Zaterdag 24/07/2021

De brief waarmee premier Leterme iedereen verraste

Op 17 december zet Leterme zijn eigen val in werking door een brief te richten aan minister van Justitie Jo Vandeurzen (CD&V), en vooral, door die brief maar meteen bij de aanvang van wat een begrotingsdebat moest worden publiek te verspreiden in het parlement. Hij verraste daarmee iedereen, inclusief zijn collega's in de regering.

Wat?

In die brief trachtte Leterme, op basis van "verslagjes" die hij die dag in allerijl aan zijn kabinetschef Hans D'Hondt had gevraagd, "duidelijk te maken wat geweten was van pogingen tot contact vanuit de magistratuur en vanuit de kabinetten". De brief onthulde telefonisch verkeer tussen D'Hondt en Jan De Groof, echtgenoot van Christine Schurmans. Ook de kabinetten van Jo Vandeurzen en Didier Reynders kwamen door de brief indirect in het vizier.

Waarom?

Leterme heeft geheel op eigen houtje beslist om de brief op te stellen en te verspreiden. "Ik heb daartoe beslist nadat twee dagen mijn naam en eer op een ontoelaatbare manier in vraag werden gesteld. Maandagmorgen was er een artikel op pagina drie van Le Soir met tal van onwaarheden. Diezelfde dag stond het op de website van De Tijd. De volgende dag stond er in de krant De Tijd opnieuw dat er druk was uitgeoefend op het gerecht. En 's avonds op Terzake waren er weer allusies. Mijn woordvoerder Peter Poulussen zei mij: 'Negeer het, laat het passeren', maar bon, het zal wel een van mijn mankementen zijn: ik heb geen olifantenvel. Als mijn goede bedoelingen in vraag worden gesteld, reageer ik."

"De volgende ochtend hoorde ik op Radio 1 weer diezelfde verdachtmakingen. Dan heb ik Hans D'Hondt gevraagd om alle info over wat er verkeerd was gelopen. Ik wou op de meest transparante manier laten zien dat ik geen enkele magistraat heb gecontacteerd en ook niemand heb gevraagd om dat te doen. Ik wou daarmee anticiperen op vragen in de Kamer." Op de vraag waarom die brief aan Vandeurzen gericht was, antwoordde Leterme laconiek: "Het ging over justitie."

Wie?

Leterme hield met niemand ruggespraak over de brief. Maar minstens collega's Vandeurzen en Reynders wisten dat er "iets" broedde in Letermes hoofd. "Ik ben bij Didier Reynders geweest en gezegd dat ik het woord zou nemen bij het begin van het begrotingsdebat. Nee, ik heb hem niet om toestemming gevraagd. Dit ging uiteindelijk om mijn persoonlijke eer." Ook Jo Vandeurzen heeft Leterme willen inlichten over zijn voornemen, "maar Jo zei: 'Ik heb vijftig vragen in de Kamer, ik heb nu geen tijd.'"

Reynders zelf vertelde gisteren dat Leterme hem op het einde van de kern van 17 december "een e-mail toonde, een interne nota van Hans D'Hondt". Reynders begreep dat het de basis was voor een brief aan de minister van Justitie. "Ik wist niet dat die nota in de loop van de namiddag getransformeerd zou worden tot een brief aan de Kamer."

Ook Vandeurzen wist wel 'iets', maar niets precies: "Op de kern zag ik dat Hans D'Hondt met een nota bezig was. Ik wist niet waarover het ging. Na de kern ben ik teruggegaan naar mijn kabinet, waar ik rond halfeen het bericht kreeg van Hans dat ik een brief zou krijgen. Pas 's avonds heb ik daarover met Yves gesproken. Er is dus op voorhand niet over overlegd. Ik weet in welke toestand Yves toen was: doodgewerkt. Bovendien moest hij in de pers allerlei insinuaties lezen."

Maar of Vandeurzen ook blij was met de brief? "Ik ga niet zeggen dat ik er razend enthousiast over was." Dat Vandeurzen heel anders handelde in die decemberdagen, wijt de man zelf aan een verschil in stijl: "Ik heb lang met Yves in duo gewerkt, waarbij de een voor het lef en de ander meer voor de voorzichtigheid stond. Het kan geen verrassing zijn dat ik de voorzichtige van de twee was."

(FR/LVI/RG)

Yves Leterme:

Het ging om mijn persoonlijke eer

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234