met zijn vroegere Chinese aartsrivaal Huawei.

Specialisten voorspellen dat die beweging nog zal versnellen. Holslag: "Aigo maakt zonder meer deel uit van een voorhoede Chinese firma's die het internationaal kan maken zonder de economische oorlogskas Peking."

Zhang: "Aigo staat vooral sterk in de zogeheten low-endproducten en wil nu de stap maken naar meer innovatieve producten. Vandaar dat Chinese bedrijven als Aigo zo graag naar Europa willen komen. Je kunt hier nieuwe technologieën ontwikkelen én een nieuwe markt ontwikkelen."

In China gespecialiseerde advocaten als Philippe Snel moeten zich aanpassen. "Vroeger ging het alleen om westerse bedrijven die op de Chinese markt wilden komen. Nu stellen we vast dat Chinese bedrijven almaar meer geïnteresseerd zijn om hun intrede te doen op de Europese markt en daartoe een 'target list' maken. De Chinezen willen hun bedrijven internationaliseren. Al mag je dat niet overdrijven. Voor een Chinees bedrijf blijft zijn belangrijkste markt China zelf."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234