Woensdag 28/07/2021

Opinie

De Ceulaer en co. voeren een achterhoedegevecht. De veldslag is al lang voorbij

Philip Roose. Beeld rv
Philip Roose.Beeld rv

Philip Roose is in Catania (Sicilië ) Export Manager & Trader in de wijnsector. Hij is al 16 jaar lid van N-VA.

De Vlaamse identiteit ondergaat, zoals elke nationale identiteit, een voortdurende evolutie. Kenmerkend voor iets dat evolueert, is een reeds bestaande traditie. Zonder traditie en verleden, is geen evolutie mogelijk. Vraagt men aan honderd Vlamingen, van alle geuren en kleuren, wat de Vlaamse identiteit inhoudt, dan krijgt men hoogstwaarschijnlijk honderd verschillende definities naargelang de eigen traditie van waaruit men is opgegroeid. De één zal die identiteit wat conservatiever of nostalgischer (rechtser) omschrijven, de ander dan weer wat progressiever en toekomsgerichter (linkser). De één zal die interpreteren uit een autochtone traditie, de ander uit een allochtone. De grootste gemende deler van al die antwoorden of visies, maakt de Vlaamse identiteit tot wat ze vandaag is.

Goed burgerschap is niet hetzelfde als identiteit. Burgerschap kan een deel zijn van de identiteit, en kan die identiteit vorm geven, maar kan dat evengoed ook niet zijn. In Sicilië is goed burgerschap ( ‘zich aan de wet houden’) een redelijk schaars goed. Het maakt dan ook geen deel uit van de Siciliaanse identiteit. In Vlaanderen maakt goed burgerschap wel deel uit van de Vlaamse identiteit en is het één van de voorwaarden om goed in de Vlaamse gemeenschap te kunnen integreren: je krijgt vrijheid, je neemt verantwoordelijkheid.

De liberale, of minimalistische, definitie van burgerschap die De Morgen-journalist Joël De Ceulaer hanteert, waarbij de nationaliteit wordt gereduceerd tot een wettelijk lidmaatschap zonder enige gemeenschappelijke identiteitsbeleving, staat in schril contrast tot mijn communitaristische opvatting van burgerschap: een burgerschap waarbij burgerzin en gemeenschapsdenken (het gevoel erbij te horen) centraal staan. De communitaristische opvatting vereist een zekere loyaliteit en een sterke emotionele binding of identificatie met de samenleving. Pas als daar sprake van is, kan er sprake zijn van burgerschap. Hier versmelt burgerschap bijna volledig met identiteit. Het inclusief Vlaams-nationalisme onderschrijft deze communitaristische visie. Het is dan ook logisch dat de grootste tegenstanders van de dubbele nationaliteit in deze hoek te vinden zijn.

De laatste decennia associeerde progressief Vlaanderen de Vlaamse identiteit uitsluitend met negatieve eigenschappen: racisme, discriminatie, oubolligheid, provincialisme, etc. Vanaf de jaren 60, met een versnelling in de jaren 70 en 80 hebben de zogenaamde ‘progressieve’ krachten zich steeds verder afgezet tegen de Vlaamse identiteit, in plaats van die Vlaamse identiteit mee vorm te geven. Zij reduceerden de ‘Vlaming’ tot een selectie van negatieve eigenschappen, die inderdaad aanwezig waren/zijn, om zo de hele Vlaamse identiteit in diskrediet te brengen.

Hierbij werd door progressief Vlaanderen de Belgische non-identiteit omarmd, een non-identiteit die naadloos aansloot bij het cultuurrelativisme en het post-modernisme van artistiek Vlaanderen. Het ‘juk’ van de Vlaamse ‘bekrompen’ tradities werd ingeruild voor de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie. De minimalistische invulling van burgerschap, eigen aan de Belgische non-identeit, was dan ook een logische maar in mijn ogen ook de gemakzuchtigste keuze.

De aversie in rechtse kringen voor Tom Lanoye is hier een gevolg van. De afkeer van Lanoye voor de Vlaamse identiteit en zijn weigering om er zelf, als één van de belangrijkste naoorlogse Vlaamse schrijvers, mee vorm aan te geven, is een pijnlijk zaak. Pijnlijk voor zij die de Vlaamse identiteit in al haar verschillende expressies koesteren, maar ook voor Tom Lanoye zelf. Zijn oeuvre is bijna volledig gekneed uit de Vlaamse klei waaruit hij is opgegroeid. Hij vertegenwoordigt een artistieke expressie van die Vlaamse identiteit, of hij het nu wil of niet, en hij gaf het Vlaanderen van vandaag mee vorm.

Door hun keuze om de Vlaamse identiteit te verlaten voor een Belgische non-identiteit (of eventueel een immaginair wereldburgerschap) heeft progressief Vlaanderen de Vlaamse identitaire expressie bijna volledig overgelaten aan conservatief en (extreem-)rechts Vlaanderen. Alleen de Volksunie bood hiertegen met wisselend succes enig weerwerk tegen, maar ook de subsidiestroom van cultuurminister Anciaux kon progressief Vlaanderen blijkbaar niet ‘omkopen’ of overtuigen.

Sinds het enorme electorale succes van de N-VA komt hier geleidelijk aan verandering in. De ongecomplexeerde, assertieve, communitaristische en 21e-eeuwse invulling van de Vlaamse identiteit door de deze partij oogst veel succes in Vlaanderen, en is dan ook een doorn in het oog van ‘progressief’ Vlaanderen. De negatieve adjectieven die De Ceulaer in zijn opiniestuk ‘spontaan’ associeert met de Vlaamse identiteit zijn reeds lang verleden tijd voor vele Vlamingen. Inderdaad, er bestaan nog Vlamingen die de Vlaamse identiteit invullen op een exclusieve manier, maar dat is gelukkig een kleine minderheid.

De Ceulaer en co. voeren een achterhoedegevecht. De veldslag is reeds lang voorbij. Een nationale identiteit is geen dwingend keurslijf (meer), maar wordt door iedereen vorm gegeven, dag na dag. Ook door De Ceulaer en zijn ideologische vrienden, of ze nu willen of niet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234