Vrijdag 23/10/2020

Milieuvervuiling

De Chinese 'inconvenient truth': waarom deze docu China wél wakker schudt

Het Plein van de Hemelse Vrede in Peking, gehuld in een dikke laag smog.Beeld AFP

China praat eindelijk over zijn vervuiling. In amper enkele dagen is onderzoeksjournaliste Chai Jing erin geslaagd haar landgenoten bewust te maken van de extreme luchtvervuiling in het land. Haar documentaire 'Under the dome' ging viraal en wordt volgens The Guardian zelfs vergeleken met 'An inconvenient truth' van Al Gore.

De documentaire biedt een grimmige blik op de ellende die de luchtvervuiling in China veroorzaakt. Met haar persoonlijke verhaal, interviews, sterk beeldmateriaal en wetenschappelijke bewijzen bereikt Chai Jing wat milieuactivisten al jaren nastreven: de ernst van de situatie doen doordringen bij de Chinese bevolking. De film werd zaterdag gelanceerd en werd sindsdien al meer dan 100 miljoen keer bekeken.

Chai, die voor de Chinese staatstelevisie werkt maar deze documentaire volledig zelf financierde, stortte zich op de milieuproblematiek nadat haar dochter geboren werd met een goedaardige tumor. "Voordien maakte vervuiling me niet bang", zegt ze in de film. "Ik droeg nooit een masker. Maar wanneer je een leven in je draagt, zijn de lucht die dat kind inademt en het voedsel dat het krijgt jouw verantwoordelijkheid. En dan voel je de angst."

De luchtvervuiling is in China zo erg, dat gebouwen vaak niet te zien zijn in de mist.Beeld REUTERS

Regering reageert verrassend

Net als Al Gore in 'An inconvenient truth' schetst Chai een beangstigend beeld aan de hand van grafieken, interviews met politici en experts en confronterende video's. Ze is kritisch voor de Chinese regering, die met haar lakse regelgeving en met haar focus op snelle groei de menselijke gezondheid in gevaar heeft gebracht.

De reactie van de regering is dan ook op zijn minst verbazingwekkend te noemen. Ondanks de scherpe kritiek heeft ze absoluut in het geheel niets ondernomen om de documentaire van video-sharingsites te verwijderen of discussies over het onderwerp op het internet te censureren. De recent aangestelde minister voor Milieubescherming, Chen Jining, was zelfs gul met lofbetuigingen en stelde dat de documentaire "de groeiende publieke bezorgdheid om het milieu en de gezondheid weerspiegelt".

Vorige maand bleek nog uit een rapport dat negen op de tien Chinese steden er vorig jaar niet in slaagden de vooropgestelde luchtnormen te behalen. 350.000 tot 500.000 premature overlijdens werden gelinkt aan de giftige lucht. De studie noemde Peking "zo goed als onbewoonbaar voor mensen".

Vooraanstaand milieuactiviste Ma Jun stelt dat 'Under the dome' er komt op een moment waarop de Chinese overheid onder grote druk staat om het probleem aan te pakken. Ze noemt de documentaire "een van de belangrijkste bijdragen aan de publieke bewustwording aller tijden". "Het feit dat de film groen licht krijgt om uitgezonden te worden en dagenlang intens besproken mag worden, toont een bereidheid om het probleem onder ogen te zien in de plaats van het te ontwijken", zegt ze aan The Guardian.

In de eerste tien minuten van haar documentaire, te zien in onderstaande video, vertelt Chia Jing over de tumor waarmee haar kind geboren werd en toont ze schokkende beelden van de luchtvervuiling in China.

Beeld EPA
Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234