Woensdag 21/10/2020

Reportage

De Brederodestraat, waar wraak en wederwraak elkaar opvolgen

De Brederodestraat in Antwerpen was afgelopen weekend het toneel van vechtpartijen tussen Koerdische PKK-aanhangers en Turkse nationalisten, met ingesmeten etalageruiten tot gevolg. Beeld Tim Dirven

Afgelopen weekend werd er wat afgeknokt in de Antwerpse Brederodestraat. Turken gingen op de vuist met Koerdische PKK-aanhangers die 'per ongeluk' met hun bus door de wijk passeerden. Daarop volgde een wraakactie. Burgemeester Bart De Wever (N-VA) oordeelt streng, maar probeert nu ook te bemiddelen. "Ik zal mensen rond de tafel brengen."

"Ze kwamen om ruzie te zoeken. Ze hadden metalen staven, honkbalknuppels en molotovcocktails bij zich.” Volgens Mehmet, een Turkse kleermaker, is het allemaal begonnen toen een bus met Duitse nummerplaat, versierd met foto’s van PKK-leider Abdullah Öcalan, vrijdagavond de Brederodestraat inreed. Een provocatie, klinkt het, die snel werd beantwoord door de Turkse jongeren in de buurt. “Je weet hoe jonge kerels zijn. Hun bloed gaat snel koken.”

Tijdens een wandeling door de buurt valt op hoe zwaar de relschoppers hebben toegeslagen. Een café, een kapsalon en twee restaurants zagen hun etalageruiten sneuvelen. Meer dan honderd PKK-aanhangers en Turkse nationalisten stonden vrijdag- en zondagavond tot twee keer toe lijnrecht tegenover elkaar. Zo'n grote confrontatie was al van 2011 geleden.

"Ik woon al bijna twintig jaar in deze straat, en het is hier altijd rustig geweest. Turken, Koerden, Arabieren, Polen, Vlamingen: iedereen leeft hier zonder problemen samen", vertelt een Turkse winkelier, die liever anoniem blijft. Hetzelfde geluid horen we bij Mehmet. "België is een kalm land, je moet hier geen Turks conflict komen uitvechten."

Staven en messen

Waarom het toch escaleerde, daarover lopen de meningen uiteen. Volgens de – hoofdzakelijk Turkse – getuigen die wij spreken, zou een Turkse jongeman de bus hebben klemgereden, uit zijn auto zijn gestapt en de Koerden op de bus weerwoord hebben geboden. Daarop zouden enkele mannen uit de bus de jongeman in elkaar hebben geslagen. Ook de ruiten van de wagen zouden daarbij gesneuveld zijn. Uiteindelijk werden vrijdag meer dan veertig mensen bestuurlijk aangehouden, en één gerechtelijk.

In kebabzaak Ahi Döner tonen de mannen achter de toog video's die op Facebook de ronde doen. Daarop is te zien hoe relschoppers zwaar uithalen met metalen staven en messen. "Kijk, hier zie je de terroristen", wijzen ze op mensen die met gele PKK-vlaggen zwaaien.

Zondagavond kwam het tot een tweede schermutseling. Volgens de anonieme winkelier begon de onrust toen Turkse jongeren er lucht van kregen dat in een Koerdische kebabzaak een bijeenkomst van PKK-aanhangers aan de gang zou zijn. Al snel ontspoorde de hele situatie, en vlogen er tafels en stoelen door de lucht. Er zouden ook vuurbommen naar de toegesnelde politie gegooid zijn. Opnieuw werden ruim veertig mensen aangehouden.

Wraakactie

"Die hoerenzonen hebben ons aangevallen", zegt een man die tegenover de kebabzaak woont. Zelf is hij Turk, en hij benadrukt niets tegen Koerden te hebben. "Wij leven hier zonder problemen samen. Ik heb Koerdische vrienden, ga naar Koerdische winkels. Die terroristen van dit weekend kwamen van buiten deze straat, van Antwerpen-Noord. En zij (hij wijst nogmaals naar de kebabzaak terwijl hij zijn stem verheft, DB/ADB) hebben hen bewapend om ons aan te vallen."

Volgens meerdere gesprekspartners kwam de meerderheid van de vechtersbazen niet uit de Brederodestraat zelf. "Ze werden opgeroepen om naar hier te komen. Er waren mensen van Berchem, Merksem, zelfs uit Gent bij."

Volgens Angelique Van Ass, de buurvrouw van een Koerdische supermarkt, ging het om een wraakactie vanuit de Turkse gemeenschap. Die leek bovendien aangekondigd. "Toen ik zondagavond een zakje M&M's wilde halen in de Turkse tabakswinkel hier tegenover, was die dicht. Vreemd, dacht ik. Toen riepen de eigenaars vanuit het raam dat ik binnen moest blijven. Nog geen minuut later zag ik een grote groep van zo'n 40 man deze richting uit komen. Ze waren gewapend met bijlen, messen en pitbulls."

Ook de uitbaters van de Koerdische supermarkt werden gewaarschuwd dat een gewapende groep hun richting uitkwam. "We waren aan het afsluiten, maar waren net te laat om alles binnen te halen", vertelt de zoon van de uitbater zacht, terwijl hij de laatste scherven bijeenveegt. Ook de resterende ruiten moesten er zondagavond aan geloven. "In onze kelder heb ik een paar grote stenen gevonden", vertelt Van Ass.

Samenscholingsverbod

De feiten van afgelopen weekend roepen verschillende vragen op. Waarom reed de PKK-bus door de Turkse buurt? Waarom werd er tot tweemaal toe wraak genomen? En vooral: waarom zag de politie dit niet aankomen?

Volgens onze bronnen was de bus op weg naar een niet-toegelaten manifestatie aan Het Steen. “Als dat klopt, had de politie beter geïnformeerd moeten zijn”, vindt Jinnih Beels, de voormalige diversiteitsambtenaar van de Antwerpse politie. Ook volgens een winkeluitbater konden de vechtpartijen vermeden worden. “Als de politie die bus geëscorteerd had, met een politiewagen ervoor en erna, dan zou dit allemaal niet gebeurd zijn. De politie had beter wat strenger opgetreden."

Burgemeester Bart De Wever (N-VA) kondigde zondagavond meteen een samenscholingsverbod af. Eerst voor een week, daarna voor een maand. Een aantal zaken moeten verplicht sluiten om 19.30 uur. Het gaat om zaken vanwaaruit relschoppers opereerden, laat De Wever weten. Hij veroordeelt de "afschuwelijke taferelen" en probeert de groepen rond de tafel te krijgen. Intussen staan het waterkanon paraat.

Is dat voldoende om de situatie te bezweren? Een Turkse bakker heeft zijn twijfels: “De leiders van de Koerdische en Turkse gemeenschap in Antwerpen zouden beter samenzitten, en samen een oplossing uitwerken." Ook volgens Van Ass is het einde van de onlusten niet in zicht. Een vrees die niet geheel ongegrond lijkt. Als we wegwandelen uit de buurt, brengt een man uitdagend de wolvengroet. Het teken van de extreemrechtse en nationalistische Turkse organisatie Grijze Wolven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234