Zaterdag 16/01/2021

De Chèvre & Lait van

Hoe een Zwitserse racer zijn naam, zijn auto en zijn geld verloor aan Detroit

Louis Chevrolet

De naam Chevrolet staat symbool voor de ware Amerikaanse

spirit, merk van het volk. Nochtans werd stichter Louis Chevrolet geboren in Zwitserland. Als jonge twintiger emigreerde hij naar het beloofde land, op zoek naar de American dream.

Tevergeefs, want hij deed afstand van zijn naam en zou nooit

profiteren van het succes. We volgden het spoor van een

ongelukkige autobouwer.

Door Veerle Helsen

"Louis, ik wil dat je vanaf nu sigaren rookt in plaats van die goedkope sigaretten. Dat past beter bij ons imago", zei William 'Billy' Durant - pater familias van het Amerikaanse General Motors in 1914 tegen Louis Chevrolet, die bekendstond om het smeulende sigarettenpeukje in zijn mondhoek. "Ik heb je mijn auto verkocht, ik heb je mijn naam verkocht, maar mijn ziel krijg je nooit", antwoordde Chevrolet. Hij keerde zijn eigen bedrijf de rug toe, en de American dream die hij zorgvuldig had opgebouwd, spatte helemaal uit elkaar.

La Chaux-de-fonds, Rue du Grenier 22. Een flatgebouw waarin onderaan het plaatselijke office du chômage is gevestigd. Niks herinnert nog aan het geboortehuis van de man met de fameuze autonaam. Het gemeentebestuur besefte te laat welke beroemde inwoner in hun dorp geboren werd. Misschien wel omdat ze een nog beroemdere inwoner hadden, Le Corbusier. Vandaag herinnert in dit Zwitserse dorpje enkel nog de Rue Louis Joseph Chevrolet aan zijn bestaan.

Vader Chevrolet verhuisde met zijn vrouw en vijf kinderen in 1887 naar het Franse Beaune in de Bourgogne, misschien wel omdat ze katholiek waren en enkele jaren daarvoor alle katholieke priesters uit Zwitserland waren gezet. Volgens andere bronnen was de concurrentie van horlogemakers in La Chaux-de-Fonds te groot.

Op naar het Franse Beaune, zo'n 200 kilometer verder. Van de toenmalige koers- en fietsenreparateur Roblin is niks terug te vinden in de stad met de kleurrijke daken. Louis werkte daar als tiener en sloot zich aan bij de fietsclub Vélo Populair Beaunois. We rijden door de heuvels en langs het plaatselijke meer Lac Saint Point, hier nam Chevrolet deel aan fietswedstrijden. Wie in de archieven van de plaatselijke krant snuistert, stuit op ronkende titels die hem te beurt vielen, maître de la pédale bijvoorbeeld, vanwege zijn overwinningen. Voorbodes van zijn latere carrière. Ook in Beaune springen ze niet al te slim om met de wereldberoemdheid van hun inwoner. We vinden er enkel de Rue Gaston Chevrolet. De straat was bedoeld als eerbetoon aan Louis, maar het bestuur had de verkeerde naam doorgekregen.

Volgens de legende ontmoette Chevrolet bij Roblin de Amerikaanse miljonair Vanderbilt, die kwam vragen om zijn auto te repareren. Vanderbilt zou hem op het idee gebracht hebben naar de VS te verhuizen. Maar, noblesse oblige, in eerste instantie verhuisde Chevrolet naar Parijs, waar hij bij autofabrikant Darracq aan de slag ging.

Toen hij voldoende geld verzameld had, maakte hij in 1900 de oversteek naar Montreal in Canada, waar hij bijkluste als coureur en monteur. Die woorden betekenden toentertijd hetzelfde, want enkel monteurs mochten met auto's racen omdat benzinemotoren met de hand moesten worden aangezwengeld en de apparatuur weleens kon terugzwaaien. Enkele maanden later verkaste hij alweer, ditmaal naar New York. Hij ging er werken bij de Amerikaanse tak van het Franse automobielbedrijf De Dion-Bouton.

In 1905 haalde hij voor het eerst de voorpagina's van de kranten, toen hij zijn debuutrace won en en passant een nieuw snelheidsrecord op de mijl liet noteren. En dat allemaal met een Fiatje. Later zou hij ook het snelheidswereldrecord op zijn naam zetten: 191,5 km/uur. Zijn tijd zou drie jaar standhouden.

De Amerikanen verafgoodden hem, en bedachten zijn koosnaampje French Daredevil, al was hij dan een Zwitser. In de jaren daarop zou hij racen met verschillende merken, waaronder Buick en een Frontenac die hij zelf had ontworpen.

Tussen 1905 en 1920 verbleef Louis Chevrolet in totaal drie jaar in het ziekenhuis, en in 1920 verongelukte zijn broer Gaston op het circuit van Beverly Hills in Los Angeles. Daarna zou Louis nooit meer racen.

Enkele jaren eerder had hij kennisgemaakt met William Durant, kleinzoon van de gouverneur van Michigan en oprichter van het almachtige General Motors. Op enkele jaren tijd had Durant tientallen autofabrieken opgekocht, waaronder Buick, Oldsmobile en Cadillac. De twee begonnen in 1911 samen de Chevrolet Motor Car Company, met een fabriek in Detroit. Louis gaf zijn achternaam cadeau en kreeg in ruil een honderdtal aandelen.

Over het ontstaan van de beroemde bowtie, de vlinderdas, het logo van Chevrolet, doen verschillende verhalen de ronde. Volgens sommige bronnen spotte Durant het logootje op behangpapier, volgens anderen ging het om een droedel die Durant getekend had.

