Donderdag 22/04/2021

De cel van het lichaam

undefined

FILMTIP

LE SCAPHANDRE ET LE PAPILLON Canvas, vrijdag 23/5, 20u5

In de gevangenis van zijn eigen lichaam beleeft een man de vrijheid van zijn verbeelding. De Franse journalist Jean-Dominique Bauby werd in 1995 getroffen door een zware hersenaandoening. Toen hij uit zijn wekenlange coma ontwaakte, bleek hij het slachtoffer van het zogenaamde locked-insyndroom. Hij was bij bewustzijn, kon alles horen en begrijpen, kon zich alles herinneren, maar kon niets zeggen, want hij was van kop tot teen verlamd. Het enige wat Bauby (indrukwekkende vertolking van Mathieu Amalric) nog kon bewegen, was zijn linkerooglid. Dat werd niet alleen zijn venster op de wereld, maar ook de enige manier om te communiceren. Eén knipoog betekende ja, tweemaal knipperen was neen.

Op die manier zou hij er toch nog in slagen een boek te schrijven. Een soort carnet de voyage immobile met als titel Le scaphandre et le papillon. Het zware duikpak staat uiteraard symbool voor het lichaam, waarin de schrijver zich opgesloten voelt. De vlinder verwijst dan weer naar zijn fantasie. Want behalve dat ene ooglid waren Bauby's geheugen én zijn verbeelding de enige levensfuncties die niet verlamd waren en die hij dus nog autonoom kon gebruiken. Tien dagen na de publicatie van zijn boek in 1997 overleed Jean-Dominique Bauby.

De Amerikaanse schilder-cineast Julian Schnabel, ook bekend van Basquiat en Before Night Falls, maakte van deze medische casestudy een fascinerende ode aan de herinnering en de verbeelding. En de combinatie van beide. Zoals in de sublieme sequentie waarin Bauby zich een smulfestijn, met oesters en witte wijn, in een visrestaurant herinnert én dus verbeeldt, zodat het zowel voor hem als voor de kijker bijna werkelijkheid wordt. Julian Schnabel werd in Cannes bekroond met de prijs voor de beste regie, terwijl Janusz Kaminski, die eerder al twee Oscars kreeg voor Saving Private Ryan en Schindler's List, ook bekroond werd voor zijn inderdaad zeer opmerkelijke camerawerk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234