Maandag 23/11/2020

De cartoon in de klassieker

TITEL Candide
AUTEUR Voltaire
ONTWERP Chris Ware
UITGEVERIJ Penguin Classics (2005)

Probeer de cover hiernaast even te vergeten en beeld u een luxeversie van Voltaires Candide in. Wat ziet u? Gouden letters? Een leeslintje? Een stoffen hardcover in een rijke kleur? Een romantisch schilderij misschien? Een ronkende naam als Voltaire, die verdient respect en een chique, ernstige cover. Toch?

Niet echt, vonden ze bij Penguin. De uitgeverij had al een aantal klassieke versies van de roman gepubliceerd, maar voelde dat er iets wrong. Candide is een doldwaas boek, vol bizarre wendingen, dat zichzelf niet al te neemt. En een verhaal dat Frankrijk schokte om zijn boude uitspraken verdient het niet omsloten te worden door een traditionele cover.

"Toen de uitgever en redacteur me brieften over de heruitgave van Candide, bleven ze maar herhalen hoe grappig en geschift het boek was", vertelt artdirector Paul Buckley. "Ze wilden zeker geen serieuze of sobere cover. "

Penguin had net besloten een aantal literaire klassiekers een frisse omslag te geven. De uitgeverij wilde samenwerken met bekende tekenaars uit de stripwereld. Art Spiegelman (Maus) maakte een cover voor The New York Trilogy van Paul Auster en Charles Burns (Black Hole) werd gekoppeld aan The Jungle van Upton Sinclair.

Cliffhanger

Voor Candide deed Paul Buckley een beroep op zijn persoonlijke favoriet: Chris Ware. Die verlegt met zijn boeken de grenzen van het medium. Hij probeert in zijn strips beelden op te bouwen als herinneringen. De Amerikaan tekent op een erg gestructureerde manier, waardoor zijn pagina's op schema's gaan lijken, vol verbindingslijnen en pijltjes. "Mijn beelden moeten er niet per se interessant uit zien", legde hij uit in een interview met radiozender NPR. "Ze moeten leesbaar zijn, zodat het verhaal moeilijk kan zijn en verwarrend."

Het hoeft dan ook niet te verbazen dat bij zijn cover voor Candide de inhoud primeert. Op de voorkant staat een stripversie van de eerste twee hoofdstukken. Ware hanteert zijn typische gevatte, zelfbewuste toon. Met geometrische vormen bouwt hij zijn personages op. Hij tekent de naïeve Candide terwijl die door het kasteel van baron Thunder-ten-Thronck loopt. Candide is verliefd op Cunégonde, de dochter van de baron. Wanneer de twee zoenen, wordt hij uit het kasteel gezet en begint een echte lijdensweg.

Ware eindigt zijn cover met een heuse cliffhanger op het laatste plaatje, die verwijst naar krantencomics. "Will our hero ever find his beloved or even just a place where he can stop to rest without being burnt, beaten or flogged? Look inside, dear reader, look inside."

Op de binnenflap van het boek plaatste hij een schematisch overzicht van de hoofdpersonages. Ook vindt de lezer er een cartoon terug over de aardbeving in Lissabon. Ten slotte geeft Ware nog een cartoon mee over de rivaliteit tussen Isaac Newton en Gottfried Leibniz.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234