Datzelfde jaar werd de Classic Six geboren: een zesliter-Chevrolet met tal van nieuwe snufjes. Chevrolet zag de toekomst groots: hij wilde kwalitatieve, krachtige en exclusieve auto's bouwen. Durant zag de toekomst even groots, maar net een tikkeltje anders. Hij wilde inspelen op de trend van auto's 'voor de man om de hoek', goedkoop en betrouwbaar. Volgens Durant was de Classic Six te duur: hij kostte meer dan 2.000 dollar, en daar had je bijna drie Fords T voor.

De twee raakten in conflict - ook al omdat ze niet om konden met elkaars persoonlijkheid. Durant was het klassieke en chique type, terwijl Chevrolet eerder slonzig was. "I hate the man, I love his name", zei Durant. Toen Chevrolet in 1913 met zijn familie op reis ging naar Europa maakte Durant van de gelegenheid gebruik om achter Chevrolets rug het bedrijf over te nemen. Bij zijn terugkomst deed Louis in een woedebui afstand van zijn aandelen.

Achteraf zou zijn kleindochter Renée zeggen: "Stel je voor dat we voor elke verkochte auto een dollar hadden gekregen, of een halve dollar, al was het maar vijf cent." Het Chevroletmerk werd ontzettend populair in Amerika en daarbuiten. Midden jaren twintig al rolden in de Antwerpse assemblagefabriek van GM ook Chevrolets van de band. Het succes was mede het gevolg van Durants marketingtactiek. Die bracht de immens populaire Chevrolet 490 op de markt voor amper 490 dollar.

'never give up'

Intussen gaf Chevrolet de moed niet op, het never give up van Louis is vandaag nog altijd een officieus motto van Chevrolet. Hij probeerde nieuwe bedrijven uit de grond te stampen - de Frontenac Motor Corporation en zelfs Chevrolair 333, gespecialiseerd in vliegtuigmotoren - maar zonder succes. De beurscrash op het einde van de jaren twintig deed al zijn pogingen teniet. "Ik heb geen geluk gehad", zou hij later zeggen. Dat zijn zoon Charles in 1934 overleed op 27-jarige leeftijd is Louis Chevrolet nooit te boven gekomen. De beroemde Zwitserse automecanicien stierf op 6 juni 1941 op 63-jarige leeftijd in zijn huis in Lakewood, ten oosten van Detroit.

Louis Chevrolet heeft zich waarschijnlijk al meermaals omgedraaid in zijn graf. In 2002 nam General Motors de Zuid-Koreaanse Daewoo Motor Company over en vanaf 2005 worden de prijsbewuste Daewoos verkocht onder de naam... Chevrolet. Aldus schiet er van de aspiraties van Louis Chevrolet nog weinig over. Een Daewoo Matiz kan je moeilijk een exclusieve wagen noemen. De geest van Durant daarentegen is blijkbaar wél nog aanwezig in het grote automobielconcern. De naam Chevrolet plakt tegenwoordig in Europa op degelijke en betaalbare auto's die gericht zijn op de prijsbewuste consument. De geschiedenis herhaalt zich.

'I was here first'

Chevrolet ligt begraven op het Holy-Crosskerkhof van Indianapolis, vlak bij het circuit van de Indy 500, ironisch genoeg een van de weinige grote wedstrijden die Louis Chevrolet nooit had gewonnen. De laatste jaren van zijn carrière spendeerde hij als simpele monteur in... de Chevroletfabriek in Detroit. Een Amerikaanse journalist vroeg hem ooit: "Werd u bekend dankzij de Chevroletauto's, of hebben zij hun roem aan u te danken?", waarop hij antwoordde: "Ik denk dat de beïnvloeding wederzijds was, maar één ding is zeker: I was here first!" n

INFO

In 2006 lanceert Chevrolet een aantal opvallende nieuwigheden. Zo is er de allereerste SUV, Sports Utility Vehicle, met een tweeliterdieselmotor dan nog wel. Aldus krijgt een Chevy voor de eerste keer in de geschiedenis een diesel onder de motorkap. De wereldpremière van die auto is helaas weggelegd voor het autosalon van Genève. Op het salon in Brussel is de T2X te zien, een cross-over die de kenmerken van een SUV combineert met het design van een sportcoupé. Ook nog te zien: de Chevrolet WTCC, de raceauto waarmee Chevrolet sinds 2005 deelneemt aan de World Touring Car Championships, naast fabrikanten als Alfa Romeo en BMW. Tachtig jaar na Louis is Chevrolet dus weer in het racecircuit beland.

Het Salon van Brussel loopt nog tot 22 januari in Brussel Expo, Belgiëplein 1020 Brussel, www.autosalon.be.

Hotel Palafitte

Als u ooit in de voetsporen van Louis Chevrolet wilt reizen, overweeg dan een verblijf in hotel Palafitte, gelegen in het Zwitserse Neuchâtel, op dertig kilometer van La Chaux-de-Fonds, de geboorteplaats van Louis Chevrolet. Een droom van een hotel aan het meer van Neuchâtel. Palafitte is het enige vijfsterrenhotel in Europa dat gebouwd is op het water. Elke gast krijgt een eigen suite op het water (zie foto), 68 vierkante meter groot. Alle paviljoenen zijn uitgerust met gratis internetverbinding (inclusief computer), designbadkamer met jacuzzi voor drie personen, een homecinemasysteem, een plasma-tv én een privéterras. Vanop dat terras kunt u rechtstreeks afdalen in het water. 's Morgens wordt u wakker van de opkomende zon boven het water. In het laagseizoen kost zo'n paviljoen aan het water 325 euro per gezin van drie personen, in het hoogseizoen 485 euro. Een hotel dat de moeite waard is om voor te sparen.

INFO www.palafitte.ch.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234