Donderdag 01/12/2022

De burn-out in vier vragen

Koen Van Hulst, directeur psycho- sociale aspecten bij HR-bedrijf Mensura, geeft tekst en uitleg bij het fenomeen burn-out.

Wat is een burn-out?

"Elke werknemer moet elke dag een balans zoeken tussen de verwachtingen die hij moet inlossen - de taken, projecten en deadlines - en de bronnen die hij daarvoor aanspreekt. Die bronnen kunnen zowel van hemzelf komen, zoals zijn werkritme, als van buitenaf, zoals de ondersteuning van collega's of een opleiding. Er ontstaat stress wanneer die balans in onevenwicht is en de verwachtingen zwaarder wegen dan de bronnen. Normaal gezien trachten we flexibel dat evenwicht te herstellen door de verwachtingen lichter te maken of de bronnen te versterken. Bij een langdurig onevenwicht ontstaat een burn-out. De werknemer neemt te veel hooi op de vork. Er zijn onvoldoende bronnen en hij raakt opgebrand."

Wat zijn de symptomen?

"Het eerste symptoom is uitputting. Je staat 's morgens moe op, je slaapt slecht en krijgt concentratiestoornissen. Daarnaast is er door aanhoudende stress een plots verlies aan zelfvertrouwen. Merkwaardig genoeg worden vaak mensen die een zelfverzekerde indruk geven getroffen. Daardoor komt het voor de buitenwereld erg onverwacht. Ineens voelen mensen zich niet meer bekwaam. Een derde symptoom is een houding van onverschilligheid en afstandelijkheid. De betrokkenheid naar de onderneming neemt af. De persoon reageert apathisch en neemt afstand van zijn collega's en van het werk."

Hoe raak je weer uit de put?

"Eerst is er herstel nodig thuis. Je moet rustig kunnen bekomen van de uitputting. In een tweede fase is er externe ondersteuning en begeleiding nodig. De patiënt kan privé bij de huisarts, psycholoog of psychiater gaan. Dat kan ook via het werk gebeuren, waarbij werkgever en werknemer overleggen over wat er fout is gelopen en hoe dat te voorkomen is. Er is geen termijn te plakken op de herstelperiode, omdat het een individueel proces is. Bij sommigen duurt het een maand, bij anderen een jaar."

Hoe kan je een burn-out voorkomen?

"Alles draait om het evenwicht tussen verwachtingen en bronnen. Bij een onevenwicht is het vaak van belang je assertiviteit te versterken. De werk-nemer moet zelf zijn grenzen bepalen en 'nee' kunnen zeggen als het nodig is. Ook time management is daarbij een werkpunt. Tot welk uur van de dag lees je je e-mails en hoe ga je om met de berichtenstroom op je smartphone? Het komt erop aan de switch off- en switch on-momenten te bepalen. Eigenlijk komt dat neer op prioriteiten stellen, zowel professioneel als privé. Wat vind je echt belangrijk en wat heeft voorrang? Vaak zien we dat werknemers met een burn-out daar moeilijkheden mee hebben en alles prioritair vinden. De gedachtevorming moet positief blijven en mag niet leiden tot een verlies aan zelfvertrouwen. Werknemers bewust maken van hoe stress zich in de praktijk opbouwt, kan daarbij helpen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234