Maandag 25/05/2020
Joachim PohlmannBeeld Bob Van Mol

Column

De boksclub in Borgerhout, waar apartheid wordt doorbroken

Joachim Pohlmann is woordvoerder van Bart De Wever (N-VA) en schrijver van Een unie van het eigen. Zijn column verschijnt wekelijks.

Hoewel ik al jaren in Borgerhout woon, besefte ik pas ten volle wat voor een culturele mengelmoes mijn buurt is toen ik over de drempel van de boksclub schreed. Tot dan ging ik ervan uit dat er overwegend mensen van Marokkaanse afkomst woonden, met een restcategorie van hipsters.

Dat die realiteit genuanceerder is, realiseerde ik me met elke slag die ik incasseerde van een Afghaan, Tsjetsjeen, Pool, Italiaan, Albanees, Algerijn, Armeniër en ga zo maar door. Volstrekt representatief zal het wel niet zijn, maar aankomen deed het wel.

Boksen is van oudsher een migrantensport. Dat was het al in het victoriaanse Engeland, waar het moderne boksen vorm kreeg, en Ieren en Joden het opnamen tegen arbeiders. En dat is ook niet zo verwonderlijk. In het boksen gaat het over iemand zijn, maar meer nog: over iemand worden.

Het gaat over het verwerven van een nieuwe identiteit, die van de zelfvoorzienende man. Het archetype van een individu dat in een krachtmeting wordt teruggeworpen op zichzelf en uiteindelijk overwint, is in een hoogtechnologische maatschappij misschien irrelevant geworden, als identiteitsbaken is het binnen migratiegemeenschappen een bewonderenswaardige positie.

Nieuwkomers moeten in de ring letterlijk vechten om hun plaats. En ook dat is altijd zo geweest. Herbert Asbury vertelt in The Gangs of New York bijvoorbeeld hoe migranten, recht van de boot, het meteen mochten uitvechten met nativistische Amerikanen in immense bokspartijen.

De uitkomst van die vechtpartijen was een nieuw Amerika. Maar ook lang daarna bleef dat culturele conflict de aantrekkingskracht van de sport. Tot groot jolijt werden migrantengroepen tegen elkaar geafficheerd: de Jood tegen de Ier, de Ier tegen de Italiaan, de Italiaan tegen de Jood.

Maar sport en vermaak zijn zelden echt onschuldig en voor boksen geldt dat zeker. Onder de fascinatie voor migranten die elkaar met vuisten bewerken, schuilt de angst overspoeld te worden door onoverwinnelijke vreemde mannen die het met hun fysieke macht dra zullen overnemen.

Toen in de VS de color bar in het boksen werd opgeheven en Afro-Amerikanen voor het eerst uitkwamen tegen de afstammelingen van Europeanen, zorgde dat voor haast panische angstreacties in de VS. Niemand leek het te kunnen halen van de vertegenwoordigers van het zwarte continent.

Elke Great White Hope die de traditionele cultuur op het canvas moest verdedigen, delfde het onderspit. In een postkoloniale samenleving als de VS ontstond de vrees dat de voormalige slaven terug waren om hun gram te halen. De rassenscheiding werd zelfs even heringevoerd.

Uiteraard was die reactie overdreven, maar het zegt veel over de kracht die van boksen kan uitgaan. Boksen geeft een gevoel van eigenwaarde, van macht en de belofte van erkenning. En dat is net hetgeen waaraan het nieuwkomers vaak ontbreekt en wat boksen voor hen zo aanlokkelijk maakt.

In Borgerhout bestaat er apartheid. Het is ongewild, het is niet malicieus bedoeld en niemand is er blij mee, maar het is een realiteit. Dat net de boksclub de plaats is waar die barrières worden doorbroken, is dus geen toeval.

De jonge gasten die erin slagen zichzelf te bewijzen, worden rolmodellen. Er wordt naar hen opgekeken en geluisterd. Ze hebben hun plaats duur bevochten, en hun beloning is respect – van hun gelijken, maar vooral: van het publiek. En het is uiteindelijk dat publiek dat de identiteit toekent, hoe onwillig het vaak ook is om hen die te gunnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234