Dinsdag 28/09/2021

Bellen met...VK-correspondent

‘De Britse situatie wordt erger, maar Johnson kan niet overgaan tot een Chinees-achtige lockdown’

Tot dusver zijn in het Verenigd Koninkrijk circa 80.000 coronapatiënten bezweken als gevolg van covid-19. Beeld AFP
Tot dusver zijn in het Verenigd Koninkrijk circa 80.000 coronapatiënten bezweken als gevolg van covid-19.Beeld AFP

Overvolle ziekenhuizen, een noodmortuarium en elke dag een recordaantal doden. Volgens premier Boris Johnson wordt in het Verenigd Koninkrijk een ‘race tegen de klok’ gevoerd om in een maand 15 miljoen inwoners in te enten. We bellen met correspondent Patrick van IJzendoorn.

Het Verenigd Koninkrijk zit nu in ‘het gevaarlijkste moment’ van de pandemie, aldus de hoogste Britse gezondheidsfunctionaris. Wat is er toch aan de hand?

“De situatie is nu kritieker dan in het voorjaar, bij het begin van de pandemie. Er is een flinke toestroom op de ic’s, dubbel zoveel vergeleken met april en mei. De ziekenhuizen kunnen het moeilijk aan. Op kinderafdelingen liggen nu ic-bedden. Ook is er een zuurstoftekort. Buiten Londen is nu zelfs een noodmortuarium ingericht.

“Er wordt rekening gehouden met zo’n tweeduizend doden per dag. De laatste dagen lag het dodental rond de duizend, 1.200. Met 82.000 doden is het Verenigd Koninkrijk het zwaarst getroffen in Europa. Op maandag alleen al waren er iets meer dan 46.000 besmettingen.

“De toename van het aantal besmettingen wordt deels veroorzaakt door de nieuwe variant van het coronavirus dat in het Verenigd Koninkrijk rondwaart. Maar vermoedelijk heeft ook Kerst een rol gespeeld bij de verergering van de situatie. Mogelijk is het dus een combinatie van deze twee factoren. Critici van de regering hadden al hiervoor gewaarschuwd. Gewezen werd op de versoepeling van de regels rond Kerstmis.

“Aan de andere kant: niemand had de opkomst van de nieuwe coronavariant kunnen voorzien. De kritiek op premier Boris Johnson zwelt aan. Hij zou te optimistisch zijn, te traag reageren, besluiteloos zijn. Johnson zit in een lastige positie. De situatie wordt erger, maar hij kan niet overgaan tot een Chinees-achtige lockdown. Daarom wordt nu overgegaan tot een massale vaccinatie en verscherping van de bestaande regels.”

Speelt mee dat de Britten eigenlijk coronamoe zijn en de regels niet meer trouw willen naleven?

“De consensus die er toen was, om de pandemie samen aan te pakken, is duidelijk weg. Het voelt niet meer als het begin. Dat merk je overal. Er is duidelijk een lockdownmoeheid. De bevolking gaat meer de deur uit, de parken zitten vol en men pakt de auto om erop uit te gaan. Tekenend is dat een poging onlangs om weer te gaan klappen voor het zorgpersoneel mislukte. De beleving is nu veel minder.

“Wat meespeelt is dat de bevolking ziet dat hoge functionarissen zelf de regels niet naleven. Zelfs Johnson ging het afgelopen weekeinde over de schreef door veel te ver van zijn woning te gaan fietsen. De houding onder veel mensen is nu: hou je aan je eigen regels. Onder politici wordt geroepen dat de regering veel strenger moet worden. De politie treedt al strenger op. Er worden veel boetes uitgedeeld. De vaccinatie die vijf weken geleden is begonnen, is ook een factor geworden. Omdat de bevolking ziet dat er al wordt ingeënt en het einde in zicht komt, worden de coronaregels minder goed nageleefd.”

Johnson heeft nu zijn hoop gevestigd op een massale vaccinatie in korte tijd. Is dat niet veel te ambitieus: vijftien miljoen Britten inenten in een maand?

“Boris en de regering willen zich uit de coronacrisis vaccineren. In de afgelopen vijf weken zijn zo’n twee miljoen Britten gevaccineerd. Maar tot half februari moeten er elke dag een half miljoen vaccinaties bijkomen. Vijftien miljoen mensen in totaal, onder wie alle tachtigplussers, alle ouderen rond de eind zeventig en alle zorgmedewerkers.

“De regering heeft alles gezet op deze grote operatie. Het is de hoeksteen van het coronabeleid geworden. Er zijn veel vaccinatiecentra ingericht in ziekenhuizen, een groot stadion, een beursgebouw en zelfs in een paardenrenbaan. Critici van de regering zeggen dat deze massale inenting te ambitieus en te fanatiek is. Maar de regering ziet het als een soort ‘Battle of Brittain’, de luchtoorlog tijdens de Tweede Wereldoorlog tegen de Duitsers. Allemaal samen tegen de grote vijand.

“De Britten zijn normaal niet zo goed met logistiek, maar ze zijn wel goed in improviseren. Dat is altijd hun grote kracht geweest. Ze hebben een ‘can do’-mentaliteit.”

Het dodental is sterk gestegen. Met 82.000 coronadoden staat het Verenigd Koninkrijk wereldwijd inmiddels op de vijfde plaats. Speelt dat een grote rol in het debat?

“Zeker. Elke dag zijn er tragische verhalen op televisie of in de kranten over burgers die hun leven hebben verloren. Als het dodental binnenkort over de 100.000 gaat, zal de aandacht nog groter zijn. Er worden veel vragen gesteld over al die slachtoffers. Hoe komt het dat het Verenigd Koninkrijk zo’n slechte beurt heeft gemaakt, wereldwijd en in Europa? Had dit niet kunnen worden voorkomen?

“De ongezonde leefwijze van veel mensen heeft natuurlijk een rol gespeeld dat zoveel mensen zijn bezweken aan de ziekte, net als in de VS. Vergeleken met andere landen leven ook veel meer Britten in stedelijke gebieden. En corona heeft ook in het Verenigd Koninkrijk migrantengroepen onevenredig hard getroffen. Toch willen sommigen, waaronder een invloedrijke groep binnen de Conservatieven, de samenleving zo snel mogelijk weer opengooien. Mogelijk al in februari, als de eerste fase van de vaccinatie is afgerond en veel kwetsbare mensen zijn beschermd.

“Zij willen niets weten van de waarschuwing van de hoogste gezondheidsfunctionaris van het land, Chris Whitty, die zei dat mogelijk nog coronabeperkingen zullen gelden tot Kerst dit jaar. Deze groep binnen de Conservatieven, de Covid Recovery Group, wil onder andere van de regering weten wat het effect is geweest van de lockdown op de economie, op het aantal zelfmoorden etc. Omdat ze zo invloedrijk zijn, kan Johnson ze niet negeren.”

Ook in Ierland gaat het de laatste tijd flink mis. Hoe kan dat? De Ieren hebben toch vanaf het begin strenge maatregelen genomen?

“De laatste dagen is er plotseling een enorme stijging van het aantal besmettingen. Het lijkt erop dat de Britse variant van het virus ook in Ierland is aangekomen. Ierland had altijd een veel strengere lockdown dan het Verenigd Koninkrijk. Sinds maart zijn de pubs amper open gegaan. De bevolking volgde ook braaf de regering als er maatregelen werden genomen.

“Er gaan nu stemmen op in Ierland om over te gaan op een zeer strenge, China-achtige lockdown. De Ieren kunnen het zich niet veroorloven dat de situatie uit de hand uitloopt. Ze hebben namelijk weinig zorgcapaciteit. Er is veel bijgebouwd in het land, maar niet veel ziekenhuizen. Dit was ook de reden dat de lockdown vanaf het begin zo streng was.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234