Zaterdag 20/07/2019

Notre-Dame Brand

‘De brand te veel’: erfgoedspecialisten klagen onderfinanciering aan na brand Notre-Dame

Het kruis en de piëta in het puin van de Notre-Dame in Parijs. Beeld REUTERS

In Frankrijk is discussie ontstaan over de gebrekkige staat van het erfgoed. Voor verschillende kunsthistorici was de brand van de Notre-Dame-kathedraal ‘de brand te veel’. ‘Al jaren zeggen we dat de budgetten voor erfgoed te laag zijn.’

Terwijl Frans president Emmanuel Macron belooft om de Parijse Notre-Dame binnen de vijf jaar te herbouwen, “nog mooier dan ze was”, klagen enkele kunsthistorici over de jarenlange onderfinanciering van erfgoed in Frankrijk.

“Dit is de brand te veel”, zegt Didier Rykner, hoofdredacteur van het kunsttijdschrift La Tribune de l’Art, aan De Morgen. “De brand in de Notre-Dame past in een reeks gelijkaardige branden. Brandweerlui zeggen mij dat 80 tot 90 procent van de branden in historische gebouwen te wijten vallen aan werken.” In 2013 ontstond brand bij de restauratie in het Parijse paleis Hotel Lambert. Datzelfde jaar woedde een brand in het 15e-eeuwse stadhuis van La Rochelle, tijdens werken onder leiding van Philippe Villeneuve, dezelfde architect die de restauratie van de Notre-Dame leidde. 

Lees ook: Hoe beschermen we in ons land kathedralen tegen een inferno?

Rookdetectoren

De woordvoerder van de Notre-Dame verklaarde eerder dat er stevig is geïnvesteerd in de veiligheid. Zo zijn er “een beetje overal” rookdetectoren geïnstalleerd en is er een brandveiligheidsdienst opgericht “met 24 uur per dag personeel om een brand te voorkomen”. Dat zou toelaten om het gebouw in een tweetal minuten te evacueren, maar niet om een brand te beheersen. Rykner wil een wetswijziging waardoor er strengere regels zouden gelden bij werven in historische monumenten.  

“In Frankrijk doen ze weinig aan monitoring en preventie”, bevestigt Thomas Coomans, professor Monumentenzorg (KU Leuven). “Ze wachten daarvoor tot er een grondige restauratie nodig is. Vergelijk het met iemand die preventief naar de dokter gaat, en iemand die pas gaat als hij ziek is.” 

Franse kunsthistorici grijpen het momentum ook aan voor een debat over de financiering van erfgoed. Het budget steeg vorig jaar licht en bedraagt nu 3,26 procent van de 10 miljard euro die de Franse minister van Cultuur kan besteden.

De koepel liep zware averij op. Beeld AP

“We zeggen al jaren dat het te weinig is, maar op een bepaald moment stellen er zich ernstige veiligheidsproblemen”, zei kunsthistoricus Alexandre Gady op nieuwszender France Info. “Net als in België overigens”, zegt Rykner. “Ook bij jullie is het slecht beheerd.”

“Er rijst een Europees probleem”, zegt Bénédicte Selfslagh, voorzitter van de Vlaamse afdeling van ICOMOS, een internationale ngo voor erfgoed. “De budgetten voor erfgoed komen niet aan de noden tegemoet.”

Glasgow School of Art 

Ze wijst erop dat in 2014 een brand zware vernielingen aanbracht aan de beroemde Glasgow School of Art in Schotland. Na vier jaar restaureren brandde het gebouw vlak voor de feestelijke heropening in 2018 opnieuw af.

“Dat betekent dat we op Europees niveau moeten nadenken: wat heeft ervoor gezorgd dat we branden zoals in Glasgow en Parijs niet konden vermijden?”, zegt Selfslagh. “De boodschap zal sowieso zijn dat we meer moeten investeren in preventie, maar dat is voor politici natuurlijk minder zichtbaar en minder leuk dan lintjes doorknippen op een inhuldiging.”

Tegelijkertijd vindt Selfslagh het wat vroeg om al een schuldige aan te duiden voor de brand in de Notre-Dame. “Frankrijk gaat nu door een rouwproces, waarbij iedereen, jong en oud, gelovig of atheïst, enorm is aangedaan. Het is normaal dat zoiets woede met zich meebrengt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden